Uzasadnienie
II SA/Łd 1085/11
Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę. W dniu22 sierpnia 2012 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, dochodach i majątku skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz dwojgiem niepełnoletnich dzieci. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której zadeklarowała 2000 zł dochodu. Mąż skarżącej nie pracuje. Skarżąca posiada dom o powierzchni 80 m2 oraz mieszkanie o powierzchni 53 m2. W uzasadnieniu skarżąca podała, że koszty utrzymania pochłaniają całe dochody. Ponadto skarżąca wskazała, że dom został zakupiony na kredyt i nie przynosi dochodu.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie może zostać uwzględniony.
Należy przede wszystkim podkreślić, że skarżąca w niniejszej sprawie występowała już z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 2 marca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2012 r,. przesądził, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy. Prawomocność orzeczenia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy nie wyklucza oczywiście możliwości ponownego ubiegania się przez stronę skarżącą o przyznanie prawa pomocy. Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże pod warunkiem wykazania, że nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy będą to w szczególności okoliczności wskazujące na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawczyni.
Występując z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy i składając kolejne oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że jej sytuacja uległa pogorszeniu, gdyż w ciągu ostatnich miesięcy dochody zmniejszyły się do kwoty 2000 zł miesięcznie. Okoliczność ta nie może jednak wpłynąć na zmianę oceny sytuacji materialnej i zdolności płatniczych skarżącej.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że deklarowane przez skarżącą kwoty dochodów są zmienne, jednak zmienność dochodów, jak również niepewność osiągania dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wpisują się w istotę działalności gospodarczej podejmowanej na własny rachunek i ryzyko. Z akt niniejszej sprawy, jak również z dokumentów znanych referendarzowi z urzędu z akt sprawy o sygn. akt II SA/Łd 1086/11, wynika, że o ile w ciągu ostatnich 3 lat wnioskodawczyni nie uzyskiwała dochodu w stałej wysokości (w 2010 r. skarżąca uzyskiwała dochód w kwocie ok. 1408 zł miesięcznie, co wynika z zeznania podatkowego za rok 2010, w 2011 r. – ok. 3000 zł, co wynika z oświadczenia strony, a w roku 2012 – ok. 2000 zł również według oświadczenia strony), to niezmiennie ciążył na skarżącej kredyt hipoteczny na zakup nieruchomości (co miało miejsce 2 października 2009 r.), którego miesięczna rata wynosi 2100 zł. Już zatem z prostego zestawienia kwoty miesięcznej raty z kwotą miesięcznego dochodu wynika, że skarżąca aktualnie deklaruje dochód nieprzekraczający kwoty raty spłacanego kredytu, a mimo to oprócz spłacanego kredytu ponosi koszty utrzymania rodziny. Uprawnione musi być zatem przyjęcie, że skarżąca posiada bądź też jest w stanie wygospodarować środki finansowe na koszty sądowe.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 lutego 2012 r., II OZ 81/12, oceniając sytuację materialną skarżącej, stwierdził, że sytuacja życiowa pozwala jej na wygospodarowanie środków finansowych na poniesienie kosztów udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a koszty te należy traktować jak koszty bieżące w budżecie domowym. W ocenie referendarza sądowego powyższe stwierdzenie zachowuje swą aktualność, mimo że skarżąca aktualnie deklaruje dochód w wysokości 2000 zł. Wysokość deklarowanych dochodów, jak również posiadany majątek wyłącza możliwość uznania skarżącej za osobę ubogą.
Reasumując - strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania oraz poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, tym bardziej że wysokość wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej to kwota 100 zł, a na obecnym etapie postępowania inne koszty sądowe już nie występują.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
lf