Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 21 października 2022 r. nr KO.440.108.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania G.L., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z 18 sierpnia 2022 r. nr [...] w sprawie skierowania G.L. do Domu Pomocy Społecznej dla osób psychicznie chorych w S. na pobyt stały.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z 18 sierpnia 2022 r. organ pierwszej instancji skierował G. L. do Domu Pomocy Społecznej dla osób psychicznie chorych w S. (dalej także: "DPS" lub "DPS w S.") na pobyt stały na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w T. sygn. akt [...] z [...] czerwca 2022 r. o umieszczeniu jej w domu pomocy społecznej bez jej zgody. Organ pierwszej instancji w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i zgromadzonej dokumentacji ustalił, że G.L. ma [...] lata i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jej dochodem jest emerytura z ZUS oraz zasiłek pielęgnacyjny z MOPS w kwocie 2.025,02 zł miesięcznie. Z dokumentacji medycznej wynika, że G.L. ma liczne choroby somatyczne, które mają charakter przewlekły i wymagają stałego systematycznego leczenia. Szczegółowa diagnoza psychiatryczna wykazała, że G.L. choruje na schizofrenię paranoidalną oraz organiczne zaburzenie osobowości.
Z najbliższej rodziny posiada syna, z którym jest w konflikcie oraz córkę, która na stałe mieszka w Anglii. W związku z tym dzieci nie są w stanie zapewnić jej całodobowej opieki; usługi opiekuńcze oferowane przez MOPS nie są wystarczającą formą pomocy. Analizując sytuację zdrowotną stwierdzono, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające umieszczenie G.L. w DPS dla osób psychicznie chorych w S..
W odwołaniu od powyższej decyzji G.L. wniosła o jej uchylenie i umieszczenie jej w Domu Pomocy Społecznej w T., położonym przy ul. [...]. Odwołująca podkreśliła, że jest osobą zdrową psychicznie, jasno myślącą o przyszłości. Wyjaśniła, że w lutym do pracownicy MOPS - jej opiekunki, wyraziła wolę przeniesienia się do Domu Pomocy Społecznej w T.. W związku z tym otrzymała od niej do wypełnienia stosowne dokumenty, w tym zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia dla osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej. Takie zaświadczenie przedstawiła, wypełnione przez lekarza medycyny rodzinnej z [...].02.2022 r. (zał. 1). Skarżąca stwierdziła, że na rozprawie sądowej wyraziła zgodę na umieszczenie jej w Domu Pomocy Społecznej (zał. 2). Zaskarżaną decyzją skierowana została bez jej zgody do Domu Pomocy Społecznej dla osób psychicznie chorych w S. na pobyt stały, czyli dożywotnio. Poinformowała, że przez okres 6 tygodni przebywała w [...] w T. na Oddziale Psychiatrycznym, z którego została wypisana, oceniono jej stan psychiczny jako jasny i świadomy (zał. 3).
Ze szpitala została odebrana przez syna i jego partnerkę, którzy się nią opiekują. Skarżąca podniosła, że jest [...] i pragnie być umieszczona w Domu Pomocy Społecznej w T. przy ul. [...], w którym są wolne miejsca, jak i w pozostałych Domach Pomocy Społecznej w T. Wskazała, że legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności (zał. 4), spowodowanym zanikiem lewego stawu biodrowego. Postanowiła więc, gdy będzie w domu pomocy społecznej, poddać się operacji na endoprotezę w [...], a na wiosnę 2023 r. być osobą sprawną, poruszającą się o dwóch kulach.
Powołaną na wstępie decyzją z 21 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 - dalej w skrócie "k.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 z późn.zm. - dalej w skrócie "u.p.s."). Przesłanki i zasady umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej reguluje art. 54 u.p.s. Powyższe uregulowania uzupełnia, w stosunku do osób dotkniętych schorzeniami psychicznymi, ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2123), której art. 39 przewiduje możliwość wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez zgody osoby, gdy ona sama nie wyraża na to zgody, a brak opieki zagraża jej życiu. Decyzję o umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej bez jej zgody podejmuje sąd opiekuńczy. W przypadku kierowania osoby do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych wbrew jej woli, to sąd opiekuńczy bada konieczność umieszczenia osoby kierowanej w tego rodzaju jednostce.
Prawomocne orzeczenie sądu opiekuńczego faktycznie zastępuje zgodę osoby kierowanej i ma charakter prejudycjalny (warunkujący) dla postępowania administracyjnego. Wskazując następnie na art. 56 u.p.s. organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie lekarz specjalista medycyny rodzinnej wystawiający [...] lutego 2022 r. zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia G.L. dla celu ubiegania się o skierowanie do domu pomocy społecznej, uznał, że badana wymaga skierowania do domu pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku lub osób przewlekle somatycznie chorych. Zaznaczył jednocześnie, iż zalecana jest konsultacja lekarza psychiatry i psychologa. G.L. przebywała w [...] Centrum Zdrowia Sp. z o.o. na Oddziale Psychiatrycznym w okresie od [...].03.2022 r. do [...].04.2022 r. W karcie informacyjnej leczenia szpitalnego podano diagnozę: schizofrenia oraz organiczne zaburzenie osobowości. Pismem z 30.03.2022 r. pełnomocnik Zarządu ds.
Medycznych [...] Centrum Zdrowia Sp. z o.o. poinformował Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., że G.L. jest pacjentką Oddziału Psychiatrycznego od [...].03.2022 r., a także o złożeniu do Sądu Rodzinnego w T. wniosku o umieszczenie ww. bez jej zgody w domu pomocy społecznej. W dniu [...].04.2022 r. została sporządzona opinia sądowo-psychiatryczna dotycząca G.L.. W opinii końcowej stwierdzono m.in., że cyt. "z uwagi na niewydolność egzystencjalną wskazana jest opieka instytucjonalna" (...) "Rozumienie swojego położenia swojej sytuacji życiowej swoich możliwości z przyczyn chorobowych jest znacznie zubożone i raczej ma charakter życzeniowy deklaratywny nie odzwierciedlający rzeczywistych kompetencji i możliwości.
Zatem patrząc na ten aspekt nie jest zdolna do świadomego i odpowiedzialnego wyrażania woli". W tej sytuacji lekarz specjalista medycyny rodzinnej [...].08.2022 r. wystawił kolejne zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia G.L. dla celu ubiegania się o skierowanie do domu pomocy społecznej, uznając, że badana wymaga skierowania do domu pomocy społecznej dla osób chorych psychicznie na stałe. Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj.: wywiadu środowiskowego z 08.08.2022 r., opinii dotyczącej sprawności psychofizycznej osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej z 08.08.2022 r. wynika, że skarżąca ze względu na stan zdrowia psychicznego wymaga umieszczenia w domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych oraz zapewnienia całodobowej opieki na stałe. Brak możliwości pozostania w środowisku. Z synem pozostaje w konflikcie, córka na stałe mieszka w Anglii.
Nie ma też możliwości wykonywania specjalistycznych usług opiekuńczych. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji stwierdzono, że G.L. z uwagi na stan zdrowia (choruje na liczne choroby somatyczne, mające charakter przewlekły, wymagający stałego, systematycznego leczenia) brak możliwości zapewnienia stałej pomocy i wsparcia w środowisku, ma duże problemy z funkcjonowaniem w środowisku i zaspokajaniem swoich potrzeb bytowych. Z opinii lekarza zawartej w treści zaświadczenia z [...].08.2022 r. wynika, że chorobą zasadniczą, na jaką jest leczona G.L. jest schizofrenia paranoidalna i zaburzenia osobowości. Wymaga ona stałej farmakoterapii. Rokowania nie są pomyślne.
Ponadto choruje na nadciśnienie tętnicze, przewlekłą niewydolność serca, zaawansowaną niewydolność żylną kkd, POCHP, niedoczynność tarczycy, jest po leczeniu nowotworu sutka - mastektomia, ma zwyrodnienia wielostawowe. Porusza się o kulach. Legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności wydanym do [...].02.2024 r. (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnoprawności w T. z [...].02.2022 r. znak: [...]). Bezsprzecznie G.L. nie jest osobą zdolną do samodzielnej egzystencji i wymaga pomocy osoby drugiej całodobowo.
Zdaniem Kolegium w sprawie istotnym jest, iż Sąd Rejonowy w T. postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. sygn. akt [...] umieścił skarżącą w domu pomocy społecznej - bez jej zgody. Zatem, kwestia zaistnienia przesłanki do umieszczenia skarżącej w domu pomocy społecznej określonego typu wbrew jej woli została już przesądzona przez właściwy do tego sąd. Organ I instancji orzekł w niniejszej sprawie zgodnie z wiążącym go ww. postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z 22 czerwca 2022 r. Postanowienie to jest prawomocne i wykonalne, a organ I instancji, jak i Kolegium, nie posiadają kompetencji do jego podważenia będąc nim związani. Wobec zdecydowania przez sąd powszechny o potrzebie umieszczenia skarżącej - bez jej zgody - w domu pomocy społecznej, rola organu ogranicza się wyłącznie do wykonania orzeczenia sądu opiekuńczego, które ma w takiej sytuacji charakter wiążący. Wykonanie to wymagało zatem wydania decyzji o skierowaniu.
Wniosek taki płynie bezpośrednio z treści art. 54 ust. 2 u.p.s., gdzie wprost wskazano na konieczność skierowania osoby potrzebującej do placówki odpowiedniego typu, a więc placówki, zajmującej się rodzajem choroby lub niepełnosprawności stwierdzonym u osoby potrzebującej. Wytypowanie domu następuje odpowiednio do schorzenia. Z uwagi na schorzenia natury psychicznej skarżąca została skierowana do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych w S., tj. placówki odpowiedniej dla stwierdzonej u niej choroby.
W ocenie organu drugiej instancji brak woli skarżącej do przebywania we wspominanym domu pomocy społecznej nie jest przeszkodą do orzeczenia w tym przedmiocie bez jej zgody. Zlokalizowane w T. Domy Pomocy Społecznej nr [...] i nr [...], gdzie skarżąca chciała być umieszczona, nie są placówkami odpowiedniego dla niej typu. Mianowicie Dom Pomocy Społecznej Nr [...] w T. przeznaczony jest dla osób w podeszłym wieku oraz przewlekle somatycznie chorych (§ 4.1 regulaminu organizacyjnego DPS nr [...] w T.), natomiast Dom Pomocy Społecznej Nr [...] w T. przeznaczony jest dla osób w podeszłym wieku (§ 5.1 regulaminu organizacyjnego DPS nr [...] w T.).
Reasumując Kolegium stwierdziło, że organy administracji związane są postanowieniem sądu opiekuńczego i nie mogą kwestionować tego orzeczenia w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a ich obowiązkiem było jak najszybsze wykonanie wspomnianego wyżej postanowienia w trybie administracyjnym i skierowanie skarżącej do odpowiedniego domu pomocy społecznej. W niniejszym postępowaniu nie mogą podlegać ocenie argumenty, że skarżąca - jak twierdzi - jest osobą "zdrową psychicznie, jasno myślącą o przyszłości", dlatego też jak uważa mogłaby być umieszczona w domu pomocy społecznej o innym typie niż dla osób przewlekle psychicznie chorych, a konkretnie w Domu Pomocy Społecznej w T.. W przypadku zmiany okoliczności dotyczących sytuacji zdrowotnej skarżącej, może ona wystąpić do właściwego sądu opiekuńczego o zmianę orzeczenia o umieszczeniu w domu pomocy społecznej.
W świetle art. 59 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.p.s. decyzja o skierowaniu skarżącej do domu pomocy społecznej nie jest jeszcze równoznaczna z umieszczeniem jej w tej jednostce. Jest to bowiem rozstrzygnięcie dokonujące wstępnej kwalifikacji jaki typ domu pomocy społecznej jest dla niej odpowiedni z uwagi na posiadane schorzenie. Natomiast dopiero decyzja o umieszczeniu skarżącej w konkretnej placówce będzie wiązała się z obowiązkiem stawienia się we wskazanej placówce w ustalonym terminie przyjęcia.
Powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi G.L. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o przesłuchanie w charakterze świadków J.A. i M.K. oraz przyznanie pełnomocnika z urzędu. Skarżąca nie zgodziła się z oceną jej stanu zdrowia. Stwierdziła, że ma [...] lata, jest samodzielna we wszelkich aspektach życia codziennego, nie wymaga pomocy osób trzecich. Jedynie przy większych zakupach korzysta z pomocy syna J.A.. Skarżąca nie zna powodów, dla których MOPS chce ją umieścić w DPS dla osób psychicznie chorych. Jej zdaniem, decyzja o umieszczeniu w DPS jest niezgodna ze stanem faktycznym, zaś SKO nie poczyniło żadnych ustaleń w tym zakresie.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Postanowieniem z 9 marca 2023 r. sygn. akt II SPP/Łd 33/23 referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Sąd rozpoznał sprawę niniejszą w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – dalej w skrócie "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w rozważanym trybie wystąpił organ, zaś pełnomocnik strony skarżącej w terminie czternastu dni od zawiadomienia o założeniu wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady procedury administracyjnej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego w sprawie skierowania G.L. do Domu Pomocy Społecznej dla osób psychicznie chorych w S. na pobyt stały.
Podstawę materialnoprawną wspomnianej wyżej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 2123). Zgodnie z art. 54 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 u.p.s. osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. W przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej, centrum usług społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, lub dom pomocy społecznej są obowiązane do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna - prokuratora.
Jak stanowi art. 56 u.p.s. domy pomocy społecznej, w zależności od tego, dla kogo są przeznaczone, dzielą się na następujące typy domów, dla: osób w podeszłym wieku; osób przewlekle somatycznie chorych; osób przewlekle psychicznie chorych; dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie; dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie; osób niepełnosprawnych fizycznie; osób uzależnionych od alkoholu. Według art. 59 ust. 1-3 u.p.s. decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej. W przypadku regionalnych domów pomocy społecznej decyzję wydaje marszałek województwa, z zastrzeżeniem ust.
5. W razie niemożności umieszczenia w domu pomocy społecznej z powodu braku wolnych miejsc, powiadamia się osobę o wpisaniu na listę oczekujących oraz o przewidywanym terminie oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej.
Stosownie do treści art. 39 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2123) jeżeli osoba, o której mowa w art. 38, lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody (ust. 1). Z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, może wystąpić również kierownik szpitala psychiatrycznego, jeżeli przebywająca w nim osoba jest niezdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, a potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, natomiast nie wymaga dalszego leczenia w tym szpitalu (ust. 2). Jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy (ust. 3).
Lektura akt administracyjnych sprawy niniejszej w świetle przywołanych wyżej unormowań ustawy o pomocy społecznej pozwala stwierdzić, że organy obu instancji podjęły na gruncie rozpatrywanej sprawy wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Zebrały one i wnikliwie oceniły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.), a wyniki tych ustaleń przedstawiły rzetelnie w motywach decyzji sporządzonych zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Nadto, w motywach kontrolowanej decyzji organ odwoławczy jasno i rzeczowo ustosunkował się do zarzutów odwołania. Ustalony niewadliwie stan faktyczny sprawy stanowił dostateczną podstawę do wydania decyzji o skierowaniu G.L. do Domu Pomocy Społecznej dla osób psychicznie chorych w S. na pobyt stały.
Z załączonego do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia dla celu ubiegania się o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej z [...] lutego 2022 r., wystawionego przez lekarza specjalistę medycyny rodzinnej, wynika, że G. L. ze względu na stan zdrowia wymaga całodobowej opieki na stałe. Badana wymaga skierowania do domu pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku lub osób przewlekle somatycznie chorych. Zalecana jest konsultacja lekarza psychiatry i psychologa. Skarżąca w okresie od [...] marca 2022 r. do [...] kwietnia 2022 r. przebywała w T. Sp. z o.o. na Oddziale Psychiatrycznym. Według karty informacyjnej leczenia szpitalnego zdiagnozowano u niej: schizofrenię oraz organiczne zaburzenie osobowości. Pismem z 30 marca 2022 r. pełnomocnik Zarządu ds. Medycznych [...] Centrum Zdrowia Sp. z o.o. poinformował Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., że G.L. jest pacjentką Oddziału Psychiatrycznego od [...].03.2022 r., a także o złożeniu do Sądu Rodzinnego w T. wniosku o umieszczenie skarżącej bez jej zgody w domu pomocy społecznej.
Ze sporządzonej w toku postępowania sądowego o sygn. akt [...] opinii sądowo – psychiatrycznej wynika, że "G. L. wykazuje zaburzenia psychiczne pod postacią organicznych zaburzeń osobowości i nastroju. (...) Nie jest zdolna do samodzielnego zaspokajania potrzeb życiowych. (...) Z uwagi na niewydolność egzystencjalną wskazana jest opieka instytucjonalna" (...) "Rozumienie swojego położenia swojej sytuacji życiowej swoich możliwości z przyczyn chorobowych jest znacznie zubożone i raczej ma charakter życzeniowy deklaratywny nie odzwierciedlający rzeczywistych kompetencji i możliwości.
Zatem patrząc na ten aspekt nie jest zdolna do świadomego i odpowiedzialnego wyrażania woli". Na tej podstawie postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w T. umieścił G.L. w domu pomocy społecznej bez jej zgody. W tym stanie rzeczy lekarz specjalista medycyny rodzinnej [...] sierpnia 2022 r. wystawił kolejne zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia G. L. dla celu ubiegania się o skierowanie do domu pomocy społecznej, uznając, że badana wymaga ze względu na stan zdrowia całodobowej opieki na stałe oraz skierowania do domu pomocy społecznej dla osób chorych psychicznie na stałe. Z przeprowadzonego 8 sierpnia 2022 r. wywiadu środowiskowego, a także sporządzonej w tym dniu opinii dotyczącej sprawności psychofizycznej osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej wynika, że G.L. ze względu na stan zdrowia psychicznego wymaga umieszczenia w domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych oraz zapewnienia całodobowej opieki na stałe.
Brak możliwości pozostania w środowisku. Z synem pozostaje w konflikcie, córka na stałe mieszka w Anglii. Nie ma też możliwości wykonywania specjalistycznych usług opiekuńczych. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji stwierdzono, że G.L. z uwagi na stan zdrowia (choruje na liczne choroby somatyczne, mające charakter przewlekły, wymagający stałego, systematycznego leczenia), brak możliwości zapewnienia stałej pomocy i wsparcia w środowisku, ma duże problemy z funkcjonowaniem w środowisku i zaspokajaniem swoich potrzeb bytowych. Nadto z opinii lekarza zawartej w treści zaświadczenia z [...] sierpnia 2022 r. wynika, że chorobą zasadniczą, na jaką jest leczona G.L. jest schizofrenia paranoidalna i zaburzenia osobowości. Wymaga ona stałej farmakoterapii. Rokowania nie są pomyślne.
Ponadto choruje na nadciśnienie tętnicze, przewlekłą niewydolność serca, zaawansowaną niewydolność żylną kkd, POCHP, niedoczynność tarczycy, jest po leczeniu nowotworu sutka - mastektomia, ma zwyrodnienie wielostawowe. Porusza się o kulach. Skarżąca legitymuje orzeczeniem Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w T. z [...] lutego 2022 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym do [...] lutego 2024 r.
Wobec poczynionych ustaleń organ pierwszej instancji, a w ślad za nim Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim prawidłowo oceniły, że G.L. nie jest osobą zdolną do samodzielnej egzystencji i wymaga pomocy osoby drugiej całodobowo, spełnione zostały więc przesłanki z art. 54 ust. 1 i 2 u.p.s. W kontrolowanej sprawie najistotniejszą kwestią jest jednak fakt, że Sąd Rejonowy w T. postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. sygn. akt [...] umieścił skarżącą w domu pomocy społecznej - bez jej zgody. Wspomniane postanowienie jest prawomocne i wykonalne, wiązało ono zatem zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy, które zobligowane były do jego wykonania, poprzez wydanie decyzji o skierowaniu G. L. do DPS.
Jednocześnie stwierdzić trzeba, że z uwagi na stan zdrowia skarżącej oraz jej niepełnosprawność, prawidłowo wytypowano dom pomocy społecznej odpowiedni do jej schorzeń. Z uwagi na schorzenia natury psychicznej skarżąca została skierowana do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych w S., tj. placówki odpowiedniej dla stwierdzonej u niej choroby.
Trafne jest wobec tego stanowisko organu drugiej instancji wyrażone w odniesieniu do zarzutów odwołania, powielonych zresztą w treści skargi, że brak woli skarżącej do przebywania we wspominanym domu pomocy społecznej nie jest przeszkodą do orzeczenia w tym przedmiocie bez jej zgody. W kontrolowanej sprawie organy obu instancji związane są prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego z [...] czerwca 2022 r. sygn. akt [...], którego nie mogą podważać ani tym bardziej zmieniać, a ich obowiązkiem było jak najszybsze wykonanie wspomnianego wyżej postanowienia w trybie administracyjnym i skierowanie skarżącej do odpowiedniego domu pomocy społecznej, co na gruncie rozpatrywanej sprawy uczyniły. Zgodzić się również trzeba z organem odwoławczym, że zmiana typu domu pomocy społecznej będzie możliwa dopiero w przypadku zmiany okoliczności dotyczących sytuacji zdrowotnej skarżącej. Wówczas będzie mogła ona wystąpić do właściwego sądu opiekuńczego z wnioskiem o zmianę orzeczenia o umieszczeniu w domu pomocy społecznej. Decyzja o skierowaniu do DPS, jak prawidłowo argumentował organ, pozwala na przejście do kolejnego etapu postępowania dotyczącego umieszczenia skarżącej we wspomnianej placówce.
Podsumowując Sąd stwierdził, że wydane w sprawie decyzje organów obu instancji odpowiadają przepisom prawa materialnego i procesowego, w związku czym brak jest jakichkolwiek podstaw do ich usunięcia z obrotu prawnego.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących stanu zdrowia skarżącej, która uważa, iż brak jest podstaw do skierowania jej do domu pomocy społecznej, stwierdzić trzeba, że Sąd administracyjny nie posiada kompetencji do podważenia załączonych do akt sprawy opinii lekarskich jak i prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego z [...] czerwca 2022 r. sygn. akt [...]. Wspomniane orzeczenie sądu zastępuje zgodę osoby kierowanej do domu pomocy społecznej i jak zasadnie stwierdził organ odwoławczy ma charakter prejudycjalny (warunkujący) dla postępowania administracyjnego.
W motywach decyzji organu pierwszej instancji, a następnie decyzji organu odwoławczego jasno i rzeczowo wyjaśnione zostały przesłanki natury faktycznej i prawnej, które zadecydowały o wydaniu kontrolowanych obecnie decyzji.
Odnosząc się na zakończenie rozważań do zawartego w treści skargi wniosku o przesłuchanie w charakterze świadków J.A. i M.K. na okoliczność, że skarżąca jest samodzielna i nie wymaga pomocy innych osób, wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższego unormowania jasno wynika, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym niedopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.