Uzasadnienie
II SA/Łd 1097/12
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy G., działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, nałożył na M. G. karę pieniężną za usunięcie bez zezwolenia topoli czarnej, rosnącej na działce nr 262 w miejscowości S., gm. G. w wysokości 5.976,42 zł.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 14 grudnia 2011 r. S. S. zgłosił fakt wycięcia przez M. G. wiosną 2010 r. drzewa z rodzaju topoli. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 12 stycznia 2012 r. M. G. poinformował, że drzewo zostało ścięte zimą 6 lat temu z uwagi na fakt, że znajdowało się w złym stanie zdrowotnym po uderzeniu pioruna. Oświadczył również, że posiadał stosownie zezwolenie, jednak nie może go okazać, gdyż uległo zaginięciu. Wezwani przez organ świadkowie nie wskazali jednoznacznie daty ścięcia drzewa. Ponadto nadpalenie pnia ściętego drzewa uniemożliwiło jednoznaczne określenie terminu wycinki. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji przyjął, że M. G. bez wymaganego zezwolenia wyciął drzewo w styczniu 2006 r., co obligowało organ do wymierzenia kary pieniężnej. Do ustalenia wysokości kary organ przyjął obwód pnia, ustalony wobec braku kłody na podstawie art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody w oparciu o wyliczenia zawarte w opinii dendrologicznej, stawkę opłaty w wysokości 11,37 i mnożnik 3 jako trzykrotność opłaty za usunięcie drzewa.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. G. podniósł, że skoro organ I instancji bezspornie ustalił, że wycinka drzewa miała miejsce na przełomie stycznia i lutego 2006 r., to z uwagi na upływ 5 lat od zdarzenia sprawa uległa przedawnieniu i postępowanie powinno być umorzone.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że kwota kary pieniężnej została ustalona w sposób zgodny z przepisami i stawkami obowiązującymi w dacie zdarzenia. Odnosząc się do argumentu poniesionego w odwołaniu, Kolegium wyjaśniło, że przedawnienie, o którym mowa w odwołaniu dotyczy przedawnienia prawa do ustalenia opłaty za usunięcie drzewa, nie zaś kary pieniężnej za ścięcie drzewa bez zezwolenia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. G. podniósł zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wskazując, że obowiązek uiszczenia opłaty i prawo wydania decyzji przez organ administracyjny przedawniły się z dniem 31 grudnia 2011 r. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie oraz o zasądzenie kosztów postępowania od uczestników postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli legalności w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia topoli czarnej.
Punkt wyjścia do rozważań stanowi fakt, że organy administracji publicznej w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ustaliły, że ścięcie topoli miało miejsce w okresie styczeń-luty 2006 r., co jest zgodne z oświadczeniem skarżącego i nie jest w skardze kwestionowane. Poza sporem pozostaje również fakt, iż skarżący przed usunięciem drzewa nie uzyskał zezwolenia Wójta Gminy G. wydanego na podstawie art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.Nr 92, poz. 880 z późn. zm.). W myśl tego przepisu, usunięcie drzewa z terenu nieruchomości może bowiem nastąpić po uzyskaniu zezwolenia odpowiedniego organu na wniosek posiadacza nieruchomości.
W tak ustalonym stanie faktycznym uzasadnione stało się zastosowanie przez organ administracji przepisu art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, stosownie do którego wójt gminy wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew bez wymaganego pozwolenia. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że decyzje w przedmiocie kary pieniężnej za wycięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia mają charakter decyzji związanych. W przypadku wystąpienia przesłanek do wymierzenia kary pieniężnej wydanie przez właściwy organ decyzji ustalającej karę jest obligatoryjne.
Zasadnie organy obu instancji przyjęły, że wobec faktu, że zdarzenie miało miejsce w okresie styczeń-luty 2006 r. kara pieniężna powinna zostać ustalona na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym w tej dacie. Prawidłowo również, z uwagi na brak kłody, zastosowanie znajdował art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Jednak sposób wyliczenia wysokości kary pieniężnej budzi zastrzeżenia tut. Sądu z uwagi na błędną wykładnię art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w brzmieniu obowiązującym w roku 2006, administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzewa ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4 pkt 1, 5 i 6. Jak wynika z cyt. przepisu przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego pozwolenia stosuje się stawki, o których mowa w art. 85 ust. 4 pkt 1, tj. stawki dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (ustalone przez ministra właściwego do spraw środowiska). Ze względu na brak odesłania do art. 85 ust. pkt. 2 ustawy sporną w judykaturze pozostała kwestia tego, czy przy ustalaniu kary należy uwzględnić współczynniki różnicujące stawki w zależności od obwodu pnia. Organy administracyjne orzekające w rozpoznawanej sprawie ustaliły kwotę kary pieniężnej bez uwzględnienia współczynnika różnicującego, który wynosił 3,70.
W ocenie tut. Sądu takie sposób wyliczenia wysokości kary pieniężnej jest błędny. Już bowiem tylko z literalnego brzmienia art. 89 ust. 1 ab initio ustawy o ochronie przyrody wynika, iż administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Kluczowe znaczenie ma w tym przypadku sformułowanie wskazujące, że kara pieniężna jest trzykrotnie wyższa od opłaty za usunięcie drzew, natomiast zgodnie z art. 85 ust. 1 i 4 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody opłatę za usunięcie drzew ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa z uwzględnieniem współczynników różnicujących stawki w zależności od obwodu drzewa.
W związku z powyższym podstawą naliczenia administracyjnej kary pieniężnej jest zawsze prawidłowo ustalona opłata za legalne usunięcie drzewa, którą następnie zwiększa się trzykrotnie oraz ewentualnie powiększa w przypadkach przewidzianych w ustawie. Odnosząc się natomiast do odesłania zawartego w art. 89 ust. 1 ustawy, wskazującego jedynie na art. 85 ust. 4 pkt 1, należy stwierdzić, że cel i funkcje kary pieniężnej uprawniają w tym względzie do odejścia od literalnego brzmienia tego odesłania. W przeciwnym razie, brak zastosowania współczynników różnicujących stawki w zależności od obwodu drzewa wywołuje ten skutek, że bardziej uzasadnione ekonomicznie może okazać się wycięcie drzewa bez pozwolenia, jako że kara pieniężna będzie niższa niż opłata za legalne usunięcie drzewa.
Reasumując, zdaniem tut. Sądu, w rozpoznawanej sprawie kara pieniężna powinna zostać ustalona przy uwzględnieniu współczynnika różnicującego na kwotę 22.112 zł. Uchylenie zaskarżonej decyzji z powołaniem się na błędną wykładnię art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody byłoby jednak jednoznaczne z wydaniem orzeczenia na niekorzyść skarżącego, a więc stanowiłoby naruszenie zawartego w art. 134 § 2 p.p.s.a. zakazu reformationis in peius. Sąd nie mógł zatem wydać rozstrzygnięcia określonego w przepisach art. 145 p.p.s.a. i z tego powodu skargę należało oddalić.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących przedawnienia obowiązku uiszczenia kary pieniężnej, to wyjaśnienia wymaga, że brak jest przepisu, z którego wynikałoby, że organ traci prawo do ustalenia kary pieniężnej w drodze decyzji z upływem 5 lat. Pogląd skarżącego, iż zgodnie z art. 87 ust. 2 w zw. z art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie można wydać decyzji ustalającej karę pieniężną, jeśli od końca roku, w którym usunięto drzewo minęło 5 lat nie zasługuje na akceptację. Pięcioletni termin, o którym mowa w art. 87 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody odnosi się bowiem wyłącznie do wydania decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za usunięcie drzewa. W przypadku usunięcia drzewa bez zezwolenia opłata taka nie jest ustalana, a wydanie decyzji o ustaleniu kary pieniężnej nie wymaga uprzedniego wydania decyzji o ustaleniu opłaty. Przepis art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody odnosi się do opłaty za usunięcie drzewa, ale jedynie jako do punktu wyjścia do wyliczenia kary pieniężnej.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
a.bł.