Uzasadnienie
II SA/Łd 1108/04
H.P. złożył w dniu 8 czerwca 2004 r. do Biura Powiatowego w T. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004.
Pismem z dnia 3 sierpnia 2004 r., wskazując na szereg nieścisłości we wniosku i powołując się na art. 50 § 1 k.p.a., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał H.P. do złożenia w terminie 7 dni wyjaśnień co do stwierdzonych niejasności wniosku pouczając, że niezłożenie wyjaśnień spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
W dniu 23 sierpnia 2004 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek H.P. o przywrócenie mu terminu do złożenia żądanych wyjaśnień. Wnioskodawca stwierdził, że nie wywiązał się z obowiązku złożenia stosownych wyjaśnień w ciągu 7 dni, gdyż jest wymeldowany z miejscowości P. i nie ma miejsca zameldowania. Stwierdził też, że wezwanie do złożenia wyjaśnień przekazała mu żona ale już po terminie.
Postanowieniem z dnia [...] Kierownika Biura Powiatowego na podstawie art. 59 § 1 i 2 k.p.a. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznania płatności bezpośrednich. W jednozdaniowym uzasadnieniu stwierdził, że cyt. "odmowę przywrócenia terminu wydano ze względu na uchybienie terminu, w którym należało zgłosić się do biura powiatowego celem złożenia wyjaśnień."
W zażaleniu na powyższą odmowę przywrócenia terminu H.P. stwierdził, że w okresie od 3 do 10 sierpnia 2004 r. zjawił się w Powiatowym Biurze dwukrotnie ale nie mógł złożyć wyjaśnień z uwagi na dużą ilość interesantów. Dodał, że sam prowadzi gospodarstwo rolne i nie może zostawić dobytku bez nadzoru przez dłuższy czas.
Postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy – Dyrektor Oddziału Regionalnego w Ł. ARiMR utrzymał w mocy powyższe postanowienie Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że nie dopatrzył się przesłanek do przywrócenia terminu. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający braku swej winy w niedopełnieniu czynności w wyznaczonym terminie. Nie jest przesłanką do przywrócenia terminu zmiana adresu zameldowania, bowiem taką zmianę należało zgłosić organowi. Uprawdopodobnieniem braku winy nie są też hipotetyczne straty w gospodarstwie rolnym.
W skardze na powyższe postanowienie H.P. stwierdził, że przeszkody, które uniemożliwiły mu stawienie się w terminie do Biura Powiatowego ARiMR były nie do przezwyciężenia, a ich określenie w postanowieniu organu odwoławczego mianem rzekomych jest bezzasadne.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i prezentowane argumenty.
Sąd zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli sądowej w tej sprawie są postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do dokonania czynności – złożenia dodatkowych wyjaśnień do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. W postępowaniu o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych stosuje się przepisy k.p.a., co jest poza sporem w tej sprawie. Stosownie do art. 50 § 1 i art. 54 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. istnieje możliwość wezwania strony do złożenia wyjaśnień, jeżeli jest to konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. W wezwaniu należy określić termin, do którego strona powinna spełnić żądanie oraz skutki niezastosowania się do wezwania.
Skoro wniosek skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich nie był precyzyjny, to istniały podstawy do wyznaczenia stronie terminu do jego uzupełnienia, z czego organ I instancji skorzystał.
Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
We wniosku z dnia 23 sierpnia 2004 r. o przywrócenie terminu skarżący wskazał dwie przyczyny uchybienia terminu. Po pierwsze powołał się na wymeldowanie z miejscowości P. i brak miejsca zameldowania, a po drugie stwierdził, że wezwanie do złożenia wyjaśnień otrzymał od żony po terminie. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy obu instancji nie odniosły się w jakikolwiek sposób do tej drugiej przyczyny, a zatem w tym aspekcie wcale nie rozpatrzyły wniosku, czym naruszyły art. 58 § 1 k.p.a. Oczywistym jest, że doręczenie wezwanie do rąk innej osoby niż adresat i przekazanie przesyłki adresatowi przez tę osobę z opóźnieniem, może oznaczać brak winy adresata w spełnieniu żądania. Kwestia ta wymaga jednak wyjaśnienia m.in. w zakresie tego, kto w dniu 13 sierpnia 2004 r. odebrał pismo adresowane do H.P., a jeżeli nie był to sam adresat, to kiedy przekazał pismo adresatowi.
Poza tym należy wskazać, że uzasadnienie organu I instancji nie spełnia ustawowych przesłanek w tym zakresie i jest pozbawione logiki. Odmowa przywrócenia terminu może być spowodowana tylko brakiem uprawdopodobnienia przez wnioskującego, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a nie tym, że uchybienie wystąpiło. Rozstrzygniecie organu odwoławczego jest o tyle błędne, że organ ten powtarzając błąd organu I instancji nie odniósł się do wszystkich wskazywanych przez wnioskodawcę przyczyn uchybienia, a tym samym nie mógł ocenić, czy wnioskodawca uprawdopodobnił brak swej winy.
Natomiast w odniesieniu do wskazywanego przez skarżącego braku zameldowania należy wskazać, że każdy rolnik przed wystąpieniem z wnioskiem o płatności bezpośrednie musiał wcześniej się zarejestrować, stosownie do przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76), a zatem podać m.in. swój adres zamieszkania lub w braku miejsca zameldowania podać miejsce faktycznego zamieszkania, ewentualnie adres dla korespondencji. Organy ARiMR są zobowiązane wysyłać korespondencję na adres wskazany przez rolnika, a o zmianie adresu rolnik jest zobowiązany powiadomić organy Agencji.
Z uwagi na powyższe należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji.