Uzasadnienie
II SA/Łd 111/04
Uzasadnienie
W dniu 27 stycznia 2004 r. W. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na uchwałę Rady Gminy w K. Nr [...] z dnia [...] w sprawie przedłużenia okresu dzierżawy zespołu pałacowo-parkowego położonego w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości.
Skarżący podniósł, iż od 1990 r. stara się wraz z innymi spadkobiercami K. H. o odzyskanie pałacu i parku w K. Dlatego sprawa przedłużenia umowy dzierżawy przedmiotowego obiektu, zawartej między gminą K. i osobą trzecią, dotyczy jego interesu prawnego. Mimo tego nie był informowany o przebiegu postępowania w sprawie przedłużenia umowy dzierżawy, nie został też zawiadomiony o podjęciu zaskarżonej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w K. wniosła o oddalenie skargi. Stwierdziła, że fakt niepoinformowania spadkobierców K. H. o podjęciu zaskarżonej uchwały nie ma dla sprawy znaczenia. Zawarcie bowiem cywilno-prawnej umowy pomiędzy gminą, a dotychczasowym dzierżawcą nie naruszy w żaden sposób ewentualnych przyszłych praw osób ubiegających się o odzyskanie nieruchomości. Jest to bowiem odrębne postępowanie.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 25 lutego 2004 r., skarżący został wezwany do złożenia dowodów wyczerpania trybu przewidzianego w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591). Zgodnie z ust. 1 ww. art. 101 każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący przedstawił pismo, z którego wynika, iż w dniu 15 stycznia 2004 r. adwokat J. W., powołując się na pełnomocnictwo udzielone mu m.in. przez W. W. do prowadzenia przed Wojewodą [...] sprawy odzyskania dworu i parku w K., poprosił Wójta Gminy K. o wyjaśnienie, czy Rada Gminy w K. podjęła uchwałę w sprawie wydzierżawienia pałacu i parku, a jeśli tak – gdzie można się z nią zapoznać. Wezwał jednocześnie Wójta Gminy do niezawierania umowy dzierżawy ww. nieruchomości. Zwrócił się także o zaniechanie działań mogących mieć wpływ na prawa jego mocodawców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wskazano zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej. Zgodnie z art. 52 § 4 zd. 1 wskazanej ustawy w przypadku innych aktów niż wymienione w art. 3 § 2 pkt 4, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa.
Z kolei zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Z pisma procesowego skarżącego z dnia 15 marca 2004 r. oraz z załączonej kopii pisma z dnia 15 stycznia 2004 r. adw. J. W., skierowanego do Wójta Gminy K., wynika, iż skarżący nie wiedział jeszcze w dniu 15 stycznia 2003 r., czy w ogóle podjęta została uchwała Rady Gminy w sprawie przedłużenia umowy dzierżawy pałacu i parku w K., a co za tym idzie, że nie znał również jej treści. Wyraźnie obrazuje to zwrot użyty w piśmie z dnia 15 stycznia 2003 r.: "Uprzejmie proszę o wyjaśnienie, czy uchwała taka została podjęta, a jeśli tak, to wskazanie, gdzie mogę się z nią zapoznać". Dlatego pisma adw. J. W., wzywającego Wójta Gminy K. do zaniechania wszelkich działań mogących mieć wpływ na prawa jego mocodawców w żaden sposób nie można uznać za wezwanie do naruszenia prawa w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Nie można bowiem, z oczywistych względów, wzywać do usunięcia naruszenia prawa w akcie, którego treści się nie zna, nie wiedząc nawet, czy akt ten został wydany. Oznacza to, iż W. W., składając skargę na uchwałę Rady Gminy w K. z dnia [...] i nie wzywając uprzednio właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, nie wyczerpał trybu przewidzianego przez art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a także art. 52 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Odrzucenie zaś skargi jest równoznaczne z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji o charakterze merytorycznym.
Ponadto, zdaniem Sądu, istnieją inne jeszcze przyczyny, dla których skarga złożona przez W. W. nie może zostać rozpoznana przed sądem administracyjnym. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Również art. 101 ustawy o samorządzie gminnym określa możliwość wniesienia skargi na uchwałę organu gminy do sądu administracyjnego wyłącznie w sprawach z zakresu administracji publicznej. Oznacza to, zdaniem Sądu w niniejszym składzie, że w przypadku podjęcia przez organy gminy uchwały o charakterze cywilnoprawnym, prawo do wniesienia skargi nie przysługuje. Taka sytuacja występuje w omawianej sprawie.
Gminie jako jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo własności i inne prawa rzeczowe (art. 165 ust. 1 Konstytucji RP) i jak każdemu właścicielowi, przysługuje jej autonomia w sferze korzystania i dysponowania dobrami majątkowymi. Inne podmioty mają wobec tego obowiązek niewkraczania w sferę uprawnień właściciela – gminy. Wykonywanie zaś uprawnień właścicielskich jest domeną prawa cywilnego i podejmowane w tym zakresie czynności mają charakter cywilnoprawny. Gmina wykonuje te czynności jako osoba prawna, a nie organ administracji. W konsekwencji Sąd uznał, iż uchwała Rady Gminy w K. w sprawie przedłużenia umowy dzierżawy nie jest uchwałą z zakresu administracji publicznej, a tym samym nie przysługuje prawo do złożenia na nią skargi do sądu administracyjnego.
Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną.