Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 roku Nr 42, poz. 371 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich I. S. W sprawie ustalono, że I. S. wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym [...] w okresie od marca 1944 r. do kwietnia 1944 r.. Wnioskodawczyni wyjaśniła także, że od maja 1944 roku do kwietnia 1946 roku wykonywała prace przymusową we Francji.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił I. S. przyznania uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie przedstawiła dostatecznych dowodów potwierdzających osadzenie jej w obozie przesiedleńczym w P.
- I. S. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy.
W uzasadnieniu wnioskodawczyni stwierdziła, że nie ponosi odpowiedzialności za brak dowodów jej pobytu w obozie przesiedleńczym. Opisała tragedię związaną z okresem wojny i wnosiła o przyznanie jej uprawnień kombatanckich i dodatku do emerytury za deportację i pobyt w obozie.
Decyzją z dnia [...], powołaną wyżej, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich I. S..
W uzasadnieniu organ administracji wyjaśnił, że obóz [...] nie został wymieniony w § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2002 Nr 42, poz. 371). Ponadto organ orzekający stwierdził, że nie jest uprawniony do dokonania samodzielnych ustaleń – czy przedmiotowy obóz spełniał przesłanki wymienione w art. 4 ust 1 pkt 1 lit c powołanej ustawy o kombatantach.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła I. S.. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej uprawnień kombatanckich.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie skargę należało uwzględnić z uwagi na naruszenie przez organ administracji przepisów art. 7 i art. 9 powołanej wyżej ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zgodnie z treścią art. 9 kpa organy administracji państwowej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W orzecznictwie przyjęty jest pogląd, że powyższy obowiązek informowania stron powinien być rozumiany tak szeroko jak to jest tylko możliwe (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 1992 r. III ARN 40/92 PIP 1993 z. 3 s. 110)
Zadaniem organów administracji jest przekazanie stronie niezbędnych informacji, na podstawie których strona będzie mogła dokonać wyboru i zdecydować o swoich działaniach zwłaszcza w sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 grudnia 1984 r. III SA 729/84 - ONSA 1984 nr 2 poz. 117, z dnia 7 stycznia 2000 r. VSA 1158/99 lex nr 49399).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym [...]. Jednak z treści tego wniosku oraz z dołączonych do niego dokumentów i oświadczeń świadków wynika ponadto, że I. S. została deportowana do pracy przymusowej na rzecz hitlerowskich Niemiec. Wobec powyższego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych obowiązany był poinformować skarżącą o uprawnieniach wynikających z ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 1996 r. Nr 87 poz. 395 ze zm.). Skarżąca wówczas mając pełną wiedzę o swoich prawach mogła zdecydować o treści kierowanego do organu administracji żądania.
Ponadto na tle zebranego w sprawie materiału dowodowego wyłoniła się wątpliwość co do nazwy obozu przesiedleńczego mieszczącego się w P. Organ administracyjny zatem zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 kpa obowiązany był wyjaśnić, czy skarżąca przebywała w obozie [...] czy w obozie [...].
Obóz [...] jest wymieniony w punkcie 9 § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2002 Nr 42, poz. 371) jako inne miejsce odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Stosownie do treści art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdził, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji było w tym przypadku bezprzedmiotowe.