Uzasadnienie
II SA/Łd 1210/10
Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji. Następnie wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych u ustanowienie adwokata.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że B.K. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną L.K. oraz 33-letnim synem K.K. Skarżący otrzymuje rentę chorobową w wysokości 1390 zł netto, zaś L.K. emeryturę, która wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 1200 zł netto. Z kolei K.K. otrzymuje wynagrodzenie za pracę, które po odjęciu alimentów (w kwocie 350 zł) wynosi 1100 zł netto. Rodzina mieszka w 92-metrowym domu. Innego majątku skarżący nie wykazał. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest po operacji stawu barkowego, a czeka go jeszcze operacja kręgosłupa. Ma również kłopoty z krążeniem i ciśnieniem. Koszty związane z leczeniem określił na ok. 300 zł miesięcznie. L.K. jest po operacji nowotworu, posiada orzeczony I stopień inwalidztwa. Koszty jej leczenia to ok. 350 zł miesięcznie.
Skarżący wskazał również na koszty utrzymania domu: roczny podatek od nieruchomości – 1700 zł. opał – 3000 zł w sezonie grzewczym, inne koszty (energia, woda, gaz, wywóz nieczystości) – ok. 5000 zł rocznie. Skarżący dodał, że obecnie remontuje dom, w związku z tym nie stać go na opłaty związane z postępowaniem sądowym. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
W tej sytuacji uznać należało, iż wniosek B.K. zasługuje częściowo na uwzględnienie. Osiągane dochody, w zestawieniu z wykazanymi wydatkami, wskazują, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wynajęciem profesjonalnego doradcy.
Z kolei należy, zdaniem referendarza sądowego, przyjąć, że osiągane w gospodarstwie domowym dochody, w zestawieniu z wysokością ewentualnych kosztów sądowych, które skarżący mógłby ponieść (na obecnym etapie postępowanie jest to opłata kancelaryjna za sporządzenie wyroku w wysokości 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł), pozwalają na pokrycie tych kosztów.
Obowiązkiem strony jest partycypowanie w kosztach postępowania. Skarżący wraz z osobami pozostającymi z nim w gospodarstwie domowym osiąga aktualnie stałe dochody (łącznie 3690 zł netto). Wykazane wydatki na utrzymanie domu wynoszą blisko 10 000 zł, czyli około 840 zł miesięcznie. Dodając do tego 650 zł miesięcznych kosztów na leczenie, wskazać należy, że rodzinie pozostaje do dyspozycji kwota ponad 2000 zł, a więc w wysokości wystarczającej na pokrycie opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł i ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej wynoszącej 250 zł. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jest to instytucja wyjątkowa, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i 4 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
lf