Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia [...] o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) odmówił A. K. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie powyższej ustawy. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, iż przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego na podstawie przywołanej powyżej ustawy osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, odbywa się na podstawie wniosku osoby zainteresowanej zaopiniowanego przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych oraz w oparciu o dokumenty oraz dowody potwierdzające rodzaj i okres represji.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do tego, aby wydać pozytywną dla strony decyzję, bowiem strona nie przedstawiła w określonym terminie wymaganych dokumentów potwierdzających okres i rodzaj represji. Wobec nie spełnienia przez stronę wynikającego z ustawy warunku konieczne stało się o odmowie przyznania uprawnień. Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 28 marca 2001 roku A. K. wnosząc o ponowne rozpoznanie wniosku i przyznanie świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu podał, iż na rzecz Niemców pracował 16 roku życia. Najpierw na terenie Łodzi, a następnie w wyniku deportacji – na terenie II Rzeszy. W odwołaniu skarżący przedstawił przebieg swej pracy w okresie od 1940 do 1945 roku. Nadto wskazał na to, iż przedstawił organowi zeznania świadków potwierdzających fakt deportacji do pracy na teren II Rzeszy.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając jako organ administracji II instancji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], Nr [...] odmawiającą przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 roku. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ ten wskazał, iż zawarty w odwołaniu wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem materiał dowodowy, którym dysponuje organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie jest wystarczający do tego, aby w sposób pozytywny dla strony rozstrzygnąć sprawę.
W dniu 18 czerwca 2001 roku na powyższą decyzję A. K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi podnosząc, iż decyzja ta jest dla niego krzywdząca. W uzasadnieniu skarżący przytoczył historię swego życia z okresu II wojny światowej, ze szczególnym uwzględnieniem pracy, jaką wykonywał na terenie Łodzi, a następnie – w wyniku deportacji – na terenie Niemiec. Wskazał, iż przedstawił organowi zeznania świadków potwierdzających jego pobyt w charakterze robotnika przymusowego na terenie II Rzeszy.
W odpowiedzi na złożoną skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega uwzględnieniu.
Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie zaś z art. 145 par. 1 ust.1 p.s.a. decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd administracyjny stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy;
Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl wskazanego wyżej przepisu skutkuje to uchyleniem decyzji.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Stosownie do treści art. 2 pkt 2 lit. "a" tejże ustawy represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 roku, na terytorium III Rzeszy i terytoria przez nią okupowane w okresie wojny w latach 1939-1945.
Skarżący w postępowaniu toczonym przed organem w sposób bardzo precyzyjny przedstawiał przebieg swojej pracy najpierw na terenie Łodzi w zakładach pracy należących do Niemów, a następnie na terenie Niemiec, gdzie został wywieziony po pobycie w obozie przejściowym. Już samo to oświadczenie strony winno stanowić dla organu administracji publicznej asumpt do zajęcia się sprawą, w sposób umożliwiający weryfikację twierdzeń strony. Ponadto strona wskazała świadków w osobach K. K. T. S. i I. W., na okoliczność wieloletniej deportację do pracy przymusowej na terenie III Rzeszy.
Organ ponownie rozpoznając sprawę do relacji wskazanych powyżej świadków w ogóle się nie odniósł, choć burzą one w zasadniczy sposób tezy, które legły u podstaw decyzji organu I instancji.
Powyższe okoliczności, mogące świadczyć o tym, iż skarżący był deportowany do pracy przymusowej na teren II Rzeszy uznać wypada za istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro jednak nie były one przedmiotem wyjaśnień i analizy organu administracji, to tym samym wskazać należy, iż w toku postępowania administracyjnego organ dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Nie można bowiem powiedzieć, iż w toku postępowania administracyjnego organ stosując się do kodeksowej zasady prawdy obiektywnej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Wszak organ nie przejawił jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej mające na celu zweryfikowanie twierdzeń strony i przedłożonych przez nią dokumentów w postaci oświadczeń świadków. Tym samym nie jest uprawniony – przy tak przeprowadzonym postępowaniu dowodowym – wniosek o nie udowodnieniu przez skarżącego okoliczności związanych z deportacją do pracy przymusowej.
Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 "c" p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
O zasądzeniu na rzecz strony skarżącej kwoty z tytułu wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 55 par. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.)
Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej powyżej ustawy za bezprzedmiotowe.