Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] uchylił postanowienie wydane z upoważnienia Starosty [...] przez Dyrektora Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. w dniu [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz A. M. i S. M. za nieruchomość położoną w T. przy ul. A [...] oznaczoną jako działka nr 2 o pow. 4343 m².
Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 20 grudnia 2005 r. A. M. i S. M. wystąpili do Starosty [...] o ustalenie odszkodowania za nieruchomość o pow. 5600 m² zajętą pod drogę publiczną.
Postępowanie o ustalenie odszkodowania prowadzone przez Starostę [...] postanowieniem z dnia [...] zostało zawieszone do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia przez Wojewodę [...] w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872) nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego własności nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę T. własności części nieruchomości położonej w T., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 2 o pow. 4343 m².
Postanowieniem z dnia [...] Starosta [...] postanowił o wyłączeniu Naczelnika Wydziału Budownictwa Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami od załatwienia sprawy z wniosku S. M. i A. M. oraz wyznaczył do załatwienia tej sprawy Dyrektora Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. Postanowieniem z dnia [...] organ podjął zawieszone postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość nr 2 o pow. 4343 m² położoną w T. przy ul. A [...].
Decyzją z dnia [...] Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, odmówił na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające (...) ustalenia na rzecz A. M. i S. M. odszkodowania za nieruchomość położoną w T. przy ul. A [...] oznaczoną jako działka nr 2 o pow. 4343 m².
W pismach z dnia 15 listopada 2011 r., z dnia 23 listopada 2011 r. oraz z dnia 29 grudnia 2011 r. S. M. wnosiła o ustalenie odszkodowania za działkę pochodzącą z nieruchomości o pow. 5600 m², zajętą pod drogę. Pismo strony z dnia 15 listopada 2011 r. zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną pod drogę publiczną działkę nr 2.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. z upoważnienia Starosty [...] na podstawie art. 145 i nast., art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia [...] o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz A. M. i S. M. za nieruchomość położoną w T. przy ul. A [...] oznaczoną jako działka nr 2 o pow. 4343 m².
W zażaleniu na powyższe postanowienie A. M. i S. M. zażądali wypłacenia odszkodowania za wywłaszczoną ziemię zabraną bezprawnie w 1959 r. pod budowę drogi gruntowej w T. Wyjaśnili, że działka nr 2 była dwuskładowa, według ich wiedzy miała powierzchnię 5600 m², przy czym po utworzeniu drogi gruntowej i jej poszerzeniu powierzchnia działki uległa zmniejszeniu do 4343 m².
Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] uchylił postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie doszło do wyłączenia pracownika organu na podstawie art. 26 § 1 k.p.a. Starosta [...] wyłączył Naczelnika Wydziału Budownictwa, Geodezji i Gospodarki Nieruchomości od załatwienia sprawy, a wyznaczył Dyrektora Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Wskazał, że z niezrozumiałych względów w ślad za wskazanym wyznaczeniem pracownika zmienione zostało oznaczenie organu orzekającego w sprawie i chociaż pod zaskarżonym postanowieniem podpis złożyła osoba działająca z upoważnienia Starosty [...], to pieczęć nagłówkowa potwierdza, że postanowienie wydane zostało przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, nie będąc właściwym w sprawie. Wyjaśnił, że oznaczenie organu pozwala na ocenę, czy zachowane zostały przepisy regulujące właściwość rzeczową, miejscową oraz instancyjną.
W przypadku zaś wyłączenia pracownika sprawa nadal pozostaje we właściwości danego organu, a zmienia się tylko osoba wykonująca czynności procesowe. Wojewoda podniósł, że organ I instancji dokonał niewłaściwej kwalifikacji wniosku jeśli chodzi o jego przedmiot. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] odnosi się bowiem do decyzji orzekającej w zakresie odszkodowania za działkę nr 2, natomiast żądanie dotyczy ustalenia i wypłacenia odszkodowania za część nieruchomości zajętą pod drogę, ale oznaczoną nr 1. We wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną z dnia 20 grudnia 2005 r. A. M. i S. M. podali, ze działka będąca przedmiotem wniosku posiadała pierwotnie pow. 5600 m², co potwierdza akt notarialny nr [...] sporządzony w dniu 29 stycznia 1930 r. przed Notariuszem J. Ł., obecnie zaś powierzchnia działki oznaczonej nr 2 wynosi 4343 m², co z kolei potwierdzają zapisy księgi wieczystej KW nr [...], a zatem przedmiotem wniosku faktycznie jest brakująca powierzchnia nieruchomości zajęta pod drogę nr 1 – jak to określili wnioskodawcy, a nie działka nr 2. Organ dodał, że od chwili złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania obowiązkiem organu administracji jest dokładne i precyzyjne ustalenie jego przedmiotu, czyli ustalenie jaką nieruchomość lub jej część zajętą pod drogę publiczną utracił właściciel.
Organ I instancji powinien wszcząć i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające za przedmiot działkę nr 1 stanowiącą drogę publiczną kategorii gminnej, względnie inną jeszcze działkę, której numer nie został dotychczas podany, celem ustalenia, czy wnioskodawcom należne jest odszkodowanie z tytułu przejęcia części ich nieruchomości, nabytej przez wstępnych aktem notarialnym nr [...].
Skargę na powyższe postanowienie wnieśli A. M. i S. M. żądając zasądzenia należnego odszkodowania za 1257 m² zabranej w 1959 r. ziemi z działki nr 2 (obręb [...], ul. A) pod budowę drogi gminnej w T. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do uregulowania art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.
Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Wojewodę [...] w zaskarżonym postanowieniu, które w istocie zostało wydane na korzyść strony skarżącej. Przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało na skutek wniosku z dnia 15 listopada 2011 r., w którym strona wskazała, że wnosi o ustalenie odszkodowania za działkę pochodzącą z nieruchomości o pow. 5600 m ², zajętą pod drogę.
Tytułem wprowadzenia przywołać należy okoliczności faktyczne stanowiące o historii działki nr 2, która zdaniem organu I instancji była przedmiotem postępowania. Otóż, jak wynika z akt sprawy, pierwotnie działka nabyta w 1930 r. przez W. N. na podstawie aktu notarialnego nr [...], była dwuskładowa i miała pow. ok. 5600 m². Jak twierdzi S. M., w 1959 r. część działki została wywłaszczona pod drogę gminną (ul. A) bez odszkodowania. Z rejestru gruntów miasta T. z 1968 r. wynika, że S. N. był wpisany jako władający gruntem o nr 3192 o powierzchni 4680 m². W 1977 r. doszło do uwłaszczenia działki o nr 3192 o pow. 4343 m² na rzecz S. N. (syna W.). W latach 80. nastąpiła modernizacja ewidencji gruntów, na skutek której doszło do zmiany numeracji działki i do zmniejszenia jej powierzchni o 337 m. Działka nr 3192 o pow. 4680 m² otrzymała nr 2 (pow. 4343 m²). W 1998 r. S. N. przekazał działkę nr 2 K. K., która w 2003 r. darowała tę działkę swojemu bratu – A. M. W 2008 r. doszło do przekazania działki w drodze umowy darowizny S. M. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę T. własności części nieruchomości położonej w T., oznaczonej w ewid. gruntów działki nr 2 o pow. 4343 m².
Decyzją wydaną z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] odmówiono ustalenia na rzecz A. M. i S. M. odszkodowania za nieruchomość nr 2 o pow. 4343 m ² położoną w T. przy ul. A [...].
Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] orzekł o nabyciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę T. własności części nieruchomości zajętej pod drogę gminną – ul. A m.in. działki nr 1 o pow. 0,6147 (obręb [...]).
W tym miejscu wskazać należy, że organ I instancji potraktował wniosek strony z dnia 15 listopada 2011 r. jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie odmowy ustalenia na rzecz A. M. i S. M. odszkodowania za nieruchomość położoną w T. przy ul. A [...] oznaczoną jako działka nr 2 o pow. 4343 m². Tym samym organ dokonał błędnej kwalifikacji wniosku jeśli chodzi o jego przedmiot. Żądanie strony nie dotyczyło bowiem wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji z dnia [...] odmawiającej ustalenia odszkodowania za działkę nr 2, lecz w istocie dotyczyło ustalenia odszkodowania za część działki zajętej pod drogę – nieruchomość, o której nie orzekał Starosta [...] wydając rozstrzygnięcie z dnia [...] tj. część działki nr 1 zajętej pod drogę. Treść wniosku potwierdza to stanowisko, bowiem strona wyraźnie żądała "ustalenia odszkodowania za działkę pochodzącą z nieruchomości 5600 m² zajętą pod drogę publiczną", czyli o ustalenie odszkodowania za część nieruchomości, o nabyciu własności której Wojewoda [...] orzekł decyzją z dnia [...]. Przede wszystkim więc, organ I instancji winien ustalić za jaką część działki domaga się odszkodowania strona.
Podzielić należy również stanowisko Wojewody [...], że organ I instancji naruszył art. 107 § 1 k.p.a. Wedle tego przepisu każda decyzja (postanowienie) powinna zawierać m.in. oznaczenie organu administracyjnego, który ją wydał. Prawidłowo wydana decyzja (postanowienie) powinna zawierać oznaczenie organu poprzez podanie pełnej nazwy organu i jego siedziby (adresu) oraz podpis osoby upoważnionej do jej wydania z podaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego. Oznaczenie organu ma doniosłe znaczenie dla oceny, czy decyzję wydał właściwy organ. Dlatego też słusznie zauważył Wojewoda, że w sprawie błędnie oznaczono organ właściwy do wydania postanowienia. Mimo wyłączenia na podstawie art. 26 § 1 k.p.a. pracownika organu nadal właściwym w sprawie pozostawał Starosta [...], którego pieczęć winna znaleźć się w części tzw. nagłówkowej postanowienia. Co prawda postanowienie pierwszej instancji podpisała osoba upoważniona przez Starostę [...] jako reprezentująca organ administracji, jednakże wskazanie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dla Powiatu [...] jako właściwego w sprawie organu administracji publicznej, jest błędne.
Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 k.p.a.) i winny dawać temu wyraz w treści wydawanych rozstrzygnięć, dlatego oznaczenie organu nie może budzić wątpliwości.
Sąd pragnie zauważyć, że organ I instancji winien również zbadać kto jest stroną prowadzonego postępowania. Zostało ono bowiem wszczęte na skutek pisma z dnia 15 listopada 2011 r., którego autorem była S. M. Uznając, iż skarga jest nieuzasadniona, a zaskarżone postanowienie w istocie zostało wydane na korzyść strony, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
LP