Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu zażalenia W. K., utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta w D. z dnia [...] roku, Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania.
Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych organ
I instancji decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] przyznał świadczenie alimentacyjne na dzieci – J. K. i P. K. w kwocie po 400 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 maja 2010 roku do dnia 30 września 2010 roku.
W dniu 23 maja 2011 roku skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] roku, powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Po rozpoznaniu powyższego wniosku organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] roku, odmówił wznowienia postępowania, podnosząc, iż wbrew twierdzeniom strony nie przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu w sprawie przyznania świadczenia alimentacyjnego na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz. U. z 2009 roku Nr 1, poz. 7 ze zm.). Na mocy art. 27 ust. 1 pkt 1 tej ustawy organ ma tylko obowiązek przekazać dłużnikowi alimentacyjnemu informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie W. K. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zobowiązanie organu I instancji do doręczenia mu decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, podnosząc, iż odmowa wznowienia postępowania następuje w formie postanowienia (art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego) i ma miejsce w sytuacji, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, bądź gdy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu.
W sprawie organ I instancji odmówił wznowienia postępowania przyjmując, że dłużnik alimentacyjny nie jest stroną postępowania w sprawie przyznania osobom uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego pogląd taki jest uzasadniony. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] roku organ I instancji przyznał na dwóch synów wnioskodawcy świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawca został przez organ I instancji zawiadomiony o przyznaniu tych świadczeń pismem z dnia 11 czerwca 2010 roku, odebranym przez niego dnia 18 czerwca 2010 roku. Organ I instancji zrealizował tym samym dyspozycję art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela przekazuje dłużnikowi alimentacyjnemu oraz organowi właściwemu dłużnika informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przepis ten, w ocenie organu II Instancji, nakazuje zatem przekazanie dłużnikowi alimentacyjnemu jedynie informacji o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Takie sformułowanie oznacza, że dłużnik alimentacyjny nie jest stroną postępowania w tym przedmiocie.
Przyznanie świadczenia będzie miało oczywiście wpływ na sytuację dłużnika alimentacyjnego, lecz w tym przypadku można mówić jedynie o interesie faktycznym, nie zaś o interesie prawnym, czy obowiązku. Tymczasem przepis art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skoro wnioskodawca nie jest stroną postępowania o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dwóch synów, to brak jest podstaw prawnych do wznowienia postępowania w tej sprawie.
Niezależnie od powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu. Stosownie bowiem do treści art. 148 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, czyli o wydaniu decyzji. Wnioskodawca, w dniu 18 czerwca 2010 roku, powziął informację o fakcie wydania decyzji, gdyż w tym dniu odebrał informację wysłaną do niego przez organ I instancji w trybie art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania skierował do organu I instancji w dniu 23 maja 2011 roku, zatem z uchybieniem terminu.
W skardze na powyższe postanowienie W. K. zarzucił organowi naruszenie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wadliwe uznanie, iż właściwy organ na mocy art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów był zwolniony z zastosowania dyspozycji art. 109 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, na mocy powołanego przepisu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ I instancji powinien doręczyć mu decyzję, a nie poinformować o jej treści. Również z treści tego przepisu, jak dowodzi skarżący, wynika, że przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu w sprawie przyznania jego synom prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.
W ocenie składu orzekającego organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych postanowień.
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podanie o wznowienie postępowania, co wynika z regulacji art. 148 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Po otrzymaniu wniosku o wznowienie postępowania właściwy organ, na wstępnym etapie postępowania ocenia, czy wznowienie jest dopuszczalne i wydaje postanowienie o wznowieniu lub o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 1 – 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 stycznia 2008 roku (sygn. akt: II OSK 1949/06, Lex Nr 437529) wskazał, iż odmowa wznowienia postępowania następuje, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym.
Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia, a treścią decyzji.
Przyczyny podmiotowe odmowy wznowienia postępowania to złożenie wniosku przez osobę w sposób oczywisty niebędącą stroną, gdy jednostka wnosząca żądanie nie powołuje się na własny interes prawny, a na obiektywne naruszenie interesu faktycznego lub złożenie go przez osobę nieposiadającą zdolności do czynności prawnych bez udziału przedstawiciela ustawowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 7 maja 2009 roku (sygn. akt: II SA/Ke 187/09, Lex Nr 562863) wyjaśnił, iż wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na to, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony, jest możliwe wyłącznie w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej.
Powracając na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, iż organ I instancji odmówił wznowienia postępowania uznawszy, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, uzupełniając argumentację organu I instancji w zakresie oceny zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Zdaniem składu orzekającego pierwszą kwestią, jaką winien organ zająć się otrzymawszy wniosek o wznowienie postępowania, była kwestia oceny zachowania terminu, o którym stanowi przepis cytowanego uprzednio art. 148 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Niewątpliwie termin ten w sprawie nie został dotrzymany. Jak słusznie zauważył organ II instancji, skarżący o fakcie wydania decyzji powziął wiadomość w dniu odebrania pisma z dnia 11 czerwca 2010 roku, skierowanego do niego przez organ I instancji na podstawie art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Okoliczność ta miała miejsce w dniu 18 czerwca 2010 roku, co potwierdza załączona do akt administracyjnych kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru. W rzeczonym piśmie organ I instancji, powołując się na fakt wydania decyzji o przyznaniu synom skarżącego prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wskazał na dzień i numer owej decyzji. Niewątpliwie zatem od tej daty należało liczyć miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania.
Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania został zawarty w odwołaniu od innej decyzji organu I instancji, który to środek odwoławczy wpłynął do organu I instancji w dniu 23 maja 2011 roku. Dokonując zatem zestawienia daty powzięcia przez skarżącego informacji o fakcie wydania decyzji (18 czerwca 2010 roku) i dnia, w którym złożył on wniosek o wznowienie postępowania (23 maja 2011 roku), należy bezspornie stwierdzić, że rzeczony wniosek został złożony z uchybieniem terminu, co przesądzało o konieczności wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Z argumentacji organu I instancji wynika, iż powodem odmowy wznowienia postępowania było stwierdzenie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie przyznania jego synom prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Odnosząc się do tej kwestii należy w pierwszej kolejności przywołać treść art. 27 ust. 7 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z regulacją tego przepisu organ właściwy wierzyciela przekazuje dłużnikowi alimentacyjnemu oraz organowi właściwemu dłużnika informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z treści powołanego przepisu, jak słusznie zauważyły organy obu instancji, wynika obowiązek powiadomienia dłużnika alimentacyjnego (czyli w realiach niniejszej sprawy skarżącego) o fakcie przyznania osobie uprawnionej (synom skarżącego) świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z obowiązku powiadomienia o danym fakcie nie można wnioskować interesu prawnego osoby, która ma być poinformowana o określonych czynnościach lub działaniach. Tymczasem, istnienie po stronie danej osoby interesu prawnego jest warunkiem niezbędnym do uznania, że określonej osobie przysługuje przymiot strony w danym postępowaniu na mocy art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Konkludując dotychczasowe rozważania, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ I instancji, po otrzymaniu wniosku o wznowienie postępowania, w pierwszej kolejności winien uczynić przedmiotem swoich rozważań kwestię zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Dopiero w dalszej kolejności organ powinien dokonać oceny, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w postępowaniu, którego wznowienia on się domaga. Na tę kolejność działań organu zwrócił uwagę organ II instancji. Niewątpliwie pominięcie przez organ I instancji przedstawionej kolejności badania dopuszczalności wznowienia postępowania stanowiło naruszenie art. 148 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Tym niemniej naruszenie to pozostało bez wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż wznowienie postępowania nie było dopuszczalne z przyczyn przedstawionych wcześniej.
Wobec powyższego Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.
ko