Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zaliczki alimentacyjnej.
W dniu 17 kwietnia 2009 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach R.S. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem D. oraz dwojgiem dzieci – D. i G. Skarżąca osiąga dochody z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 1200 złotych, mąż skarżącej jest bezrobotny. Skarżąca posiada dom o powierzchni 179 m kw., deklaruje posiadanie oszczędności w wysokości 7.000 złotych. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, iż z osiąganego dochodu utrzymują się 4 osoby, w tym dwoje nieletnich dzieci.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny zasadności skarżącej może być wyłącznie wniosek strony w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Jak już wskazano wcześniej w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2009 r. wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega uwzględnieniu z uwagi na ustawowe zwolnienie strony od kosztów sądowych. Stosownie bowiem do przepisu art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a udział skarżącej w postępowaniu nie wiąże się z mocy ustawy z obowiązkiem uiszczania kosztów sądowych.
Wobec powyższego rozważenia wymaga, czy zasadne jest żądanie strony w pozostałej części.
Analiza złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazuje, iż nie sposób jest uznać, iż strona spełnia warunki do przyznania prawa pomocy.
W pierwszej kolejności warto wskazać, iż skarżąca deklaruje co prawda osiąganie dochodów w wysokości 1200 złotych, a średni dochód przypadający na członka rodziny kształtuje się na poziomie 300 złotych. Wymaga jednak podkreślenia, iż sytuacji majątkowej strony i jej zdolności płatniczych nie determinuje wyłącznie wysokość osiąganych dochodów, ale również stan posiadania i wielkość zgromadzonych oszczędności. Na uwadze należy mieć zatem i tę okoliczność, że skarżąca posiada majątek w postaci domu o powierzchni 179 m kw. oraz oszczędności w kwocie 7.000 złotych. Powyższe okoliczności nie uprawniają zaś do twierdzenia, że wnioskodawczyni jest osobą ubogą. Posiadanie oszczędności musi wyłączyć skarżącą z kręgu osób, którym przysługiwać będzie prawo pomocy, gdyż nie zasługuje na aprobatę przyznanie prawa pomocy osobie, która znajduje się w posiadaniu środków finansowych, gdyż oznaczałoby to nieusprawiedliwione przerzucenie ciężarów związanych z funkcjonowaniem tej osoby na pozostałych członków społeczeństwa.
Mając na uwadze przedstawiona przez skarżącą sytuację materialną należy uznać, iż wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG