Uzasadnienie
II SA/Łd 1348/01
Uzasadnienie
Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku I. B. o wydanie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu na maszyny rolnicze, usytuowanego na działce o nr ewid. gruntów[...], położonej w B. 34, gm. Z., decyzją z dnia [...], nr[...], udzielił inwestorce wyżej wymienionego pozwolenia.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R. G., podnosząc zarzut przywłaszczenia przez I. B. gruntu o wymiarach 11m x 60m oraz informując, iż wyraża on warunkowo zgodę na pozostawienie samowolnie wybudowanego garażu na spornym gruncie.
Rozpoznający odwołanie, Wojewoda [...] stwierdził, iż przedmiotowy garaż został wybudowany samowolnie przed dniem wejścia w życie, obowiązującej od dnia 1 stycznia 1995 r., ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz.. 414 ze zm.), co zgodnie z treścią art. 103§2 tej ustawy powoduje, iż w sprawie prawidłowo zastosowano przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Ponadto ustalił, że właściwy w sprawach samowoli budowlanych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. uznał, iż istnieje możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu. Nie zastosował bowiem przepisu art. 37 prawa budowlanego z 1974 roku, a akta sprawy wraz z oceną, że przedmiotowy obiekt spełnia warunki do jego legalizacji w oparciu o dotychczasowe przepisy prawa budowlanego przekazał do organu właściwego w sprawach wydawania pozwoleń na użytkowanie. Jednocześnie I. B. wypełniła warunki wynikające z § 59 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Sporny obiekt spełnia również wymagania, szczegółowo określone w art. 5 ust. 1 i 2 prawa budowlanego z 1974r. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zgodnie z art. 42 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy stwierdził także o zdatności przedmiotowego obiektu do użytku.
Ustosunkowując się do podniesionej w odwołaniu, przez R. G., okoliczności usytuowania przedmiotowego obiektu bezpośrednio przy granicy działki organ II instancji wyjaśnił, iż taki sposób usytuowania spornego obiektu, zgodny jest z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, a o tym, czy obiekt może być zlokalizowany przy granicy rozstrzygnął właściwy organ.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej spadku dachu w kierunku działki skarżącego, organ orzekający wyjaśnił, iż wyżej wymieniony przepis warunkuje możliwość usytuowania obiektu przy granicy działki między innymi odprowadzeniem wód opadowych na teren własnej działki. W tym przypadku przepis powyższy został zachowany, bowiem wody opadowe z garażu odprowadzane są na teren działki inwestora, pomimo spadku dachu w kierunku działki skarżącego, poprzez zastosowanie odpowiednich urządzeń odprowadzających wody opadowe (rynny i rury spustowe). Ponadto zdaniem organu odwoławczego przedmiotowy obiekt nie utrudni również zabudowy działki sąsiedniej zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego sprawy, Wojewoda [...] decyzją nr[...], z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...].
Na powyższą decyzję R. G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc w niej zarzut przyznania przez Wojewodę [...] uprawnień osobie naruszającej reguły prawne i stawiania na straconej pozycji osób postępujących zgodnie z literą prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż organy administracji państwowej nie są właściwe w sprawach o naruszenie własności, a zaskarżona decyzja nie przesądza o prawie własności gruntu i nie ma bezpośredniego wpływu na ustalenie tych praw wskazując, że kwestie te mogą być regulowane wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego jej załatwienia, a jedynie dokonuje oceny działania organu orzekającego z punktu widzenia legalności. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Z tego względu Sąd ten ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Uwzględniając tak określony zakres kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i jako dotknięte owym naruszeniem nie mogą pozostać w obrocie prawnym. W szczególności podnieść należy, iż mimo kilkukrotnego rozpoznawania przez organy administracji przedmiotowej sprawy, nie została ona wyjaśniona w stopniu umożliwiającym wydania rozstrzygnięcie zgodnego z prawem.
W pierwszej kolejności uznać należy, że nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym pogląd wyrażony w uzasadnieniu decyzji, iż sporny garaż spełnia wymagania określone w § 13 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarski Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W szczególności nie wyjaśniono, z jakich materiałów wybudowane zostały ściany oraz dach spornego obiektu. Z powołanego przepisu wynikało, iż dopuszczalna była w granicy budowa wyłącznie obiektów o ścianach wykonanych z materiałów niepalnych i dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych.
Ponadto, stwierdzenie pracownika organu prowadzącego postępowanie, że wody opadowe z garażu odprowadzane są na teren działki inwestorki poprzez zastosowanie odpowiednich urządzeń, tj. rynien i rur spustowych, mimo spadku dachu w kierunku działki skarżącego, nie jest wystarczające dla ustalenia, że nie są naruszone jego uzasadnione interesy. W sprawie nie ma żadnego szkicu, który by obrazował, w jaki sposób wody są odprowadzane z budynku na ziemię i w jaki sposób (w którym kierunku) spływają one po gruncie.
Stwierdzone zaniechania w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia wskazanych powyżej kwestii przesądzają o naruszeniu przez organy orzekające w sprawie obowiązków wynikających z art. 7, 77 i art. 80 k.p.a. i w konsekwencji powodują, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja, nie odpowiadają wymaganiom, o których w art. 107 § 3 kpa. W świetle powołanego przepisu, zawarte w decyzji rozstrzygnięcie winno stanowić logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego oceny na gruncie obowiązujących przepisów prawa. Z tego względu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji lapidarne stwierdzenia w kwestii zgodności samowolnie wybudowanego obiektu z warunkami, o których mowa w powołanym wyżej rozporządzeniu, w żadnej mierze nie mogą być uznane za spełniające wymóg, jaki przepisy k.p.a. stawiają uzasadnieniu decyzji.
Ponadto zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Dla realizacji tej jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, organ prowadzący postępowanie ma m.in. obowiązek powiadomienia wszystkich osób będących stronami, o przeprowadzanych w toku postępowania czynnościach, t.j. np. oględzinach nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, R. G. nie został zawiadomiony i nie brał udziału w przeprowadzonych w dniu 6 lipca 2000 r. oględzinach spornego garażu.
Konkludując, organy orzekające nie wyjaśniły wszelkich aspektów faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy. Stwierdzone uchybienia przesądzają zaś o naruszeniu przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowo natomiast organ odwoławczy przyjął, iż spór o tytuł prawny do gruntu, na którym wzniesiono budynek garażu, nie mają znaczenia prawnego dla załatwienia sprawy na gruncie przepisów prawa administracyjnego. Spór ten, powinien być rozstrzygnięty na gruncie postępowania przed sądem powszechnym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), Sąd orzekł jak w pkt. 1 i 3 wyroku.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368), w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - pkt 2 wyroku.