Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2007 roku M. G. wystąpił do Urzędu Miasta Ł. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł.- B. z dnia [...] potwierdzającej prawo własności H. M.G. do nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 22/2 obręb [...] w Ł. przy ul. Ł..
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 65 §1K.p.a., przekazał powyższe pismo M. G. według właściwości Wojewodzie [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ administracji wskazał, że wojewoda jest organem wyższego stopnia właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej - aktu własności ziemi.
Od powyższego rozstrzygnięcia zażalenie wniósł M. G.. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w sytuacji gdy nie jest możliwy zwrot gospodarstwa w naturze, żąda odszkodowania od Skarbu Państwa.
Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że ustawa z dnia 26.10.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, na podstawie której wydano akty własności ziemi, których nieważności domaga się skarżący została uchylona z dniem 6 kwietnia 1982 roku. W tym stanie prawnym, aby wskazać organ wyższego stopnia uprawniony do rozpoznania wniosku odwołującego się należy ustalić, czy zadania związane z wynikającą z tej normy kompetencją są zadaniami realizowanymi w obecnym stanie prawnym przez organy administracji rządowej. W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenia mogą być dokonane wyłącznie poprzez instytucję domniemania zadań i kompetencji na rzecz określonego pionu administracji publicznej.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że to domniemanie przemawia na rzecz administracji rządowej, co uzasadnia właściwość wojewody do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi. Potwierdzeniem takiego stanowiska w ocenie organu odwoławczego jest dotychczasowa linia orzecznictwa sądów administracyjnych.
Od powyższego rozstrzygnięcia skargę wniósł M. G. kwestionując akt własności ziemi jako wydany z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w decyzji.
W dalszym toku postępowania, decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. - B. z dnia [...] potwierdzającej prawo własności H. M. G. do nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 22/2 obręb [...] w Ł. przy ul. Ł..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga nie jest niezasadna.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym – zgodnie z § 2 tego artykułu – kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej lub w postanowieniu z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego właściwego na czas wydania decyzji lub postanowienia.
Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Stosownie do treści art. 133 § 1 powołanej ustawy Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy.
Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
W niniejszej sprawie poza sporem jest, iż skarżący domagał się stwierdzenia w trybie art. 156 K.p.a. nieważności decyzji (aktu własności ziemi) wydanego przez Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. – B. z dnia [...].
Zgodnie z art. 157 § 1 K.p.a. właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ.
W myśl art. 17 pkt 1 K.p.a. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 29.12.1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. nr 116, poz.1126 ze zm.) organami wyższego rzędu w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego (w tym starosty) są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ niewadliwie przyjął, iż wobec nieistnienia już w obowiązującym systemie prawnym organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji i wobec braku materialnoprawnej podstawy tej decyzji, z treści tego przepisu nie można wprost ustalić właściwości organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji oraz organu odwoławczego. W takim zaś przypadku ustalenie organu właściwego winno nastąpić w oparciu o domniemanie zadań i kompetencji na rzecz określonego pionu administracji publicznej, tj. na rzecz samorządu terytorialnego bądź administracji rządowej.
W niniejszej sprawie domniemanie to przemawia na rzecz administracji rządowej, a zatem organem wyższego stopnia uprawnionym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi jest wojewoda.
Przyjęte stanowisko potwierdzone zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.innymi wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Nie ulega wątpliwości, że postanowienie organu I instancji ma charakter stricte proceduralny, określający właściwość organu w przedmiotowej sprawie i nie rozstrzyga jej meritum. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi dotyczące zgodności z prawem aktu własności ziemi nie mogły być przedmiotem rozważań Sądu w niniejszej sprawie, gdyż wykraczały poza zakres jego kognicji. Nie wyłącza to natomiast możliwości ich podniesienia przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu orzeczono zgodnie z § 18 i § 19 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
. ls/