Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 7 ust. 1c, 4 i 5 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. nr 106, poz. 1002 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 K.p.a., Wójt Gminy Ł. orzekł o czasowym odebraniu 41 koni czystej krwi arabskiej ich opiekunowi K.K. i przekazaniu ich Stowarzyszeniu A, nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności i obciążył K.K. kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, iż w dniu 21 sierpnia 2009r. Stowarzyszenie A w T. złożyło wniosek w sprawie czasowego odebrania 45 koni czystej krwi arabskiej ich właścicielowi, utrzymywanych w miejscowości P., gm. Ł. W toku postępowania w dniu 16 lutego 2010r. wystąpiono do Prokuratury Rejonowej w Ł. z zapytaniem, czy w toku postępowania karnego ustalono opiekuna poszczególnych zwierząt. Pismem z dnia 2 marca 2010r. Prokuratura Rejonowa poinformowała, iż samoistnym posiadaczem tychże koni był K. K. Prokuratora Rejonowa w Ł. zgłosiła udział w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Prokurator wniósł o załączenie do akt postępowania protokołów zeznań świadków przesłuchanych w toku postępowania karnego oraz niezwłoczne wydanie decyzji.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznano, że zwierzęta, których opiekunem był K. K., traktowane były w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt.
Od decyzji tej K. K. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i § 2 K.p.a. zawiesiło postępowanie odwoławcze do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy w Ł. W uzasadnieniu organ ten wskazał, iż z akt sprawy, a w szczególności zaskarżonej decyzji, pisma Prokuratury Rejonowej w Ł. z dnia [...] wynika, że na podstawie zeznań świadków Prokuratura Rejonowa w Ł. uznała K. K. za opiekuna (samoistnego posiadacza) koni. Wskazują one jednocześnie na to, że nie ustalono w sposób bezsporny właściciela koni ze stadniny w P., a co więcej - ustalenie takie nie jest możliwe, bowiem przebywające tam konie nie posiadały paszportów. Wyrok Sądu Rejonowego w Ł. stanowił zatem będzie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, jakim jest ustalenie, czy w świetle zebranych materiałów K. K., może być uznany za właściciela bądź opiekuna koni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało jednocześnie, że stanowisko Prokuratury nie wiązałoby organu, gdyż tylko ewentualny prawomocny wyrok sądu karnego ma taki wiążący charakter.
Od tego postanowienia K. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił, iż zostało ono wydane w sposób sprzeczny z prawem i świadczy o opieszałości organu. Powołał się przy tym na wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 stycznia 2010r., sygn. akt II SA/Łd 893/09.
Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podtrzymało argumentację i stanowisko zajęte w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...].
W skardze na to postanowienie K. K. ponownie zarzucił organowi administracji jego wydanie w sposób sprzeczny z prawem i opieszałość organu. Podniósł także, iż wynik sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Ł. nie może mieć żadnego wpływu na postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest jedynie postanowienie wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i § 2 K.p.a. o zawieszeniu postępowania odwoławczego w sprawie czasowego odebrania zwierząt.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Nie budzi wątpliwości, że przepis ten określa podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania. W razie wystąpienia przesłanek w nim określonych na organie administracji ciąży obowiązek zawieszenia postępowania z urzędu.
W związku z tym, w trakcie postępowania administracyjnego, organ ma z urzędu obowiązek badać, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek, takich jak: postępowanie administracyjne musi być w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 7, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 443 – 444).
Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do rozstrzygnięcia którego nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, gdyż właściwy jest inny organ lub sąd.
Innymi słowy - bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie nie jest możliwe. Musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym. Instytucja procesowa zawieszenia postępowania nie oznacza jednak, że organ administracji właściwy do rozstrzygania sprawy może uchylić się od jej rozstrzygnięcia w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie innego organu lub sądu (vide: wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2002r., sygn. akt SA/Sz 990/00 nie publ.).
Przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego nie może być taka okoliczność, którą organ prowadzący postępowanie administracyjne, może ocenić we własnym zakresie, nawet gdy okoliczność ta może być przedmiotem oceny dokonywanej także przez inne organy lub sądy w odrębnych postępowaniach. Ocena spełnienia ustawowo określonych przesłanek do rozstrzygnięcia danej sprawy jest bowiem podstawowym obowiązkiem organów administracji (art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.), dlatego tez organy te nie mogą się od niej uchylać, jeżeli nie zostało to wyłączone z ich właściwości, oczekując na dokonanie takiej oceny przez inne organy lub sąd (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1690/07 – Lex nr 340487).
W niniejszej sprawie stanowiący podstawę prawną kwestionowanego przez skarżącego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji art. 7 ustawy o ochronie zwierząt określa przesłanki i tryb odebrania właścicielowi lub opiekunowi zwierzęcia traktowanego w sposób określony w art. 6 ust. 2 tej ustawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uzasadniając zawieszenie postępowania odwoławczego toczącego się na skutek odwołania skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji o czasowym odebraniu zwierząt, wskazało, iż wyrok Sądu Rejonowego w Ł. stanowił będzie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, jakim jest ustalenie, czy skarżący może zostać uznany za właściciela lub opiekuna koni. Nie wyjaśniło jednakże, w jakiej sprawie ten wyrok miałby zapaść i dlaczego tego rodzaju ustaleń faktycznych nie może samodzielnie poczynić w postępowaniu administracyjnym.
Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu aktu oskarżenia, stanowiącego załącznik do pisma prokuratora zawierającego wniosek o załączenie do akt postępowania protokołów zeznań świadków przesłuchanych w toku postępowania karnego, wynika natomiast, że skarżący został oskarżony o znęcanie się nad co najmniej 54 końmi ze szczególnym okrucieństwem, tj. o przestępstwo określone w art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (Dz.U. nr 111, poz. 724 ze zm.), prowadzenie działalności nadzorowanej - utrzymywania zwierząt gospodarskich (koni) w celu umieszczenia ich na rynku i handlowania nimi bez zachowania wymagań weterynaryjnych, obowiązujących tym zakresie - bez pisemnego zgłoszenia tej działalności powiatowemu lekarzowi weterynarii, tj. o przestępstwo określone w art. 77 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (tekst jedn.
Dz.U. z 2008r. nr 213, poz. 1342 ze zm.) oraz o udaremnianie przeprowadzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. kontroli użytkowania i utrzymania budynków gospodarczych i inwentarskich, tj. o przestępstwo określone w art. 91 ustawy Prawo budowlane.
W związku z tym można jedynie się domyślać, że w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego ewentualny prawomocny wyrok skazujący w sprawie o znęcanie się nad zwierzętami, prowadzenia działalności nadzorowanej bez pisemnego zgłoszenia i udaremnianie przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego kontroli użytkowania i utrzymania budynków gospodarczych i inwentarskich, z mocy art. 8 § 2 K.p.k. będzie miał wiążący charakter, co do ustalenia tego, kto jest właścicielem lub opiekunem zwierząt.
Należy jednakże zauważyć, że w prawomocnym wyroku z dnia 25 stycznia 2010r., sygn. akt II SA/Łd 893/09, wydanym w sprawie o czasowe odebranie zwierząt, na który zresztą skarżący powoływał się w toku postępowania przed organem administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zwrócił uwagę na konieczność wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym ustalenia właściciela bądź opiekuna koni. Z uzasadnienia tego wyroku nie wynika jednakże, iż poczynienie tego rodzaju ustaleń nie leży w możliwościach i kompetencjach organu administracji prowadzącego postępowanie.
W ocenie sądu organ odwoławczy, realizując powyższe wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku z dnia 25 stycznia 2010r., mógł rozpatrzyć odwołanie skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji bez konieczności oczekiwania na rozstrzygnięcie sądu powszechnego w sprawie o znęcanie się nad zwierzętami, prowadzenia działalności nadzorowanej bez pisemnego zgłoszenia i udaremnianie przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego kontroli użytkowania i utrzymania budynków gospodarczych i inwentarskich.
Wydanie przez Sąd Rejonowy w Ł. wyroku w tej sprawie, wobec tak sformułowanych w akcie oskarżenia zarzutów, nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Nie budzi bowiem wątpliwości, że nawet sama okoliczność znęcania się nad zwierzętami, prowadzenia działalności nadzorowanej bez pisemnego zgłoszenia i udaremnianie przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego kontroli użytkowania i utrzymania budynków gospodarczych i inwentarskich nie oznacza jeszcze, iż sprawca tych czynów jest właścicielem lub opiekunem zwierząt. Na marginesie tych rozważań należy dodatkowo zwrócić uwagę na pewną niekonsekwencję organu, który wydając rozstrzygnięcie o zawieszeniu postępowania na podstawie 97 § 1 pkt 4 K.p.a., powołał jednocześnie w podstawie prawnej § 2 art. 97 K.p.a., który to przepis stanowi podstawę do podjęcia postępowania z urzędu lub na żądanie stron, gdy ustąpiły przyczyny zawieszenia postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 27 maja 2010r.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ administracji rozpatrzy odwołanie skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji i stosownie do wyników tego postępowania wyda odpowiednie rozstrzygnięcie w sprawie.
Z uwagi na charakter zaskarżonego postanowienia (niepodlegającego wykonaniu i nie nadającego się do wykonania) nie stwierdzono podstaw do orzekania w trybie art. 152 wskazanej ustawy.
A.D.