Uzasadnienie
II S.A./Łd 1454/01
Decyzją [...] z dnia [...] ([...]) Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] ([...]) w sprawie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego i udzielenia H. i Z. K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr geod. 47 w Z. przy ul. A 30, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w Z. decyzją z dnia [...] znak: [...] zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił H. i Z. K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego i zaplecza do istniejącego sklepu na działce o nr geod. 47 w Z. przy ul. A 30 bezpośrednio przy granicy działki A. W.. Powyższą decyzję wydano w oparciu o prawomocną decyzję z dnia [...], o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i prawomocne postanowienie z dnia [...] o dopuszczeniu usytuowania projektowanego budynku bezpośrednio przy granicy z działką o nr geod. 31 stanowiącą własność A. W.. Realizacja przedmiotowego budynku nastąpiła po geodezyjnym wytyczeniu obiektu przez wykonawcę prac geodezyjnych w dniu 21 czerwca 1997 r. Po opracowaniu zmiennego projektu budowlanego realizowanej inwestycji inwestor wnioskiem z dnia 19 sierpnia 1998 r. wystąpił do organu I instancji o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].
Zgodnie z art. 36 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r, Nr 106, poz. 1126) istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę są dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Z uwagi na stwierdzone uchybienia oraz pismo A. W. z dnia 12 listopada 1998 r. informujące, iż odstępstw dopuszczono się przed wydaniem decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, decyzje organu I –ej instancji z dnia [...] i z dnia [...] o zmianie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku zostały przez organ odwoławczy uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Decyzję organu odwoławczego z dnia [...] zaskarżył do NSA OZ w Łodzi inwestor Z. K.. Wyrokiem z dnia 3 października 2000 r w sprawie o sygn. akt II S.A./Łd 352/99 skarga została oddalona.
Po wypożyczeniu z Sądu akt przedmiotowej sprawy i przeprowadzeniu przez organ I instancji, z udziałem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., w dniu 28 czerwca 2000 r. oględzin przedmiotowego obiektu stwierdzono, iż zrealizowana część obiektu jest zgodna z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].
Wobec tego Starosta [...] wydał zaskarżoną decyzję zatwierdzającą zamienny projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Jednocześnie wyjaśniono, że istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego będzie takie odstąpienie, które spowoduje zmianę warunków określonych w art. 5, a w przypadku pozwolenia na budowę - warunków, o których mowa w art. 36 Prawa budowlanego, a kwalifikacja odstępstw na istotne i nieistotne należy do organu orzekającego o pozwoleniu na budowę. Dokonane przez inwestora odstępstwa od pierwotnie zatwierdzonego projektu, wymienione w protokole z dnia 28 listopada 1997 r. i z dnia 21 czerwca 2001 r. nie powodują zmiany warunków określonych w powołanym powyżej art. 5, a zatem niezasadny jest zarzut strony skarżącej, iż dopuszczono się odstępstw przed wydaniem decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Powyższą decyzję A. W. i K. W. zaskarżyli do Sądu w dniu 19 lipca 2001 r., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż wydana decyzja powoduje istotne naruszenie ich uprawnień do korzystania ze swojej nieruchomości oraz utrudnienie w zagospodarowaniu działki. Utrudnienie związane jest z wzniesieniem na sąsiedniej działce budynku gospodarczego i polega na braku nasłonecznienia działki skarżących oraz uniemożliwieniu zabudowy części działki budynkiem mieszkalnym lub przeznaczenie tej części pod uprawę. Skarżący wskazali, iż w chwili wznoszenia budynku wg projektu zamiennego nie istniała żadna decyzja zezwalająca na taką budowę, zatem budowa taka winna być uznana za samowolę budowlaną. Kwalifikacja,, odstępstw na istotne i nieistotne", szczególnie gdy wiąże się ona z naruszeniem interesów osób trzecich winna być w sposób precyzyjny udokumentowana i uzasadniona.
W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 1 sierpnia 2001 r. skarżący dodatkowo wyjaśnili, iż wzniesienie spornego budynku narusza nie tylko przepisy prawa administracyjnego, ale także jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
W odpowiedzi na skargę z dnia 28 września 2001 r. Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego pisma wskazał, iż z analizy całości materiału dowodowego wynika, iż zmiana zatwierdzonego projektu budowlanego polegająca na zmianie gabarytów projektowanego obiektu budowlanego jest zmianą istotną, a wydane postanowienie z dnia [...] zastępujące zgodę właściciela sąsiedniej działki na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki straciło swoją podstawę prawną z chwilą wydania przez Trybunał Konstytucyjny ostatecznego orzeczenia stwierdzającego niezgodność z ustawą Prawo budowlane przepisu stanowiącego podstawę prawną tego postanowienia. Organ administracji architektoniczno- budowlanej może dopuścić powyższe roboty budowlane w granicy z działką sąsiednią bez konieczności wyrażania zgody na takie prace właściciela sąsiedniej posesji, jednakże z uwzględnieniem tzw. prawa sąsiedzkiego.
Dopuszczenie wykonania takich prac winno być zatem poprzedzone przeprowadzeniem przez organ postępowania wyjaśniającego, w toku którego zostanie zapewniony czynny udział wszystkim stronom mającym interes prawny w rozpatrywanej sprawie i uzyskanie ich stanowiska w tej sprawie. Czynności powyższe zostały zaniechane, a w prowadzonym postępowaniu nie wykazano, że roboty budowlane przy granicy z nieruchomością skarżących nie naruszają uzasadnionych interesów osób trzecich oraz zasad współżycia społecznego i nie zakłócają korzystania z działki sąsiedniej ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno –gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, a także nie utrudniają dokonania w przyszłości przekształceń inwestycyjnych. W tej sytuacji w odpowiedzi uznano skargę w części za słuszną i zasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w łodzi zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, co wynika także z odpowiedzi na nią. Zaskarżona decyzja narusza zarówno przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.Dz.U. z 2000 r.,Nr106,poz.1126 ze zm.) jak i przepisy postępowania administracyjnego nakazujące wszechstronne, wnikliwe zbadanie wszystkich okoliczności sprawy i orzekanie w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego (art.7,art.77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego). Działanie w ramach uznania administracyjnego w zakresie oceny istotności (nieistotności) odstępstw od pozwolenia na budowę nie oznacza dowolności i arbitralności. Wymaga wnikliwego rozważenia wszystkich zmian i ich oceny z punktu widzenia m.in. interesów właścicieli działki sąsiedniej. W rozpoznawanej sprawie granice uznania zostały przekroczone, nie rozważono zakresu i wszystkich wprowadzanych zmian i ich wpływu na nieruchomość sąsiednią (nawet znaczną zmianę gabarytów obiektu uznano za nieistotną) czym doprowadzono do naruszenia m.in. przepisu art. 5 Prawa budowlanego w zakresie odnoszącym się do wymogu poszanowania interesów osób trzecich.
Ponadto,co wskazano także w odpowiedzi na skargę, zaskarżoną decyzję oparto m.in. na postanowieniu z dnia [...] zastępującym zgodę właścicieli działki sąsiedniej na usytuowanie obiektu w granicy – choć to postanowienie odnosiło się do obiektu budowlanego przed zmianami uwzględnionymi w zamiennym projekcie budowlanym. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r.(P.11/2000,Dz.U. Nr 17,poz.207) przepis § 12 ust.7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 1999 r.,Nr 15,poz.140 ze zm.) – stanowiący podstawę wskazanego postanowienia – został uznany za niekonstytucyjny. Nie pozbawia to organu administracji architektoniczno-budowlanej możliwości wydania pozwolenia na budowę w granicy z działką sąsiednią ale tylko po wszechstronnym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy z udziałem właścicieli nieruchomości sąsiedniej i ustaleniu czy takie usytuowanie określonego obiektu nie utrudni nadmiernie korzystania z działki sąsiedniej i możliwości jej zagospodarowania w przyszłości.
W myśl art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...] ([...]) naruszały prawo materialne i procesowe co miało wpływ na wynik sprawy - na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1270) i art.97 § 2 ustawy – przepisy wprowadzające... należało orzec jak w sentencji.