Uzasadnienie
1 UZASADNIENIE 2
W dniu [...] r. R. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I instancyjnego dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej. W dniu 26 stycznia 2009 r. skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z rodzicami J. i H. A. oraz dziadkiem S.A. Wskazał, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,59 ha (1,24 ha przeliczeniowych). Nie wykazał innego majątku. R. A. wskazał, że rodzice prowadzą gospodarstwo rolne o powierzchni 24,27 ha (14,54 ha przeliczeniowych).
Zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2009 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów we wskazanym terminie.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 lutego 2009 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że na skutek zajęcia znaczniej części jego działki przez P. S. E., zmuszony było do zmiany planów odnośnie zagospodarowania działki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Analiza przedstawionych przez skarżącego informacji, zawartych w składanym urzędowym formularzu, daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony.
Skarżący wezwany został do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem dane w nim zawarte nie pozwoliły na ocenę jego sytuacji majątkowej, osobistej i zdrowotnej, lecz nie zadośćuczynił nałożonemu obowiązkowi.
Należy wskazać, że sytuacja majątkowa osób znajdujących się we wspólnym ze skarżącym gospodarstwie domowym znana jest Sądowi z urzędu. Informacje takie złożone zostały w sprawie ze skargi H.i J.A. na tą samą decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] r. (sygn akt II SA/Łd 14/09). Rodzice skarżącego – J. i H. A. prowadzą działalność rolniczą, z której uzyskują łącznie 2180 zł dochodu (po 1090 zł na każdego z małżonków). Dodatkowo, analiza ich rachunków bankowych wykazała, że odnotowywali oni wpływy od Spółdzielni Dostawców Mleka w W. – w dniu 12 grudnia 2008 r. wpłynęła na ich konto od kwota 14 874,26 zł, a w dniu 14 stycznia 2009 r. kwota 15 726 zł. Saldo na rachunku wynosiło na dzień 9 lutego 2009r. - 23 095,05 zł.
Podkreślenia również wymaga, że J.i H. A. otrzymują wysokie kwoty dopłat do produkcji rolnej (płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w kwocie 32 246,55 zł oraz płatność w ramach środków towarzyszących w kwocie 11 111,73 zł - łącznie w 2006 r. 43 358,28 zł). Rodzice skarżącego mieszkają w domu o powierzchni 148 m2.
Bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia pozostają również argumenty zawarte w sprzeciwie. Okoliczność, że skarżący zmuszony był zmienić plany odnośnie zagospodarowania działki, a więc jak należy domniemywać nie osiągnie z tytułu jej użytkowania dochodu w wysokości jakiej oczekiwał, nie może mieć znaczenia dla oceny zasadności znaczenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy aktualna sytuacja finansowa skarżącego, jak wyżej wykazano, nie pozwala na uznanie, że spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Jak już wyżej zaznaczono prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym). Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby nawet niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.
D.T.