Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]) Wojewoda [...], działając na podstawie art. 134 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Z. i S.O. od decyzji Starosty [...], z dnia [...] (Nr [...]) w sprawie pozwolenia na budowę linii kablowej z przyłączami do działek nr ew. 290/2,288/1,289/1, 269/1 położonych w C. gmina R., stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. Takie też pouczenie znajdowało się w treści skarżonej decyzji.
Z akt sprawy wynika, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona Z. i S.O. w dniu 16 lipca 2003 r. (dowód: potwierdzenie odbioru decyzji). Termin wniesienia odwołania upłynął zatem 30 lipca 2003 r. natomiast odwołanie, opatrzone datą 28 lipca 2003 r., zostało złożone przez skarżących bezpośrednio w organie I instancji w dniu 31 lipca 2003 r., a więc po terminie przewidzianym w art. 129 § 2 kpa. Wobec powyższego odwołanie było prawnie nieskuteczne.
Powyższe postanowienie zaskarżyła Z.O., wnosząc o jego uchylenie. W skardze podniosła, że nie udzieliła "pełnomocnictwa na przebieg linii energetycznej " przez działkę nr 292/1 S.O. a takie powinno być załączone do decyzji. Jest współwłaścicielką terenu i z powodu braku szczegółowych danych od projektanta decyzję I instancji uważa za naruszającą jej prawa i żąda odszkodowania w kwocie 20 000 zł za naruszenie dóbr osobistych, grożenie właścicielowi niekorzystną decyzją i doprowadzenie go do stanu przedzawałowego. Skarżąca poinformowała również że wystąpiła do Wojewody [...] o wyciągnięcie konsekwencji służbowych w stosunku do Architekta Powiatowego w T. Wójt Gminy R. w decyzji z dnia [...] zobowiązał zainteresowane strony do uzyskania zgody właścicieli nieruchomości, której nie starano się uzyskać a wręcz pominięto dokonanie szczegółowych uzgodnień i warunków udostępnienia terenu.
Skarżąca wniosła o uchylenie wszystkich decyzji,w tym decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z uwagi na niespełnienie przez inwestorów pkt 4 i 5 na terenie prywatnym i oznajmiła, że jej decyzja jest ostateczna i nie obowiązują w tym przypadku " żadne brednie o przeoczeniu terminów".
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty tożsame z zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, bo zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Tylko naruszenie prawa dałoby Sądowi – który sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem - kompetencję do uchylenia zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności. Postępowaniem administracyjnym i postępowaniem sądowoadministracyjnym rządzą określone reguły, terminy i zasady określone m.in. w kodeksie postępowania administracyjnego i w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.127 – które na mocy art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,Dz.U. Nr 153,poz.1271 ze zm. mają zastosowanie do skarg wniesionych przed dniem 1 stycznia 2004 r.).
Te reguły, zasady, tryb postępowania i terminy ustawowo wyznaczone na dokonywanie czynności procesowych ustanawiane są m.in. w interesie stron. Właśnie z uwagi na interes stron w postępowaniu administracyjnym wprowadzono wymóg zamieszczania w decyzjach i postanowieniach pouczenia o terminie i trybie wnoszenia środków odwoławczych – odwołań i zażaleń i zasadę, że błędne pouczenie nie może szkodzić stronie(art.9, art.107 § 1 i art.112 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] została skarżącej i jej mężowi S.O. doręczona w dniu 16 lipca 2003 r. Zgodnie z art.129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. W myśl art.57 § 1 jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia,w którym zdarzenie to nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
Tak obliczony termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 30 lipca 2003 r. a odwołanie zostało złożone bezpośrednio w organie I instancji w dniu 31 lipca 2003 r. – czyli z uchybieniem terminu. Wymóg zachowania określonych wymogów, w tym dotyczących terminu i trybu wniesienia odwołania, o których skarżąca była powiadomiona, nie jest "brednią" ale wymogiem ustawowym, mającym moc powszechnie obowiązującą.Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, ale Z. i S.., wnosząc odwołanie z uchybieniem terminu nie wystąpili jednocześnie z wnioskiem o jego przywrócenie (również obwarowane regułami i terminami – art.58 i 59 k.p.a.).
Możliwość merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd administracyjny powstaje gdy skargę wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia,jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W rozpoznawanej sprawie odwołanie Z.O. nie zostało rozpatrzone przez organ odwoławczy z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia odwołania a tym samym przedmiotem kontroli mogło być jedynie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd administracyjny mógł dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie mógł natomiast badać zasadności argumentów skargi podnoszonych w stosunku do decyzji I instancji Starosty [...] z dnia [...] w sprawie pozwolenia na budowę linii kablowej z przyłączami (nierozpatrzonej merytorycznie przez organ odwoławczy) ani też decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji zapadłej w innym, wcześniejszym postępowaniu (w którym także istniała możliwość wniesienia odwołania a następnie ewentualnie skargi do sądu).
Właściwość sądów administracyjnych określają przepisy art.3 – art.5 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny nie jest w myśl powołanych przepisów sądem właściwym do rozpatrywania roszczeń odszkodowawczych jakie wysuwa skarżąca, nie może także zastępować organów administracji w zakresie nadzoru nad pracownikami i rozpatrywać skarg na ich zachowanie.
Zważywszy zatem, że zaskarżone postanowienie prawa nie naruszało, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.