Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256)- dalej: k.p.a.; art. 2, art. 3, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm.) - dalej: u.p.s.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] r., nr [...] o przyznaniu Ż.K. zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu leków i żywności w miesiącu grudniu 2020 r. w kwocie 100 zł jednorazowo.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 2 grudnia 2020 r. Ż.K. wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego. Z przedłożonego kwestionariusza rodzinnego wynika, że skarżąca samodzielnie wychowuje dwójkę małoletnich dzieci, z których jedno wymaga stałego leczenia w związku z alergią. Na miesięczne dochody rodziny skarżącej składają się alimenty na dzieci w łącznej kwocie 1.300 zł oraz wypłacany stronie zasiłek rodzinny w łącznej kwocie 219 zł, co w przeliczeniu na osobę daje miesięczny dochód w kwocie 506,33 zł. Skarżąca jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. bez prawa do zasiłku. W lokalu zajmowanym przez rodzinę skarżącej zamieszkuje również jej ojciec M.K., który prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Matka wnioskodawczyni zamieszkuje pod tym samym adresem, jednakże zajmuje odrębny lokal i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.
Stałe miesięczne wydatki rodziny skarżącej związane z utrzymaniem, eksploatacją lokalu mieszkalnego oraz kosztami leczenia kształtują się, zgodnie z oświadczeniem strony, w łącznej kwocie około 2.120 zł. Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie majątkowym wynika także, że nie posiada ona żadnych nieruchomości, majątku ruchomego, jak również nie zgromadziła jakichkolwiek zasobów pieniężnych. Z uwagi na brak możliwości finansowych nie może liczyć na pomoc materialną ze strony rodziców.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wójt Gminy Z. przyznał Ż.K. zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu leków i żywności w miesiącu grudniu 2020 r. w kwocie 100 zł jednorazowo. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazano, iż ustalona w toku postępowania sytuacja majątkowa i rodzinna strony, a w szczególności spełnienie ustawowych przesłanek: kryterium dochodowego oraz bezrobocie strony, przemawia za przyznaniem przedmiotowego zasiłku celowego, którego wysokość ustalono z uwzględnieniem możliwości finansowych GOPS w Z..
Nie zgadzając się z wydaną decyzją skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., w którym zarzuciła naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Strona zażądała uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie skarżącej kwestionowana przez nią decyzja jest lakoniczna i nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Poza przywołaniem osiąganych przez stronę dochodów oraz podstawy prawnej przyznanego zasiłku organ nie przedstawił jakiejkolwiek argumentacji, z której wynikałoby, że przyznana jej kwota zasiłku jest prawidłowa. Zdaniem strony skarżącej, z uwagi na uznaniowy charakter przedmiotowego świadczenia, organ rozstrzygając o wysokości przyznanego świadczenia winien odwołać się do zasad i kryteriów przyjętych przy jego ustalaniu, w tym między innymi do ilości osób wnioskujących o przyznanie zasiłku, czy też liczby przyznanych świadczeń. Dopiero tak sporządzone uzasadnienie decyzji pozwoliłoby stronie na ustosunkowanie się do prawidłowości rozstrzygnięcia, w tym do wysokości przyznanego zasiłku.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wskazało na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz podniesione zarzuty odwołania. Dalej odwołując się do treści art. 3 u.p.s. Kolegium podkreśliło, iż celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie tym osobom życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj udzielanej pomocy, jej forma, jak i rozmiar powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy z uwzględnieniem celów i możliwości pomocy społecznej. W myśl art. 39 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy – w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku codziennego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Przy czym decyzja o przyznaniu zasiłku celowego, jak i samego zasiłku ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ pomocy społecznej ma prawo, a nie obowiązek udzielenia pomocy społecznej w tej formie, w zależności od okoliczności występujących w indywidualnym przypadku. Rozstrzygając w powyższym zakresie organ pomocy społecznej jest zobowiązany kierować się słusznym interesem strony, interesem społecznym oraz własnymi możliwościami finansowymi. Tym samym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają one celom pomocy społecznej i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z tym jednak zastrzeżeniem, że zadaniem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie swoich podopiecznych oraz zaspokajanie ich wszelkich potrzeb i oczekiwań, a jedynie udzielenie wsparcia w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przysługują osobie w rodzinie, w której dochód nie przekracza ustalonego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 u.p.s. lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy Kolegium wskazało, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego bezspornie wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci, z których jedno wymaga systematycznego leczenia. Źródłem stałych miesięcznych dochodów strony są otrzymywane alimenty na dzieci w łącznej kwocie 1.300 zł oraz wypłacane stronie zasiłki rodzinne w łącznej kwocie 219 zł. Strona otrzymuje także świadczenie wychowawcze na dwójkę dzieci w łącznej kwocie 1.000 zł, jednakże świadczenie to nie podlega zaliczeniu do dochodu.
Tym samym miesięczny dochód na jednego członka rodziny skarżącej wynosi 506,33 zł. Skarżąca jest osobą niepracującą, zarejestrowaną w PUP w P. bez prawa do zasiłku. Zamieszkuje w wynajętym trzypokojowym mieszkaniu, wyposażonym w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego. Mając powyższe na uwadze Kolegium uznało, że wobec spełnienia przez skarżącą kryterium dochodowego (wynoszącego na dzień wydawania decyzji 528 zł na osobę), jak również wystąpienia jednego z kryterium wymienionych w art. 7 u.p.s. - bezrobocie strony, zasadnym było przyznanie skarżącej zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu leków i żywności w miesiącu grudniu 2020 r.
Odnosząc się do kwoty przyznanego zasiłku celowego Kolegium, odwołując się do wyjaśnień GOPS w Z. zawartych w piśmie z dnia 19 stycznia 2021 r. wskazało, że w grudniu 2020 r. tą formą pomocy objętych zostało 7 rodzin (osób), a wysokość przyznawanych zasiłków celowych kształtowała się w kwotach od 50 do 450 zł. Zdaniem organu odwoławczego powyższe dane pozwalają na stwierdzenie, że przyznana skarżącej kwota zasiłku celowego nie odbiega na niekorzyść skarżącej w stosunku do pozostałych podopiecznych GOPS w Z.. Z załączonej do wniosku z dnia 2 grudnia 2020 r. dokumentacji nie wynika bowiem, że strona ponosi znaczne wydatki związane z alergią dziecka. Niewątpliwie wynikające z powyższego faktu koszty leczenia niewątpliwie wpływają na wysokość środków możliwych do przeznaczania na inne potrzeby bytowe rodziny. Niemniej jednak argument konieczności ponoszenia kosztów leczenia stanowi stan statystyczny i permanentny.
Ponadto zdaniem organu odwoławczego strona nie wykazała również, że ponosi znaczne wydatki związane z kosztami utrzymania mieszkania. Podkreślenia wymaga, że skarżąca nie ponosi kosztów z tytułu czynszu za zajmowane mieszkanie, a stałe miesięczne opłaty za wykorzystane media (woda, energia elektryczna, gaz) oraz wywóz śmieci kształtują się w łącznej kwocie około 427 zł. Mając powyższe na uwadze, jak również pomocniczy charakter pomocy społecznej, a co za tym idzie konieczność współdziałania skarżącej w podejmowaniu działań mających na celu przezwyciężenie zaistniałej trudnej sytuacji życiowej, a nadto ograniczone środki finansowe, którymi dysponuje organ pomocy społecznej Kolegium uznało, iż kwestionowane rozstrzygnięcie uznać należy za prawidłowe. Skarżąca otrzymała bowiem pomoc finansową przeznaczoną na pokrycie niezbędnych potrzeb życiowych w formie przedmiotowego zasiłku celowego, a co więcej organowi odwoławczemu z urzędu wiadomo, że potrzeby skarżącej są zaspokajane poprzez przyznanie innych świadczeń wypłacanych ze środków pomocowych.
Natomiast, co do podniesionych zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, iż nie zasługują on na uwzględnienie. Przepisy u.p.s. nie przewidują bowiem obowiązku zawarcia w uzasadnieniu decyzji wydawanej w przedmiocie przyznania świadczenia z pomocy społecznej szczegółowych danych dotyczących możliwości finansowych organu pomocy społecznej, czy też ilości osób korzystających z tej formy pomocy oraz wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego. Ponadto wysokość przyznanego stronie świadczenia została ustalona z uwzględnieniem potrzeb skarżącej oraz możliwości finansowych organu pomocowego.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Ż.K. zarzuciła naruszenie art. 11, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak prawidłowego odniesienia się przez organ do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie również decyzji organu I instancji.
Uzasadniając wniesioną skargę strona podniosła, iż rozpatrując jej odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie tylko nie odniosło się do stawianych przez nią zarzutów odwołania, ale w zasadzie uzupełniło decyzje organu I instancji, w zakresie dotyczącym ilości osób, którym przyznano w grudniu 2020 r. pomoc społeczną, przedziału udzielonej pomocy, jak również poprzez odniesienie powyższych danych do jej sytuacji materialnej i bytowej. W ocenie skarżącej kontrola decyzji przez organ odwoławczy nie polega na uzupełnianiu, czy też poprawianiu decyzji organu I instancji, a ma na celu dokonanie kontroli poprawności kwestionowanej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, w kontekście stawianych zarzutów odwołania. Skarżąca podkreśliła, że obowiązek odniesienia się do zarzutów odwołania stanowi jeden z istotnych elementów dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a zaniechanie powyższemu obowiązkowi stanowi naruszenie zasad postępowania odwoławczego i narusza gwarancję strony do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania jej sprawy.
Skarżąca podniosła również, że konieczność właściwego uzasadnienia decyzji wiąże się z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która obliguje organ administracji do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Reasumując skarżąca podniosła, że pomimo konkretnych zarzutów zawartych we wniesionym odwołaniu nadal nie uzyskała rzeczowej odpowiedzi, co do oceny zajętej przez Wójta Gminy Z. odnośnie sytuacji majątkowej i bytowej strony, w kontekście przyznanej jej pomocy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Natomiast jak wynika z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga Ż.K. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzy osobowym stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Z przepisów tych wynika odpowiednio, że: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust. 2). "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 3).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi Ż.K. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] r. o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu leków i żywności w miesiącu grudniu 2020 r. w kwocie 100 zł jednorazowo.
Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm.) - dalej: u.p.s. oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256) - dalej: k.p.a.
Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że wnioskiem z dnia 2 grudnia 2020 r. Ż.K. wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego na zakup leków i żywności. Kwestią bezsporną pozostaje również to, że wobec spełnienia ustawowych warunków do przyznania wnioskowanego świadczenia, skarżącej przyznano zasiłek celowy na dofinansowanie zakupu leków i żywności w miesiącu grudniu 2020 r. w kwocie 100 zł jednorazowo. Wysokość przyznanego stronie świadczenia, co podkreślono w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, ustalono z uwzględnieniem posiadanych zasobów i możliwości skarżącej oraz możliwości finansowych organu pomocowego.
Natomiast istota niniejszego sporu sprowadza się do kwestii prawidłowego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej w sprawie zainicjowanej wnioskiem strony, które to postępowanie zdaniem skarżącej przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 11, art. 107 § 3 i art. 140 k.p.a. W ocenie skarżącej niewłaściwe uzasadnienie decyzji, a co za tym idzie naruszenie zasady przekonywania, nieuprawnione uzupełnienie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, a nadto brak wyczerpującego odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu strony, z uwagi na uznaniowy charakter przyznanego jej świadczenia, nie pozwoliło skarżącej na ustosunkowanie się do prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia, w tym do wysokości przyznanego zasiłku.
Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Natomiast zadaniem pomocy społecznej, co wynika art. 3 ust. 2-4 u.p.s. z jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Jedną z ustawowo przewidzianych form pomocy społecznej jest określony w art. 39 u.p.s. zasiłek celowy, który jak wynika z ust. 2 przywołanego przepisu może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Podnieść także należy, iż użyty przez ustawodawcę zwrot "może być przyznany" wskazuje, iż decyzja administracyjna wydawana na podstawie analizowanego przepisu jest decyzją uznaniową, co oznacza, że przepis ten nie determinuje w sposób jednoznaczny skutku prawnego, lecz pozostawia dokonanie wyboru, co do przyznania świadczenia organowi administracji. Oznacza to, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenie. Nie zawsze też świadczenie przyznane zostanie w wysokości zgodnej z oczekiwaniami osoby ubiegającej się o nie. Z przepisów ustawy o pomocy społecznej, regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Uznanie administracyjne obejmuje również prawo do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalić w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej, skoro możliwości finansowe organów odpowiedzialnych za udzielenie pomocy nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie. Tym samym organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb ubiegających się o pomoc. Rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego organ musi mieć ponadto na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, ale również interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Przy czym podkreślenia wymaga, że działanie organów w trybie uznania wymaga zawsze dokładnego zbadania i rozważenia okoliczności konkretnej sprawy, jak również wyczerpującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, zwłaszcza w przypadku wydania decyzji o odmownej.
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia. Istotne znaczenie, co już wcześniej wskazano, ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę.
Mając na uwadze wyżej przedstawiony uznaniowy charakter decyzji wydawanej w przedmiocie prawa do zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 u.p.s., jak również zakres kontroli sądowoadministracyjnej tego rodzaju rozstrzygnięć, Sąd stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy Z. z dnia [...] r. odpowiadają prawu, a podniesione w skardze zarzuty uznać należy za nieuzasadnione.
W ocenie Sądu niezasadnym okazał się zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., który to przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z argumentacji przedstawionej przez skarżącą wynika, iż zarzucanego naruszenia dopatruje się ona w nie odniesieniu się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu strony z dnia 28 grudnia 2020 r., który to obowiązek stanowi jeden z istotnych elementów zasady dwuinstancyjności postępowania.
Ponadto skarżąca zarzuca nieuprawnione uzupełnienie decyzji organu I instancji o wskazanie danych, co do liczby osób oraz wymiaru pomocy społecznej udzielonej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. w grudniu 2020 r., które to informacje, jak podnosiła w odwołaniu, winny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
Odnosząc się do powyższego, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż powoływana przez skarżącą, a uregulowana w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania nie może być rozumiana w ten sposób, że wszystkie istotne dowody powinny zostać przeprowadzone w postępowaniu przed organem I instancji, a rolą organu odwoławczego jest tylko dokonanie kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji. Wbrew przeciwnie, w toku postępowania odwoławczego organ drugiej instancji ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę administracyjną, dokonując samodzielnej oceny prawnej i dowodowej sprawy w oparciu o zgromadzony przed organem i instancji materiał dowodowy, będąc jednocześnie uprawnionym, stosownie do treści art. 136 § 1 k.p.a., do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i wyjaśniającego. Inaczej mówiąc organ odwoławczy nie może ograniczyć się do powielenia stwierdzeń zawartych w decyzji organu I instancji, lecz jest zobowiązany do ponownego rozpoznania zarzutów zawartych w odwołaniu, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (por. wyrok NSA z 21 października 2020 r., II OSK 2530/20; wyrok WSA w Krakowie z 6 sierpnia 2019 r., III SA/Kr 697/19; wyrok WSA we Wrocławiu z 9 lipca 2019 r., II SA/Wr 252/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd rozpoznający niniejszą skargę stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zadośćuczyniło powyższym obowiązkom. Jak wynika bowiem z uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia, zostało ono wydane na podstawie ustalonego w sprawie w sposób prawidłowy stanu faktycznego oraz w oparciu o zgromadzony i oceniony materiał dowodowy sprawy. Powoływana przez skarżącą kwestia "uzupełnienia" decyzji organu I instancji o informacje, o przedstawienie których organ odwoławczy zwrócił się do organu I instancji w piśmie z dnia 13 stycznia 2021 r., w ocenie Sądu mieściła się w zakresie przewidzianego art. 136 § 1 k.p.a. prawa organu do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i wyjaśniającego, a co za tym idzie, wbrew twierdzeniu strony, nie może zostać uznana za naruszenie procedury mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym bardziej, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym przepisy u.p.s. nie przewidują obowiązku zawarcia w uzasadnieniu decyzji szczegółowych danych dotyczących możliwości finansowych organu pomocy społecznej, ilości środków finansowych pozostających w dyspozycji organu, jak również ilości osób korzystających z tej formy pomocy.
Taki obowiązek nie wynika również z art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., I OSK 2362/19; wyroki WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r., I SA/Wa 1825/19; z dnia 31 stycznia 2020 r., I SA/Wa 2238/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto wbrew twierdzeniu skarżącej uzasadnienie kwestionowanej decyzji organu odwoławczego zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania, które w zasadzie koncentrowały się na niewskazaniu przez organ wysokości kwoty rozdysponowanej w grudniu 2020 r. na wypłacone świadczenia z pomocy społecznej, ilości osób, którym taka pomoc została udzielona oraz wymiaru tej pomocy. Odpowiadając na powyższe zarzuty organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy u.p.s. nie obligują organów pomocy społecznej do wskazywania tych danych, a przyznana stronie kwota zasiłku celowego została ustalona przy rozważeniu z jednej strony przedstawionych potrzeb życiowych, z drugiej zaś ograniczonych środków finansowych pozostających w dyspozycji organu pomocowego, z jednoczesnym uwzględnieniem zaspokajania potrzeb skarżącej z innych środków pomocowych przewidzianych ustawą.
Konieczność właściwego uzasadnienia decyzji wiąże się z zawartą w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Takim elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia, a zarazem przedstawiającym tok rozumowania organu jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej integralną część. Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę.
W niniejszej sprawie, co wcześniej wskazano uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego zawierało wszystkie niezbędne elementy, to jest wskazanie na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne mające wpływ na prawo skarżącej do otrzymania przedmiotowego zasiłku celowego, wskazanie i wyjaśnienie podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, a nadto przywołanie i odniesienie się do zarzutów strony przedstawionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Tym samym w ocenie Sądu zarzut skargi, co do naruszenia art. 11 k.p.a. uznać należało za niezasadny.
Z tych samych przyczyn Sąd za nieuzasadniony uznał również zarzut, co do naruszenia art. 140 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.
Reasumując Sąd stwierdza, iż objęte niniejszą skargą rozstrzygnięcie podjęte w sprawie przyznania Ż.K. zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu leków i żywności w miesiącu grudniu 2020 r. nie przekracza granic uznania administracyjnego. Przyznając skarżącej przedmiotowe świadczenie w określonej decyzją kwocie organy procedujące w sprawie ustaliły, stosownie do wymogu wynikającego z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. wszystkie istotne okoliczności dla treści rozstrzygnięcia wydawanego na podstawie art. 39 u.p.s., biorąc pod uwagę zarówno uzasadnione potrzeby skarżącej, jak cele i zasady pomocy publicznej, przy realizacji których nie sposób pominąć kwestii możliwości finansowych organów pomocowych. Wbrew stanowisku skarżącej wydane w sprawie rozstrzygnięcia zawierały wszystkie niezbędne elementy przewidziane prawem, a prowadzone postępowanie odpowiadało zasadom i wymogom procedury administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
dc