Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy K., na podstawie art. 104 i 108 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 ust. 5 i 6, art. 8 ust. 2, art. 16, art. 18 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 109 oraz art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) z dniem 1 października 2005r. wstrzymał E. K. wypłatę zasiłku stałego oraz opłacanie składki zdrowotnej.
Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, iż zgodnie z ustawą o pomocy społecznej kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku stałego powinno wynosić 632,- zł, natomiast rzeczywisty dochód skarżącej wynosi 673,40 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. K. stwierdziła, iż wskazana przez organ I instancji suma 673,40 zł nie jest jej dochodem, lecz środkami przyznanymi jej synowi D. Wyjaśniła, że na kwotę tę składają się następujące świadczenia:
- 1. zasiłek rodzinny w wysokości 43,- zł;
- 2. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 300,- zł miesięcznie;
- 3. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia w wysokości 70,- zł miesięcznie;
- 4. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w wysokości 144,-zł miesięcznie.
W ocenie skarżącej jej rzeczywistym dochodem jest jedynie zasiłek stały w wysokości 62,50 zł, który otrzymywała do 1 października 2005r.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 6 pkt 3 i 4, art. 8 ust. 2 pkt 2, art. 37 ust. 2 pkt 2 wskazanej wyżej ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż z akt administracyjnych wynika, że E. K. mieszka wraz z 12- letnim synem D. w bardzo trudnych warunkach mieszkaniowych. Skarżąca jest osobą niepracującą, systematycznie leczoną, między innymi psychiatrycznie.
Kolegium wskazało, że dochód rodziny E. K. składa się z następujących elementów:
- 1. świadczenia rodzinnego, przyznanego od dnia 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r., w tym:
- - zasiłku rodzinnego na dziecko w kwocie 43,- zł;
- - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 300,- zł miesięcznie;
- - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia w wysokości 70,- zł miesięcznie;
- - zasiłku pielęgnacyjnego na niepełnosprawne dziecko w wysokości 144,- zł;
- 2. przychodu z gospodarstwa rolnego w kwocie 116,40 zł (0,60 ha przeliczeniowego).
W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że dochód skarżącej wynosi 673,40 zł.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód nie przekracza kwoty 316,- zł na osobę, zwanej kryterium dochodowym na osobę w rodzinie. Ponieważ dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosi 336,70 zł, E. K. nie przysługuje prawo do otrzymania zasiłku stałego.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, iż otrzymuje ona jedynie zasiłek stały w wysokości 62,50 zł, Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 6 pkt 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej dochód rodziny jest sumą miesięcznych dochodów osób w rodzinie, a dochód na osobę w rodzinie jest to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie. Podniesiono ponadto, iż wyliczając dochód skarżącej organ I instancji prawidłowo ustalił dochód E. K. oraz jej syna.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. K. podniosła, że wskazane w uzasadnieniu decyzji organu II instancji gospodarstwo rolne o areale 1,64 ha jej syn otrzymał w spadku po ojcu J. K. Wyjaśniła, iż ziemia ta uprawiana jest przez matkę J. K. – W. K., która nie uiszcza na rzecz skarżącej opłaty z tytułu dzierżawy. E. K. stwierdziła, że z uwagi na zły stan zdrowia, konieczność sprawowania opieki nad synem oraz znaczne oddalenie wskazanego gospodarstwa od miejsca jej zamieszkania, nie jest w stanie uprawiać ziemi odziedziczonej przez syna. Wyjaśniła ponadto, że wszystkie maszyny i sprzęt rolniczy są w posiadaniu babki D. K. Poinformowała dodatkowo, iż ze strony W. K. nie otrzymuje żadnego wsparcia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu dotyczącego bezzasadnego wliczenia do dochodu rodziny przychodu z gospodarstwa rolnego w kwocie 116,40 zł organ wyjaśnił, iż w aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącej, że gospodarstwo o powierzchni 1,64 ha gruntów rolnych wydzierżawiła, przez co - zdaniem Kolegium - potwierdziła okoliczność posiadania dochodu z tej nieruchomości rolnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podnoszone przez E. K. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 w/w ustawy).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.
Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową sprawę stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, dlatego zaszła konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Jako przyczynę wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty zasiłku stałego organ I instancji podał przekroczenie przez stronę skarżącą kryterium dochodowego, które w przypadku rodziny E. K. powinno wynosić 632,- zł, natomiast dochód rodziny skarżącej wynosi 673,40 zł.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprecyzowało, jakie kwoty i z jakiego tytułu składają się na dochód rodziny skarżącej.
Ustalenia w tym zakresie poczyniono opierając się na informacjach uzyskanych w trakcie wywiadu środowiskowego oraz na podstawie załączonej decyzji z dnia [...] przyznającej skarżącej zasiłek rodzinny na syna wraz z dodatkami, a także oświadczenia z dnia 28 września 2005r., sporządzonego przez E. K., o oddaniu ziemi w dzierżawę.
Sąd jednakże stwierdza, że wskazane przez organy przepisy ustawy o pomocy społecznej, podane w decyzjach jako podstawa materialnoprawna rozstrzygnięć, określają przesłanki, jakie powinny być spełnione przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, w tym o przyznanie zasiłku stałego, zadania organów pomocy społecznej oraz obowiązki osób, którym przyznano świadczenie.
Podkreślenia natomiast wymaga, iż ani organ I instancji, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wskazały artykułów umożliwiających wydanie decyzji o wstrzymaniu wypłaty przyznanego zasiłku.
Sąd stwierdza, iż w ustawie o pomocy społecznej ustawodawca nie przewidział możliwości wstrzymania wypłaty zasiłku stałego i opłacania składki zdrowotnej z uwagi na zmianę sytuacji dochodowej i przekroczenie kryterium dochodowego przez osoby pobierające świadczenia. W ustawie wskazano bowiem okoliczności mogące stanowić podstawę wstrzymania wypłaty świadczenia, którymi mogą być:
- - brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną (art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej);
- - niezrealizowanie przez uchodźcę zobowiązań uzgodnionych w indywidualnym programie integracji, w szczególności brak aktywnego działania ze strony uchodźcy na rzecz jego integracji (art. 95 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej).
Z powyższego wynika, iż wśród przesłanek umożliwiających wstrzymanie wypłaty świadczenia brak jest zmiany sytuacji dochodowej osoby korzystającej z pomocy społecznej.
W przypadku stwierdzenia przez pracownika pomocy społecznej tego rodzaju zmiany zachodzą natomiast podstawy do zastosowania art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
W takiej sytuacji organ ma obowiązek zmienić lub uchylić na niekorzyść strony bez jej zgody poprzednią decyzję administracyjną.
W rozpatrywanej sprawie w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego stwierdzono, że syn skarżącej odziedziczył gospodarstwo rolne, w związku z czym do dochodu rodziny E. K. doliczono dochód z gospodarstwa rolnego wskazany w art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, w wyniku czego dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku stałego. Przy przyjęciu powyższych ustaleń zaistniała zatem podstawa do zmiany lub uchylenia decyzji przyznającej skarżącej zasiłek stały.
Organ I instancji powinien zatem wskazać decyzję, którą przyznano skarżącej świadczenie oraz rozstrzygnąć, czy decyzję tę zmienia czy też uchyla. Na gruncie obowiązującej ustawy o pomocy społecznej brak jest natomiast podstaw do wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty zasiłku stałego oraz wstrzymaniu opłacania składki zdrowotnej z przyczyn, które zostały przez organ wskazane.
Należy ponadto podkreślić, iż zarówno w decyzji organu I instancji, jak również w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego brak jest wskazania daty i numeru decyzji, w której przyznano E. K. zasiłek stały. Decyzja ta nie została również załączona do akt administracyjnych niniejszej sprawy.
Dodatkowo sąd zwraca uwagę, iż w komparycji decyzji wydanych w niniejszej sprawie przez organy obu instancji wskazany został przepis art. 8 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który dotyczy możliwości podwyższenia w drodze uchwały przez radę gminy niektórych kwot uprawniających do zasiłków okresowego i celowego, który nie ma żadnego zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 i 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1-szym sentencji wyroku.
W przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd wyrokował w oparciu o art. 152 p.p.s.a.