Uzasadnienie
3 II SA/Łd 1768/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na wniosek B. S. orzekł na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. Nr 87 z 2001 r. poz.960) o wymeldowaniu K. S. z pobytu stałego w Ł. przy ul. A. 7 m. 7.
Organ I instancji ustalił, że K. S. dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal i od ponad roku nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, choć w dalszym ciągu posiada klucze do mieszkania. Nie partycypuje on w kosztach utrzymania mieszkania, natomiast łoży na utrzymanie dzieci.
Życie osobiste i rodzinne K. S. koncentruje się w miejscowości K. Nr 37 gmina Z., gdzie K. S. zamieszkuje.
Organ wskazał też na oświadczenie złożone przez K. S., że zameldowanie w lokalu nr 7 przy A. 7 w Ł. pragnie utrzymać ze względu na córkę, która w nim zamieszkuje, sam planuje natomiast przedłużyć pobyt czasowy w miejscu aktualnego pobytu.
Organ stwierdził jednocześnie, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 716), w którym Trybunał orzekł niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 Konstytucji RP, badanie przesłanki utraty uprawnienia do przebywania w lokalu stało się bezprzedmiotowe.
W odwołaniu K. S. podniósł, że w wyroku rozwodowym z dnia [...] Sąd Okręgowy w Ł. ustalił, że miejscem zamieszkania dziecka – A. S. będzie miejsce zamieszkania ojca K. S. Zdaniem odwołującego się w tej sytuacji decyzja o Jego wymeldowaniu pociągnie za sobą w konsekwencji usunięcie z lokalu przy ul. A. 7 córki A. Wskazał ponadto, że [...] zawarł nowy związek małżeński, ale będąc na zwolnieniu lekarskim często bywał w spornym lokalu w Ł., podczas nieobecności B. S., by uniknąć awantur. Podkreślił, że legitymuje się samoistnym uprawnieniem do lokalu (umowa najmu zawarta między Gminą Ł. a B. i K. S. w 1995 r.).
Decyzją z dnia [...] NR [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania K. S. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Nr [...].
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r. z późn. zm.).
Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2004 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r. z późn. zm.) nakłada na osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące obowiązek wymeldowania się we właściwym organie gminy, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca.
Niewykonanie tego obowiązku upoważnia organy gminy do wykorzystania dostępnych im środków egzekucyjnych w celu przymuszenia do wykonania obowiązku meldunkowego, bądź do wymeldowania osoby na wniosek lub z urzędu, jeżeli spełnione zostaną przesłanki określone w art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy.
Przepis ten określa dwa odrębne stany faktyczne, w których organy gminy zobowiązane są do wydania z urzędu lub na wniosek decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego.
Pierwszy stan faktyczny dotyczy sytuacji, gdy osoba podlegająca wymeldowaniu utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 ustawy i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Drugi stan faktyczny zachodzi wówczas, gdy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez sześć miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Organ wskazał, że z treści tego przepisu wynika, że aby organ administracji mógł wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego muszą być spełnione łącznie przesłanki w każdym z wymienionych stanów faktycznych.
Organ odwoławczy podniósł, że niniejszą sprawę rozpatrzył w aspekcie spełnienia przesłanek wymienionych w pierwszym stanie faktycznym, gdyż miejsce pobytu K. S. jest znane.
Ponadto organ podniósł, że w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. Sygn. akt K.20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że przepis ten utracił swą moc obowiązującą. A zatem nie jest wymagana do kumulatywnego spełnienia przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu wymieniona w powyższym stanie faktycznym omawianego art. 15 ust. 2 cyt. ustawy.
Organ odwoławczy wskazał, że co do faktycznego opuszczenia lokalu, to z sytuacją taką mamy do czynienia wtedy, gdy osoba dobrowolnie rezygnuje z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, zatem zrywa wszelkie więzi, koncentrując swe centrum życiowe w innym miejscu. Przyjmuje się, iż do faktycznego opuszczenia lokalu dochodzi w razie przebywania z zamiarem stałego pobytu w innym miejscu.
W ocenie organu odwoławczego bezsporne jest, że K. S. opuścił miejsce pobytu stałego tj. lokal nr 7 przy ul. A. 7 w Ł. i zamieszkał z drugą żoną w miejscowości K. 37 m. 1 gm. Z., gdzie jest zameldowany na pobyt czasowy od 3 lipca 2001 r. do 3 lipca 2003 r.
Zdaniem organu odwoławczego, wprawdzie K. S. twierdzi, że przychodzi do lokalu przy ul. A. podczas krótkich pobytów w Ł., jednak przywoływanie powyższego na poparcie, że K. S. nie zerwał więzi z dotychczasowym lokalem i nie skoncentrował swych spraw życiowych w innym miejscu nie nadaje się do zaakceptowania. Przeciwko twierdzeniu K. S. przemawia fakt zawarcia nowego związku małżeńskiego i przeniesienia swego centrum życiowego do innej miejscowości.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że wprawdzie K. S. twierdzi, że w spornym lokalu pozostawił swoje rzeczy osobiste, to przeczy temu zeznanie B. S.. Nadto trudno dać wiarę ww. twierdzeniu K. S. w sytuacji, gdy w miejscu pobytu czasowego przebywa już ponad rok, natomiast pobyty w lokalu przy ul. A. mają wyłącznie charakter krótkich wizyt.
Zdaniem organu odwoławczego dowody zebrane w przedmiotowej sprawie, w tym również twierdzenia K. S., świadczą o zerwaniu przez niego więzi z dotychczasowym lokalem. Przyjęcie odmiennego stanowiska byłoby sprzeczne z zasadą logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.
Organ podniósł nieskuteczność powoływanej kwestii zameldowania w spornym lokalu córki A., gdyż nie została wymeldowana zaskarżoną decyzją, bowiem wniosek jej nie dotyczył, a ponadto, jak wynika ze zgromadzonych dowodów, zamieszkuje ona w spornym lokalu z matką. Ojciec, mimo zmiany miejsca zamieszkania, nie zastosował się do wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] i nie wyprowadził się razem z córką.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. S. wnosił o wnikliwą analizę jego sytuacji i jego dzieci. Wyjaśnił, że pozostawienie córki w mieszkaniu w Ł. spowodowane było tym, że córka chciała kontynuować naukę w Liceum w Ł.. Była żona B. S. dawała często do zrozumienie aby A. opuściła mieszkanie. Wskazywał też, że w miejscu aktualnego pobytu nie może liczyć na pracę zgodną z jego kwalifikacjami, a gdy otrzyma taką ofertę w Ł. będzie zmuszony do przebywania w lokalu przy ul. A. Ponadto powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego orzeczenia.
W dniu 18 maja 2004 r. organ odwoławczy poinformował, że K. S. dokonał zameldowania na pobyt czasowy na okres od dnia 18 września 2003 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. w miejscowości Z. 88, oraz że w dniu 18 września 2003 r. w miejscowości Z. 88 zameldowała się na pobyt stały J. S. – druga żona K. S..
Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2004 r. skarżący popierał swoją skargę. Oświadczył jednocześnie, że przebywa w Z., ale chce być zameldowany w mieszkaniu przy ul. A., ponieważ nie chce, aby dzieci zostały pozbawione mieszkania, a wie, że żona chce mieszkanie zamienić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Na wstępie rozważań wskazać jednak należy, że z dniem 1 stycznia 2004 r. z mocy art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271, zm. Dz. U. Nr 228, poz. 2261 z 2003 r.), weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1269) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270).
W myśl art. 97 § 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające /.../, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. dla obszaru województwa łódzkiego, rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych /.../(Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652), jest właściwy do rozpoznania skargi w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej /.../.
Przy czym, jak stanowi art. 1 § 2 wskazanej już wyżej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 145 § 1 wymienionej ustawy (p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił, art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001r Nr 87, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Ponieważ miejsce pobytu skarżącej było znane, zastosowanie miała pierwsza część zacytowanego przepisu, tak jak to przyjęły organy administracji.
Zdaniem Sądu w tym składzie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. K 20/01) przywoływany przez organy obu instancji i związana z nim utrata mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 ustawy (od dnia 20 czerwca 2002 r.) nie powoduje, że organ jest zwolniony z obowiązku badania utraty uprawnień do przebywania w lokalu, tak jak to stwierdziły organy obu instancji uchylając się od dokonania tej oceny. Jednak zdaniem Sądu ustalenia poczynione przez organ pozwalają na uznanie, że zaskarżona decyzja ostatecznie odpowiada prawu, gdyż skarżący w istocie utracił przymiot najemcy lokalu przy ul. A.
7. Okolicznością bezsporną jest, że skarżący już po rozwodzie z B. S., w czerwcu 2001 r dobrowolnie opuścił przedmiotowe mieszkanie i zamieszkał z aktualną małżonką poza Ł. w Z., gdzie zameldował się na pobyt czasowy początkowo do 3.07.2003 r., a następnie, a następnie do 31.12.2008 r. Okoliczności tej nie kwestionuje także skarżący w swoich oświadczeniach. Trafny jest więc wniosek zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący skoncentrował swoje centrum życiowe w innym miejscu i zerwał więzi z dotychczasowym lokalem. Zachowanie kluczy oraz krótkie wizyty w mieszkaniu przy ul. A. 7 oceny tej nie mogą podważyć.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2001 r. – V S.A. 3298/00 (Palestra 2001/7-8/203) o przymiocie obojga małżonków jako najemców nie decyduje treść umowy najmu lokalu, lecz wyłącznie wspólne zamieszkiwanie w lokalu, które stanowi przesłankę rozstrzygającą dla wywołania skutków prawnych z art. 7 ustawy o najmie lokali mieszkalnych.
Ustanie wspólnego zamieszkiwania na skutek tego, że jedno z małżonków opuściło wspólnie zajmowany lokal, a opuszczenie to ma cech trwałości, powoduje utratę przez małżonka statusu najemcy i w konsekwencji uprawnienie do przebywania w lokalu.
Taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, co oznacza, że spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne do wymeldowania skarżącego z przedmiotowego.
Oznacza to, że stwierdzone przez Sąd naruszenie prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze należy stwierdzić, że wniosek o wymeldowanie nie dotyczył córki skarżącego. Organ administracji nie jest także uprawniony do rozstrzygania sporów między byłymi małżonkami, dotyczących świadczeń alimentacyjnych bądź innych rozliczeń. Również trudności w znalezieniu pracy w nowym miejscu pobytu nie mogą mieć żadnego wpływu na treść decyzji w sprawie wymeldowania.
Organ administracji ma obowiązek wydania decyzji o wymeldowaniu osoby w przypadku stwierdzenia, że zachodzą wskazane już wyżej przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy.
Podkreślić przy tym należy, że w dniu 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887), która wprowadziła nowe brzmienie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.).
Obecnie przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, który opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r o zmianie ustawy /.../ kwestia posiadania uprawnień do lokalu w sprawach o wymeldowanie, pozostaje już poza sferą zainteresowań organu administracji.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.