Uzasadnienie
3 II SA/Łd 1869/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił przyznania M. Ż. dodatku mieszkaniowego.
Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r Nr 71 poz. 734) oraz art. 104 k.p.a.
Rozpoznając wniosek organ przyjął, że rodzina M. Ż. składa się z trzech osób.
Jak wynika załączonych akt administracyjnych M. Ż. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu 29 lipca 2002 r. We wniosku wpisano, że gospodarstwo domowe obejmuje trzy osoby, a jednocześnie składająca wniosek podała, że na pobyt stały w mieszkaniu zameldowane są cztery osoby i w deklaracji i wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego podała 4 osoby: męża, syna Ł. i córkę M. M. Ż. złożyła w dniu 9 września 2002 roku odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. W odwołaniu tym wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu odwołania wyjaśniła, do 31 grudnia 2001 r. otrzymywała dodatek mieszkaniowy. Podała, że w lokalu o powierzchni 65,44m2 mieszka wraz z mężem, synem oraz córką. Syn Ł., został aresztowany w listopadzie 2001r i przebywa w Areszcie Śledczym dlatego organ I instancji nie uwzględnił go rozpatrując wniosek o przyznanie dodatku, choć pobyt syna w areszcie śledczym ma charakter tymczasowy i nie powinien być przyczyną utraty prawa do dodatku mieszkaniowego.
Ponadto 14-letnia córka M. Ż. leczy się w Poradni Nefrologicznej i ze względu na stan zdrowia potrzebuje oddzielnego pokoju. Do odwołania załączone zostało zaświadczenie lekarskie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia[...] Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydent Miasta Ł. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) w sposób wyczerpujący określa warunki, od spełnienia których uzależniono przyznanie i wysokość pomocy finansowej z budżetu gminy w postaci dodatku mieszkaniowego.
Zgodnie z treścią art. 5 ust.1 pkt.1 normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 45m2 dla 3 -osobowej rodziny. Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m kw., jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
Ponadto zgodnie z art. 5 ust.5 wymienionej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż:
- 1) 30% albo
- 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że M. Ż. nie spełnia żadnego z powyższych warunków, gdyż dysponuje lokalem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 65,44m2 (w tym łączna powierzchnia pokoi i kuchni 54, 16 m2.), w którym przebywają 3 osoby. Powierzchnia lokalu, przy zastosowaniu kryteriów z art. 5 ust. 5 przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż 30 %, gdy zaś wziąć pod uwagę pkt 2 ust. 5 art. 5 ustawy, to udział powierzchni pokoi i kuchni w stosunku do całej powierzchni użytkowej lokalu stanowi 54,16 m2 x 100/65,44m2 = 82,76 %, a więc jest wyższy od 60%, o których mówi ten przepis.
W ocenie organu odwoławczego syn M. Z., przebywający w areszcie śledczym nie może być zaliczony do grona członków gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 powołanej ustawy, gdyż wspólnie z nią nie mieszka i nie gospodaruje.
Natomiast stan zdrowia córki skarżącej nie kwalifikuje jej do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, gdyż nie jest ona osobą niepełnosprawną.
Wobec powyższego, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. organ I instancji rozpoznając sprawę, nie naruszył obowiązujących przepisów.
Od powyższej decyzji M. Ż. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi.Zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1, art. 4 oraz art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych w związku z art. 25 kodeksu cywilnego i art.. 7 i 8 k.p.a. Wnosiła o zmianę decyzji SKO i uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. i przyznanie jej dodatku mieszkaniowego. Wskazywała, że przebywanie syna w areszcie nie niweczy faktu, że zamieszkuje on sensie prawnym w przedmiotowym lokalu. Miejscem zamieszkania, zgodnie z art. 25 k.c. jest miejsce, w którym osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Powołała się przy tym na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w sprawie [...] w którym stwierdzono: “Pobyt w zakładzie karnym ma charakter okresowy i nie jest równoznaczny z zamieszkiwaniem w zakładzie.
Miejscem zamieszkania jest bowiem miejsce, w którym osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 k.c.). Takim miejscem jest lokal mieszkalny, którego skarżący jest najemcą i do którego przybywa korzystając z przepustek z zakładu karnego".
Zdaniem skarżącej, nie wymaga też dowodzenia, że syn prowadzi z rodzicami i siostrą wspólne gospodarstwo domowe. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie zawiera definicji gospodarstwa domowego, jednak z przepisów wynika, że chodzi o osoby zamieszkujące w lokalu wraz z najemcą i wspólnie zaspokajające potrzeby.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270). Jednocześnie z tym dniem utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), do którego skierowana została skarga w rozpoznawanej sprawie.
W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, zm. Dz.U. Nr 228, poz. 228, poz. 2261 z 2003 r.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z powyższego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. dla obszaru województwa łódzkiego, rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych /../(Dz.U. z 2003 r. nr 72, poz. 652), jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej przez W.M.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie ustalonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej /.../.
Przy czym jak stanowi art. 1 § 2 wskazanej już ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (p.p.s.a.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Sąd administracyjny nie jest przy tym związany wnioskami skargi co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy, może uwzględnić ją z innych przyczyn niż wskazane w zarzutach i nie ogranicza go podstawa prawna wskazanego żądania (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli Sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie skargę należało uznać za uzasadnioną, bowiem w ocenie Sądu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca trafnie zarzuca naruszenie przez organy obu instancji art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r Nr 71, poz. 734) przez przyjęcie, że do grona członków jej gospodarstwa domowego nie można zaliczyć syna przebywającego w areszcie śledczym.
Zgodnie z art. 4 ustawy, przez gospodarstwo domowe rozumie się lokatora samodzielnie zajmującego lokal lub lokatora, jego małżonka i inne osoby wspólnie z nim stale zamieszkujące i gospodarujące, które swoje prawo do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tego lokatora.
Tymczasowy pobyt członka rodziny (dziecka) osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu poza miejscem zamieszkania, związany z jego tymczasowym aresztowaniem nie musi oznaczać, że przestaje być ono członkiem wspólnego gospodarstwa domowego. Zdaniem Sądu w tym składzie, w świetle obecnie obowiązującej ustawy, nadal aktualny jest przywołany przez skarżącą pogląd, wyrażony w orzeczeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26.10.1995 r KO 2501/95 (OSS 1996/2/33) na gruncie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509), że pobyt w zakładzie karnym ma charakter okresowy i nie jest równoznaczny z zamieszkiwaniem w zakładzie. Miejscem zamieszkania jest miejsce, w którym osoba czasowo pozbawiona wolności wcześniej zamieszkiwała, i z którym łączy po opuszczeniu zakładu swoje interesy (perspektywy) życiowe.
Pogląd, że przejściowy pobyt: studenta związany z nauką, osoby odbywającej służbę wojskową, czy osoby odbywającej karę pozbawienia wolności poza miejscem stałego zamieszkania, nie wyłącza ich z grona członków gospodarstwa domowego wspólnego z wnioskodawcą wypowiadano wcześniej także w doktrynie. Wskazywano także, że żaden przepis ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie ogranicza prawa osoby odbywającej karę pozbawienia wolności do otrzymywania dodatków mieszkaniowych.
Nie można więc pozbawiać tej kategorii osób prawa do otrzymania dodatku, gdyż w istocie byłaby to nie znana kodeksowi karnemu kara dodatkowa.
(W. Chróścielewski, J.Tarno: “Elementy administracyjnoprawne najmu lokali mieszkalnych oraz dodatki mieszkaniowe" – opubl. “Samorząd Terytorialny" 1995, nr 9, str. 62-73).
Aktualność tego stanowiska doktryny potwierdzona została w uzasadnieniu uchwały Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. OPK 21/02 (ONSA 2003/1/12), gdzie stwierdzono, że zmiana stanu prawnego nie wiąże się z wprowadzeniem nowej definicji gospodarstwa domowego.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że organ I instancji z naruszeniem art. 4 wskazanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie uwzględnił przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego, jednego członka gospodarstwa domowego tj. syna skarżącej. Utrzymując w mocy decyzję naruszającą prawo, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. także naruszyło prawo, co uzasadniało uchylenie decyzji organów obu instancji.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ I instancji będzie musiał ponownie rozpoznać wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 29 lipca 2002 r i dokonać nowych wyliczeń przyjmując, że liczba członków gospodarstwa domowego skarżącej wynosi 4 osoby.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Z uwagi na brak przymiotu wykonalności, orzekanie w trybie art. 152 p.p.s.a. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał za bezprzedmiotowe.