Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 czerwca 1997 r. (...) Kierownik Urzędu Rejonowego T.-M. działając na podstawie art. 31 par. 1 pkt 2 i par. 2 Kpa nie dopuścił do udziału w postępowaniu na prawach strony Gminnego Zarządu NSZZ R.I. "Solidarność" w T.-M. w sprawie dotyczącej wykonania ekspertyzy ogrodzenia pomiędzy działkami Marka R. i Jana S. w W. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż w myśl art. 31 par. 1 pkt 2 Kpa organizacja społeczna może występować z zadaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Sprawa ogrodzenia pomiędzy działkami Jana S. i Marka R. jest sprawą indywidualną i nie występuje tu żaden interes społeczny.
Sprawa dopuszczenia do udziału w postępowaniu Gminnego Zarządu NSZZ R.I. "Solidarność" w T.-M. była już rozpatrywana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w Łodzi.
Na powyższe postanowienie skarżący Gminny Zarząd NSZZ R.I. "Solidarność" w T.-M. wniósł zażalenie do Wojewody P. wnosząc o jego uchylenie i wyjaśniając, iż zainteresowanie skarżącego sprawą jest zgodne z interesem społecznym, gdyż naruszono prywatną własność.
Występowanie w sprawach o naruszenie tej własności i wejście na cudzy grunt należą do statutowych celów organizacji.
Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 1997 r. (...) Wojewoda P. działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż przesłankami inicjatywy procesowej organizacji społecznej z art. 31 Kpa jest statutowy cel jej działalności i względy interesu społecznego.
Zgodnie z par. 1 statutu NSZZ R.I. "Solidarność" związek ten jest powołany do ochrony godności, praw i interesów zawodowych rolników zgodnie z ideami "Solidarności".
Jednocześnie ze statutu wynika, iż związek ten działa na rzecz ochrony własności, praw i interesów ekonomicznych i socjalnych swoich członków i ich rodzin oraz na rzecz rozwoju gospodarczego i społecznego wsi i rolnictwa, a w szczególności dąży do pełnego zagwarantowania własności prywatnej oraz trwałych perspektyw rozwojowych dla indywidualnych gospodarstw rolnych podstawy polskiego rolnictwa.
Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowa sprawa dotycząca ogrodzenia wybudowanego pomiędzy nieruchomościami obu sąsiadów stanowi spór indywidualny i nie narusza interesu społecznego, a Jan S. jeśli uważa, iż naruszono jego prawo własności winien wystąpić na drogę postępowania sądowego przed sądem powszechnym.
Powyższe postanowienie zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gminny Zarząd NSZZ R.I. "Solidarność" w T.-M. wnosząc o uchylenie tego postanowienia i dopuszczenie związku do postępowania na prawach strony podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w zażaleniu na postanowienie organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w sprawach nie unormowanych w tej ustawie do postępowania przed Sądem stosuje się odpowiednio m.in. art. 29 Kpa.
W myśl art. 29 Kpa stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Organizacje społeczne, o których stanowi art. 29 Kpa obejmują w myśl określenia zawartego w art. 5 par. 2 pkt 5 Kpa "organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne."
Mając na uwadze status różnych organizacji społecznych E. Smoktunowicz wyodrębnił sześć ich grup obejmując tym mianem partie polityczne, stowarzyszenia i organizacje im podobne, związki zawodowe i społeczne, zawodowe organizacje rolników, organizacje zbliżone do spółek prywatnych, samorządy zawodowe oraz związki wyznaniowe /Prawo zrzeszania się w Polsce Warszawa 1992 str. 18/.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych /t.j. Dz.U. 2001 nr 79 poz. 854 ze zm./ - związek zawodowy oraz jego jednostki organizacyjne wskazane w statucie nabywają osobowość prawną z dniem zarejestrowania.
W postanowieniu z dnia 15 grudnia 1998 r. /OSA 1999 nr 5 poz. 25/ Sąd Apelacyjny w Katowicach stwierdził, iż w rejestrze związków zawodowych wpisuje się organizacje związkowe oraz ich jednostki organizacyjne, ale tylko te, które stosownie do postanowień statutu związku posiadają samodzielną osobowość prawną.
Z załączonego do akt sprawy statutu Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych "Solidarność" nie wynika, aby jakiekolwiek jednostki organizacyjne związku posiadały odrębną od samego związku osobowość prawną.
Przyjąć zatem należy, iż ten związek zawodowy jedynie jako całość nabył osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru.
Z powyższego wynika, że stroną postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym może być jedynie jako osoba prawna - Niezależny Samorządowy Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych "Solidarność", a nie jego organizacja gminna.
Skoro związek zawodowy jest osobą prawną to kwestie reprezentacji tego związku jako osoby prawnej regulują również postanowienia statutu związku.
Zgodnie z treścią par. 56 statutu związku - bieżącą działalnością związku kieruje i zarządza majątkiem związku Prezydium Krajowej Rady.
Strona skarżąca pomimo wezwania przez Sąd nie przedstawiła pełnomocnictwa do reprezentowania związku udzielonego organizacji gminnej przez Prezydium Rady Krajowej Związku.
Stwierdzić zatem należy, iż skarżący jako organ związku nie posiadający osobowości prawnej nie może być stroną postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Ponadto skarżący nie przedstawił pełnomocnictwa do reprezentowania związku udzielonego przez władze związku.
Na uwagę zasługuje również fakt, iż skargę wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego podpisał sekretarz gminnego zarządu NSZZ R.I. "Solidarność" w T.-M. Stanisław P. Odręcznie napisane i podpisane przez Andrzeja A. Przewodniczącego Rady Wojewódzkiej NSZZ R.I. "Solidarność" w P.-T. pismo z dnia 14 grudnia 2000 r. stwierdzające umocowanie Stanisława P. do reprezentacji Gminnego Zarządu w T.-M. - zostało zakwestionowane przez władze związku (...). W tym samym piśmie zostało poddane w wątpliwość samo istnienie Gminnego Zarządu NSZZ R.I. "Solidarność" w T.-M.
Podsumowując stwierdzić należy, iż skarga została wniesiona przez nieumocowany organ osoby prawnej, ponadto wniesiona przez osobę nieumocowaną do reprezentowania tego organu. Skargę zatem należy uznać za niedopuszczalną.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 27 ust. 2 w związku z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w postanowieniu.