Uzasadnienie
II SA/Łd 1922/03
Postanowieniem nr [..] z dnia [..] powołując się na art. 48 ust. 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. z 2000 r., Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz na art.132 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku gospodarczego na działce nr 269 przy ul. A 15 w T., którego inwestorem jest Z. K. i jednocześnie nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do 31 grudnia 2003 r. zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności powstającego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.
Doręczając stronom powyższe postanowienie organ nadzoru budowlanego poinformował o możliwości wniesienia zażalenia do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Z. K., korzystając ze wskazanej możliwości, zażalił się na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu opisał dotychczasowy przebieg sporu ze współwłaścicielem w związku z budową budynku gospodarczego na wspólnej nieruchomości.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził na podstawie art. 134 i art. 144 k.p.a. niedopuszczalność wniesionego przez Z. K. zażalenia. W uzasadnieniu stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym zażalenie przysługuje tylko na postanowienia, co do których przepisy k.p.a. przewidują wprost możliwość wniesienia tego środka. Na postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego wydane w celu zebrania materiału dowodowego nie służy zażalenie, a strona niezadowolona z jego treści może je zaskarżyć wyłącznie w odwołaniu od decyzji. Zawarte w postanowieniu organu I instancji pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia było zatem niezgodne z prawem.
Jednocześnie w treści swego postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawarł pouczenie o możliwości wniesienia na to postanowienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi.
Z. K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie. W jej uzasadnieniu, podobnie jak w zażaleniu, opisał przebieg postępowania administracyjnego i stwierdził, że nałożenie na niego obowiązku złożenia szeregu dokumentów w celu zalegalizowania spornego obiektu jest absurdalne, gdyż wybudowanie garażu jest obecnie niemożliwe z uwagi na toczące się spory sądowe między współwłaścicielami nieruchomości. Poza tym wstrzymywanie robót budowlanych jest o tyle niezrozumiałe, że od dawna żadne roboty przy spornym obiekcie się nie toczą.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko.
Sąd zważył, co następuje
Przede wszystkim, niezależnie od treści zarzutów skarżącego, należy rozważyć, czy skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna. Wniesiona ona została w grudniu 2003 r.
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Z przepisu tego wynika zatem, że kontroli sądowej poddane zostały tylko niektóre, ściśle wymienione rodzaje postanowień wydawanych przez organy administracji. Inaczej został określony zakres kontroli sądowej w odniesieniu do decyzji. Wszystkie decyzje podlegają kontroli sądowej po wcześniejszym wyczerpaniu środków zaskarżenia.
Postanowienie nr [..] z dnia [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie jest postanowieniem, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. zażaleniu podlegają jedynie postanowienia wyraźnie w kodeksie określone. Z żadnego przepisu k.p.a. nie wynika, aby na postanowienie wydawane w toku postępowania administracyjnego na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 w/w ustawy Prawo budowlane o wstrzymaniu robót budowlanych oraz zobowiązujące do przedstawienia szeregu dokumentów umożliwiających ewentualne zalegalizowanie samowoli budowlanej strona mogła wnieść zażalenie. Nie jest to także postanowienie kończące postępowanie, bowiem taki charakter mają postanowienia zamykające drogę do wydania decyzji, jak stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie jest to też postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.
Rozstrzygnięcie sprawy nastąpi bowiem w przyszłości w decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu lub w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na wznowienie robót budowlanych.
Stosownie do art. 3 § 3 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Należy jednak zauważyć, że w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie przewidziano takiej możliwości w odniesieniu do postanowień wydawanych przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 ust. 2 oraz ust. 3.
Skoro zatem w/w postanowienie z dnia 14 listopada 2003 r. nie jest postanowieniem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani nie jest to też inny akt administracyjny określony w art. 3 § 2, to należy stwierdzić, że wniesienie skargi było niedopuszczalne, a zatem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę należało odrzucić.