Uzasadnienie
J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania na nieruchomość.
W dniu 17 marca 2008 roku skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach J. J. jest wdowcem, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada mieszkanie o powierzchni 65 m kw. Skarżący osiąga dochody z tytułu renty w wysokości 3.100 złotych, posiada samochód o wartości 3.000 złotych. Dodatkowo strona wskazała, iż ponosi znaczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania (gaz – 800 złotych, woda/ścieki – 220 złotych, śmieci – 40 złotych).
Uzasadniając wniosek, skarżący podniósł z kolei, że nie posiada wykształcenia prawniczego, a posłużenie się doradcą prawnym umożliwi określenie podstaw prawnych w skomplikowanej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, iż skarżący nie wykazał w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pierwszej kolejności wypada zauważyć, iż skarżący otrzymuje regularne dochody z tytułu emerytury w wysokości 3.100 złotych. Wysokość dochodów pozwala zatem stronie na poniesienie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym, nawet w przypadku ponoszenia wydatków na utrzymanie mieszkania w kwotach wskazanych we wniosku. Ponadto posiada również lokal mieszkalny o powierzchni 65 m kw., który składa się na wartościowy majątek, mogący posłużyć zdobyciu środków poprzez jego sprzedaż bądź zabezpieczenie pożyczki czy kredytu.
Przesłanką przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania przed sądem. W ocenie Sądu, skarżący zaistnienia tej przesłanki nie wykazał. Skoro zatem ze zgromadzonego materiału wynika, iż skarżący uzyskuje znaczne dochody nie sposób uznać go za osobę ubogą, której prawo pomocy powinno zostać przyznane. Wykazanie zaś istnienia tej przesłanki obligowało Sąd do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
Na marginesie warto również zauważyć, iż w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, iż nie posiada wykształcenia prawniczego, a doradca prawny jest mu niezbędny. Z powyższego twierdzenia oraz faktu, że skarżący nie powołuje się na swoją trudną sytuację materialną wywieść można wniosek, iż żądanie skarżącego nie opiera się na owej złej sytuacji materialnej, która czyni niemożliwym partycypację w kosztach postępowania, lecz na potrzebie uzyskania pomocy prawnej świadczonej przez profesjonalnego pełnomocnika.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
A. T.-P.