Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) nakazującą T. i A. W. rozbiórkę będącego w budowie ogrodzenia nieruchomości przy ul. A 4 w S., od strony ulicy A. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt, postępowanie administracyjne wszczęto na podstawie pisma Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. z dnia 19 kwietnia 2001 r. stwierdzającego, iż w posesji przy ul. A 4 dokonano naniesień w postaci budowy (ciężkiego ogrodzenia) na fundamencie betonowym w trasie miejskiej sieci wodociągowej. W toku postępowania organ nadzoru budowlanego szczebla podstawowego ustalił, iż w dniu 10 kwietnia 2001 r. T. i A. W. zgłosili w Urzędzie Miasta - Gminy S. zamiar postawienia ogrodzenia od ulicy A na działce nr 90/9 i 91/1. Z protokołu wizji lokalnej przeprowadzonej na przedmiotowej nieruchomości w dniu 20 czerwca 2001 r. wynika, że na terenie nieruchomości wzdłuż istniejącego ogrodzenia z siatki wykonany jest fundament betonowy (o szerokości 40 cm) do poziomu terenu, zamocowane jest zbrojenie z czterech prętów stalowych.
Zgodnie z oświadczeniem inwestora wykonany jest w ziemi fundament pod ogrodzenie objęte zgłoszeniem z dnia 10 kwietnia 2001 r., jednakże inwestorzy nie pamiętają, kiedy roboty zostały wykonane. W tak ustalonym stanie faktycznym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] nakazał rozbiórkę będącego w budowie ogrodzenia. W motywach wyjaśnił, iż z uwagi na to, że inwestorzy nie podali daty wykonania robót, jednocześnie w braku kontestowania daty podanej przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, organ przyjął, iż budowa przedmiotowego ogrodzenia wykonana została przed upływem 30 dniowego terminu od zgłoszenia zamiaru budowy. Zgodnie z regulacją ustawową obowiązek zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych wynika z treści art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.).
Po myśli tego przepisu zgłoszenia tego należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych i do wykonania robót można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. Przystąpienie do budowy przed upływem 30 dni jest samowolą budowlaną i powoduje obowiązek wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 48 prawa budowlanego.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. i A. W. wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji, gdyż jest ona niezgodna z unormowaniem art. 7, 8 i 9 kpa. Przedmiotowe ogrodzenie nie jest ogrodzeniem od strony ulicy i dlatego nie podlega rygorowi określonemu w art. 30 prawa budowlanego. Jeżeli rzeczywiście wykonywaliby ogrodzenie od strony ulicy, to musieliby jedynie wykonać modernizację istniejącego ogrodzenie, co nie podlegałoby pod unormowanie art. 48 prawa budowlanego, ale postanowienia art. 51 po uprzednim zastosowaniu art. 50.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie. W motywach swojego stanowiska podał, iż bezspornym jest zgłoszenie zamiaru wykonania ogrodzenia w dniu 10 kwietnia 2001 r., wykonanie robót przed upływem terminu określonego w art. 30 prawa budowlanego oraz konieczność zastosowania unormowania art. 48 prawa budowlanego do stwierdzonych nieprawidłowości. Zatem orzeczenie organu I instancji jest zgodne z obowiązującym prawem. Ustosunkowując się do tez podniesionych w odwołaniu organ wyjaśnił, że nie zawierają one przesłanek mogących skutkować uchyleniem decyzji, bowiem nieznajomość prawa, jak i ocena szkodliwości czynu nie mogą być przedmiotem badania przez organ orzekający.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, T. i A. W. wnieśli o uchylenie w całości kontestowanej decyzji, gdyż narusza ona unormowanie art. 154 § 1, art. 156 § 1 pkt 7, art. 77, art. 78, art. 7 oraz art. 8 kpa. Decyzje obu instancji dotknięte są nieważnością postępowania, ponieważ organy nadużyły przepis art. 48 prawa budowlanego traktując rozpoczętą budowę jako samowolę budowlaną. A jest ona wykonana wzdłuż istniejącego starego ogrodzenia, poza linią zabudowy i linią rozgraniczającą teren budowy. Żaden przepis prawa nie reguluje wymogów w stosunku do stawianego drugiego ogrodzenia przy istniejącym starym. Organy prowadząc postępowanie nie dokonały żadnych ustaleń co do zamiaru złożenia przez Urząd Miasta - Gminy S. sprzeciwu. Organ administracji architektoniczno - budowlanej nie ustosunkował się do zamiaru postawienia ogrodzenia, co oznacza, że brak jest jakichkolwiek przesłanek, które udaremniałyby budowę obiektu.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kontestowanego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanego aktu).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia i nie stwierdził naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa.
Zgodnie z powołanym przez organy obu instancji przepisem art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m.
Wskazany przepis nakłada na inwestora obowiązek zgłoszenia budowy każdego ogrodzenia w sytuacji w nim określonej niezależnie od tego, czy jest to ogrodzenie budowane po raz pierwszy, czy też równolegle do istniejącego dotychczas ogrodzenia, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, czy też jest ogrodzeniem stawianym w miejsce ogrodzenia poprzedniego.
W myśl natomiast art. 30 ust. 2 ustawy zgłoszenia należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania tychże robót można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu.
Przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie wykazało, że skarżący przystąpili do wykonania prac budowlanych związanych z budową ogrodzenia przed upływem wskazanego terminu. Okoliczność ta potwierdzona została przez Kierownika Działu Technicznego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej – G. K., który w dniu 19 kwietnia 2001 r. osobiście stwierdził wykonywanie przez skarżących robót budowlanych przy fundamencie ogrodzenia, o czym Urząd Miasta i Gminy S. powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismem z tej samej daty.
Fakt rozpoczęcia budowy przed upływem ustawowego terminu przyznali również sami skarżący w piśmie z dnia 16 sierpnia 2001 r. skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. uzasadniając go nieznajomością przepisów prawa oraz brakiem informacji ze strony urzędu co do dalszego trybu postępowania.
W tym stanie rzeczy organy obu instancji niewadliwie uznały, że przystąpienie do budowy obiektu (ogrodzenia) przed upływem 30 dni od daty doręczenia właściwemu organowi zgłoszenia jest samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 powołanej powyżej ustawy.
Należy również podkreślić, że bez znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy pozostawało ustalenie, czy organ I instancji skorzystałby w omawianym przypadku z możliwości wniesienia sprzeciwu, o czym stanowi art. 30 ust. 2 ustawy. Powołany przepis w sposób jednoznaczny zabrania bowiem inwestorowi przystąpienia do wykonania robót budowlanych w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia niezależnie od tego, czy organ wniesie sprzeciw, czy też tego nie uczyni, a rozpoczęcie prac budowlanych przed upływem tego terminu stanowi samowolę budowlaną, której w żaden sposób nie może usprawiedliwiać nieznajomość przepisów prawa.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie zna instytucji legalizacji samowoli budowlanej, co oznacza, że niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy i zrealizowanie obiektu bez dopełnienia tych warunków skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ustawy (vide: wyrok NSA z dnia 13 maja 1999 r. IVSA 664/97 LEX nr 47281, wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r. IVSA 1625/97 LEX nr 47796).
Wydanie tej decyzji jest dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne i niezależne od rodzaju stwierdzonej samowoli budowlanej oraz stopnia jej szkodliwości ocenianej w sposób obiektywny, bądź subiektywnie odczuwanej przez inwestora.
Skoro zaskarżona skargą decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w żaden sposób nie naruszają przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zmianami), skargę jako bezzasadną oddalił.