Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję z dnia [...], Nr [...] o pozbawieniu J. K. uprawnień kombatanckich.
W toku postępowania ustalono, iż J. K. otrzymał uprawnienia kombatanckie na mocy decyzji Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w Ł. z dnia [...] z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od 10 lipca 1947 r. do 31 marca 1948 r. W takim stanie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] pozbawił J. K. uprawnień kombatanckich. Jak wskazał w uzasadnieniu, uzyskał on uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej". Zgodnie więc z unormowaniem art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. K. podał, iż jako żołnierz Wojska Polskiego uczestniczył w walkach z bandami ukraińskimi. Do żadnych organizacji politycznych, takich jak służby specjalne, MO, UB nie należał.
W toku postępowania, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pismem z dnia 22 sierpnia 2001 r. zwrócił się do Centralnego Archiwum Wojskowego o podanie, z jakimi formacjami zbrojnego podziemia walczyła jednostka, w której służył J. K.. W piśmie z dnia 31 sierpnia 2001 r. Centralne Archiwum Wojskowe wskazało, że w okresie wrzesień 1946 r. - lipiec 1947 r. oraz lipiec 1947 r. - marzec 1948 r. żołnierze 8 Pułku Piechoty, w którym służył skarżący walczyli z NSZ, poakowskim zbrojnym podziemiem, bandami terrorystyczno - rabunkowymi oraz UPA. Jednakże w aktach jednostki nie odnaleziono wykazów imiennych żołnierzy biorących udział w walkach. W tak ustalonym stanie faktycznym, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję pozbawiającą J. K. uprawnień kombatanckich. Jak wyjaśnił w motywach swojego stanowiska, skarżący nabył uprawnienia wyłącznie z tytułu walki w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Postępowanie weryfikacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a decyzje wydane zgodnie z obowiązującym prawem.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. zarzucił decyzji z dnia [...] nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Powtórnie wskazał, iż walczył z oddziałami UPA. Jako prosty żołnierz musiał wykonywać rozkazy i brać udział w akcjach zbrojnych, jakie prowadziła jego jednostka na terenie województwa zamojskiego i lubelskiego.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wskazując, iż postępowanie weryfikacyjne wykazało, że skarżący nie posiada żadnego tytułu do uprawnień kombatanckich wymienionego w obecnie obowiązującej ustawie o kombatantach z 1991 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był zatem rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanego aktu).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Wojewódzki Sad Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z powołanym w zaskarżonej decyzji przepisem art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
Wbrew odmiennemu stanowisku Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał na zaistnienie przesłanek uniemożliwiających pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich.
Ze znajdującego się bowiem w aktach sprawy zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z. z dnia 10 czerwca 1976 r. złożonego w toku postępowania o ubieganie się o przyznanie uprawnień kombatanckich wynika, że skarżący pełnił zasadniczą służbę wojskową od dnia 28.08.1946 r. do 29.09.1948 r., w tym w okresie od 10.07.1947 r. do 31.03.1948 r. w jednostce, która brała udział w walce z bandami.
W toku postępowania weryfikacyjnego J. K. złożył kolejne zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z. wystawione w dniu 28.03.2000 r. i potwierdzające jego służbę wojskową we wskazanym powyżej okresie, początkowo w Samodzielnej Szkolnej Kompanii Łączności, a następnie od dnia 10.07.1947 r. w 8 Bydgoskim Pułku Piechoty Zamość, który brał udział w walkach z UPA w okolicach Tomaszowa Lubelskiego. Okoliczność tę, (wymienioną w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy) skarżący podniósł już w odwołaniu od decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 14.03.2000 r. i nie została ona uwzględniona mimo, że organ w dacie wydania kolejnej, zaskarżonej skargą decyzji dysponował również informacją Centralnego Archiwum Wojskowego potwierdzającą udział 8 Pułku Piechoty w walkach z oddziałami UPA w okresie od lipca 1947 r. do marca 1948 r.
W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 marca 2002 r. – OPS 13/01 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd prawny, zgodnie z którym wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich (ONSA 2002/4/132).
Przytoczone powyżej okoliczności jednoznacznie wskazują, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i osób Represjonowanych pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] z naruszeniem art. 1 ust. 2 pkt 6 i art.25 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz art. 7, 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze przytoczone powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 134 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.
O zwrocie poniesionych przez skarżącego kosztów wpisu sądowego orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami).