Uzasadnienie
M.K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu.
Postanowieniem z dnia 2 września 2008 roku Sąd zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że konstytucyjność przepisów będących podstawą nałożenia powyższej kary (art. 59 f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane), stanowi przedmiot badania przez Trybunał Konstytucyjny, a wynik sprawy zawisłej przed Trybunałem Konstytucyjnym będzie miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy.
Następnie pismem z dnia 10 października 2008 roku M.K. wniosła o wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie obiektu.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Jest starszą i schorowaną osobą. Utrzymuje się jedynie z emerytury, która wynosi 1012,42 zł brutto. Wszystkie środki wydaje na różnego rodzaju opłaty oraz na leki, które w związku z chorobą musi kupować co miesiąc. Wydatki te łącznie stanowią kwotę ok. 400 zł miesięcznie.
Jednocześnie skarżąca podała, że budynek, w którym mieszka w chwili obecnej, został już dopuszczony do użytkowania. Dom jest nieocieplony, nieotynkowany oraz nie jest całkowicie wyposażony z uwagi m.in. na brak środków pieniężnych.
Skarżąca podkreśliła przy tym, że jej sytuacja finansowa i zdrowotna, biorąc pod uwagę kwotę kary i odsetek, powoduje, że wykonanie postanowienia mogłoby narazić ją na szkodę zagrażającej jej egzystencji. Wyegzekwowanie nałożonej na nią kary może nastąpić poprzez licytację domu.
Natomiast sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji może spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Egzekucja bowiem nałożonej na nią kary administracyjnej w postaci sprzedaży domu spowodowałaby to, że odzyskanie nieruchomości w praktyce stałoby się niemożliwe.
Ponadto skarżąca dodała, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało zawieszone z uwagi na wniesioną przez Prezesa NSA skargę w przedmiocie zgodności z Konstytucją przepisów, na podstawie których nałożono na nią karę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Zauważyć zatem należy, że adresatem tej normy prawnej jest sąd, który rozważa kwestię wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia po złożeniu wniosku przez stronę. Rozstrzygając więc w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa przy rozpoznawaniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy przyjąć, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Jednakże warunkiem wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca w uzasadnieniu wniosku wskazała na swą trudną sytuację finansową i zdrowotną. Jedyne źródło utrzymania skarżącej stanowi bowiem emerytura w wysokości 1.012,42 zł brutto. Wszystkie środki wydaje na różnego rodzaju opłaty oraz na leki, które w związku z chorobą musi kupować co miesiąc. Wydatki te łącznie stanowią kwotę ok. 400 zł miesięcznie.
Skarżąca podkreśliła także, iż wyegzekwowanie nałożonej na nią kary wraz z odsetkami może nastąpić poprzez licytację domu. Natomiast sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji może spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Egzekucja bowiem nałożonej na nią kary administracyjnej w postaci sprzedaży domu spowodowałaby to, że odzyskanie nieruchomości w praktyce stałoby się niemożliwe. Skarżąca oświadczyła również, iż budynek, w którym mieszka w chwili obecnej, został już dopuszczony do użytkowania. Dom jest nieocieplony, nieotynkowany oraz nie jest całkowicie wyposażony z uwagi m.in. na brak środków pieniężnych.
Ponadto wskazała, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało zawieszone z uwagi na wniesione przez Prezesa NSA pytanie w przedmiocie zgodności z Konstytucją przepisów, na podstawie których nałożono na nią karę.
Biorąc zatem pod uwagę całokształt przedstawionych przez skarżącą okoliczności, należało uznać, iż realizacja zaskarżonego postanowienia w kontekście stwierdzonych okoliczności faktycznych mogłaby spowodować poważne konsekwencje finansowe w majątku strony i tym samym mogła być uznana za okoliczność powodującą powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powyższych względów na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, orzekł jak w postanowieniu.
(MSi)