Uzasadnienie
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł. decyzją z dnia 8 września 1997 r. (...), na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania Teresy P. od decyzji kierownika Rejonowego Urzędu Pracy nr 2 z dnia 8 lipca 1997 r. (...) w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od dnia 17 kwietnia 1997 r. do dnia 4 maja 1997 r. w kwocie 201,60 zł utrzymał w mocy decyzję I instancji.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzją kierownika RUP nr 2 z dnia 3 października 1996 r. (...) orzeczono o przyznaniu Teresie P. statusu osoby bezrobotnej od dnia 3 października 1996 r. oraz prawa do zasiłku od dnia 4 października 1996 r. na okres 12 miesięcy. W związku z podjęciem przez Teresę P. pracy, decyzją z dnia 25 kwietnia 1997 r. (...) orzeczono o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 5 maja 1997 r. W dniu 4 lipca 1997 r. kierownik RUP nr 2 wydał postanowienie (...)o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku.
Następnie orzekł decyzją z dnia 4 lipca 1997 r. (...) o uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia 25 kwietnia 1997 r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 5 maja 1997 r. oraz o utracie prawa do zasiłku i statusu osoby bezrobotnej od dnia 17 kwietnia 1997 r. z powodu podjęcia zatrudnienia. Kolejną decyzją z dnia 8 lipca 1997 r. kierownik RUP nr 2 orzekł o konieczności zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 17 kwietnia 1997 r. do 4 maja 1997 r. w kwocie 201,60 zł.
W odwołaniu od tej decyzji Teresa P. podniosła, że wobec przeprowadzonej przez Kontrolę Legalności Zatrudnienia WUP kontroli nie uważała za konieczne poinformowanie urzędu o zawarciu umowy zlecenia w dniu 17 kwietnia 1997 r.
Organ odwoławczy podniósł, że pojęcie osoby bezrobotnej oznacza osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie. W wyniku kontroli ustalono, że Teresa P. w dniu 17 kwietnia 1997 r. została zatrudniona na umowę-zlecenie w PPHU "S.". Podejmując pracę Teresa P. przestała spełniać przesłanki do uznania za osobę bezrobotną. W uzasadnieniu podniesiono, że obowiązek powiadomienia o podjęciu pracy przez osobę bezrobotną spoczywa nie tylko na pracodawcy, ale również na tej osobie /art. 26 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/. Teresa P. nie dopełniła tego obowiązku, bo zawiadomiła o podjęciu zatrudnienia dopiero w dniu 15 maja 1997 r. a w dniu 25 kwietnia 1997 r. złożyła niezgodne z prawdą oświadczenie, że w kwietniu 1997 r. nie osiągnęła żadnych dochodów.
W tej sytuacji zobowiązanie do zwrotu nienależnego świadczenia, wypłaconego mimo okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania i w sytuacji gdy o takich okolicznościach bezrobotny był powiadomiony, było uzasadnione.
Teresa P. zaskarżyła tę decyzję do Sądu. W skardze wyjaśniła, że do firmy "S." została skierowana przez koleżankę i w dniu 17 kwietnia 1997 r. przebywała tam od godz. 9 do 13, bo przyszły pracodawca zlecił jej próbne przeszycie czubków. Po poznaniu warunków pracy zgodziła się podjąć pracę na czas nieokreślony od dnia 5 maja 1997 r. /wcześniej było malowanie zakładu/. Praca którą przyjęła, daje jej dochód niewiele większy od zasiłku dla bezrobotnych, który mogła pobierać do września 1997 r. W okresie pobierania zasiłku nie otrzymała żadnych propozycji pracy a obecną znalazła sama z własnej inicjatywy. Teraz, kiedy znalazła zatrudnienie zostaje ukarana za przejawienie inicjatywy. Kontrola legalności Zatrudnienia zjawiła się w zakładzie w dniu gdy zgłosiła się by poznać warunki i możliwości zatrudnienia i gdy przeszywała na próbę czubki. Umowy zlecenia w tym dniu nie było, bo nie miała przy sobie dokumentów.
Pracodawca miał się zgłosić w dniu następnym do WUP z umową zlecenia i z jej oświadczeniem, ile jej za przeszycie wypłacił. Wszystkie formalności załatwiał pracodawca. Poinformował ją także, że skoro załatwił formalności i przyjął ją do pracy to sprawa jest załatwiona. Sądziła zatem, że WUP powiadomi o jej sytuacji urząd rejonowy. Skarżąca podniosła też, że w wyznaczonym dniu 25 kwietnia 1997 r. zgłosiła się do RUP i powiadomiła, że od 5 maja 1997 r. podejmuje pracę.
W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji na płaszczyźnie prawa procesowego i prawa materialnego. Do obowiązków organów orzekających w sprawie należy podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli /art. 7 Kpa/ oraz orzekanie na podstawie całokształtu zebranego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego /art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa/. W rozpoznawanej sprawie powołane przepisy zostały naruszone i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt sprawy oraz wyjaśnień skarżącej na rozprawie, w dniu 17 kwietnia 1997 r. zgłosiła się ona, w związku z informacją uzyskaną od koleżanki, do przyszłego pracodawcy, gdzie omawiała warunki pracy i zlecono jej próbne przeszycie czubków w celu sprawdzenia kwalifikacji.
Lokal zakładu nie nadawał się jeszcze wówczas do wykonywania w nim produkcji, trwało malowanie. W czasie sprawdzania kwalifikacji zakład skontrolowali inspektorzy. Skarżąca nie miała wówczas ze sobą dokumentów i wszelkie formalności związane z umową zlecenia i zapłatą za wykonane czynności próbnego przeszycia czubków miał załatwić pracodawca. Teresa P. poinformowała urząd, jak wyjaśnia, w dniu 25 kwietnia 1997 r. o podjęciu pracy od dnia 5 maja 1997 r. /wcześnie zakład po prostu jeszcze nie działał/. Skarżąca pozostawała w przekonaniu, że okoliczność, że kontrola w PPHU "S." była przeprowadzana przez Wydział Kontroli Zatrudnienia Wojewódzkiego Urzędu Pracy i że przyszły pracodawca wyjaśniał okoliczności jej pobytu w zakładzie i wykonywanej pracy oraz przedstawiał umowę zlecenie a tym samym organy administracji zatrudnienia dysponują wiedzą w tym zakresie. Sprawdzanie umiejętności zawodowych przez przyszłego pracodawcę /którego wyników nie można przewidzieć/, krótkotrwałe /3,5 godz./, w warunkach prowizorycznych nie może być uznane za podjęcie zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej.
Zatrudnienie skarżąca podjęła, jak wynika z jej wyjaśnień, później - od 5 maja 1997 r. a wcześniej powiadomiła o tym fakcie. Jak wynika z wyjaśnień skarżącej nawet tego niskiego wynagrodzenia /7 zł brutto/ skarżąca nie otrzymała. W tej sytuacji nie można uznać by podstawowa dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia niezależności świadczenia była wyjaśniona wystarczająco, w oparciu o całokształt materiału dowodowego.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji, o kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 powyższej ustawy.