Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J.B. na decyzję Wojewody [...] na decyzję w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz umorzenia postępowania w sprawie wypłacenia odszkodowania.
W dniu 14 października 2010 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. W wykonaniu wezwania do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu, skarżąca wniosła również o ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca osiąga dochody z tytułu emerytury w wysokości 1.100 złotych. Skarżąca posiada dom o powierzchni 70 m kw. W uzasadnieniu skarżąca podała, że zamieszkuje z synem i synową, jednak prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Jest osobą starszą (81 lat) i schorowaną. Emerytura musi wystarczyć na życie i kosztowne leki. Skarżąca nie deklaruje posiadania innego wartościowego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. Ponadto strona skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo strony skarżącej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącą, należy stwierdzić, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należało mieć na uwadze, że skarżąca jest osobą starszą i i prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości 1.100 złotych. Już tylko zestawienie deklarowanych dochodów z niezbędnymi kosztami utrzymania daje podstawy do stwierdzenia, że skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków niezbędnych do uiszczenia kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym oraz do opłacenia wynagrodzenia dla pełnomocnika z wyboru. Z uwagi na fakt, iż skarżący pozostawił wybór pełnomocnika w gestii Sądu, postanowiono o ustanowieniu pełnomocnika w osobie radcy prawnego.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż postanowienie o przyznaniu prawa pomocy wywołuje skutki od daty skutecznego wystąpienia z wnioskiem o prawo pomocy. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje bez wpływu na wcześniej uiszczone w postępowaniu koszty sądowe.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG