Uzasadnienie
II SA/Łd 2309/01
Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 20 ust. 3 w związku z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawił Z. K. uprawnień kombatanckich, przysługujących jej dotychczas po zmarłym mężu H. K. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż H. K. nabył uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od dnia 21 czerwca 1948 r. do dnia 31 grudnia 1948 r., podczas pełnienia służby w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią i z grupami Wehrwolfu. Zgodnie zaś z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. K. stwierdziła, iż wydana decyzja jest niesłuszna i krzywdząca. Jej mąż H. K. służył w Wojsku Polskim nie z własnej woli ale z poboru i musiał wykonywać rozkazy przełożonych.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] o pozbawieniu Z. K. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ orzekający podtrzymał argumentację zawartą w decyzji z dnia [...]. Ponadto uzupełniająco wskazał, iż uprawnienia przysługujące wdowom po kombatantach mają charakter pochodny w stosunku do uprawnień współmałżonka. W sytuacji, gdyby sam kombatant pozbawiony został uprawnień, wdowa po nim również takich uprawnień winna zostać pozbawiona.
Na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Z. K., ponownie podnosząc okoliczności, na które powołała się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu).
Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku wykazania istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Takie wady i uchybienia nie wystąpiły w rozpatrywanej sprawie. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.
Stosownie do brzmienia art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn.: Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej (...).
Takie też uprawnienia posiadał zmarły mąż skarżącej.
Zdanie drugie powyżej przytoczonego przepisu przewiduje, że uprawnienia zachowują m.in. żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania administracyjnego wynika, że mąż skarżącej pełnił służbę w Wojsku Polskim w okresie od 21 czerwca 1948 r. do 5 października 1950 r.
Okoliczności powyższe powodują, że do H. K., gdyby żył, miałyby zastosowanie powyższe przepisy.
Faktem jest jednak, że za swojego życia w/wymieniony uprawnień kombatanckich pozbawiony nie został, a zacytowany przepis dotyczy wprost pozbawienia uprawnień kombatantów i innych osób uprawnionych, a nie wdów po nich.
Podnieść jednak należy, że uprawnienia wdów po kombatantach nie mają charakteru pierwotnego - są to uprawnienia pochodne, a więc zależą od istnienia uprawnień pierwotnych.
Oczywistym jest, że prawa pochodne nie mogą istnieć bez istnienia uprawnień pierwotnych. Oznacza to również, że nie może istnieć prawo pochodne, jeżeli istnieją przesłanki do pozbawienia prawa pierwotnego.
W sytuacji, gdy H. K., co niewątpliwe, zostałby pozbawiony uprawnień pierwotnych, to zaistniałyby przestanki do pozbawienia uprawnień pochodnych jego żony.
Powyższy pogląd zgodny jest z treścią uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1996 r., wydanej w sprawie, sygn. akt III AZP 32/95 - OSNIPUS Nr 15 z 1996 r., poz. 206.
W tej sytuacji nie można stwierdzić ani naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego przez organ administracyjny, który prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nie naruszają prawa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.