Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] odmawiającą przyznania P. P. pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w miesiącu listopadzie 2004r.
W uzasadnieniu decyzji powołano się na art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z póz. zm.), wywodząc, iż zasiłek stały przysługuje osobie pełnoletniej pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeśli jej dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Całkowita niezdolność do pracy, zgodnie z art. 6 pkt l i 7 powołanej ustawy, oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu wieku - ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę, albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z art. 37 ust. 2 wysokość zasiłku stałego, w przypadku osoby w rodzinie, stanowi różnica między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie P. P. wynosi 316 zł, a dochód na osobę w rodzinie - 58,39 zł. Podkreślił, iż choć dochód w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego, to odwołujący się jest osobą zdolną do pracy - ma 54 lata i nie spełnia warunku do otrzymania świadczenia w formie zasiłku stałego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło nadto, iż wnioski o przyznanie pomocy społecznej rozpoznawane są na podstawie ustaleń wywiadu środowiskowego, zaś świadczenie w ramach pomocy społecznej przysługuje w przypadku spełnienia przesłanek określonych w ustawie. Zauważyło, iż pomoc społeczna, zgodnie z art. 3 powołanej ustawy, wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwią im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy, według organu, jest zapobieganie wskazanym sytuacjom poprzez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem, a rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę wniósł P. P., zarzucając mu naruszenie art. 30, art. 67 § l i § 2, art. 64 Konstytucji. W skardze sformułował szereg zarzutów pod adresem rządzących w Polsce i sytuacji gospodarczo - społecznej w kraju. Podkreślił, iż jest osobą zdolną do pracy i zażądał stanowiska pracy zgodnego z wykształceniem, a do dnia podjęcia pracy lub osiągnięcia wieku emerytalnego zabezpieczenia społecznego z art. 67 § l Konstytucji "w formie minimum socjalnego" w wysokości 2000 zł miesięcznie od dnia 10 stycznia 2003r., t j. od dnia utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreśliło, iż "w sprawie nie mogło nastąpić wzruszenie przepisów Konstytucji RP, bowiem organy obu instancji działały na podstawie obowiązującej ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, która stanowi rozwinięcie zasady wyrażonej właśnie w art. 67 ust. 2 Konstytucji RP".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeśli stwierdzi:
- 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- 2. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- 3. inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § l, skarga zgodnie z art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.
Przesłanki przyznania zasiłku stałego osobie pełnoletniej pozostającej w rodzinie określa przepis art. 37 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 1998r., Nr 64, poz. 414 ze z m.). Stosownie do powołanego przepisu zasiłek stały przysługuje osobie pełnoletniej pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeśli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na 1 osobę w rodzinie. Analiza powołanego przepisu prowadzi do wniosku, iż ustawodawca wprowadza dwie przesłanki przyznania zasiłku stałego, a mianowicie przesłankę niezdolności do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności oraz przesłankę dochodu na osobę w rodzinie. Obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że osoba musi być niezdolna do pracy i jednocześnie jej dochód musi być niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. l powołanej ustawy.
Rozumując a contrario brak którejkolwiek z tych przesłanek uniemożliwia przyznanie zasiłku stałego. Całkowita niezdolność do pracy jako warunek przyznania zasiłku stałego oznacza, zgodnie z art. 6 pkt 1 i7 powołanej ustawy, całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zaś niezdolność do pracy z tytułu wieku oznacza ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż odmowa przyznania P. P. zasiłku stałego jest zasadna. Z wywiadu środowiskowego wynika wprawdzie, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i pełnoletnią niepracującą córką, a dochód na osobę w rodzinie jest zdecydowanie niższy niż kryterium ustawowe, dochód rodziny stanowi bowiem połowa dodatku mieszkaniowego w wysokości 175,19 zł, co w przeliczeniu na osobę daje dochód wynoszący 58,39 zł, przy kryterium dochodowym dla tej rodziny wynoszącym 316 zł na osobę. Nie spełnia on jednak drugiego z kryteriów, tj. kryterium niezdolności do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności.
Skarżący ma 54 lata, jest więc w okresie aktywności zawodowej, i jak sam stwierdza chociażby w skardze; jest osobą zdolną do pracy i w zasadzie oczekuje propozycji pracy odpowiadającej jego wykształceniu. Z wywiadu środowiskowego wynika nadto, iż skarżący nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Nie bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy ma też okoliczność, iż skarżący, na co wskazuje podpisany przez niego wywiad środowiskowy, wyraźnie ubiegał się o przyznanie zasiłku stałego w wysokości 2000 zł miesięcznie i wniosku tego nie zmienił mimo poinformowania go przez pracownika socjalnego o nie spełnieniu przesłanek do przyznania tej formy pomocy z uwagi na brak orzeczenia o niepełnosprawności i możliwości ubiegania się o inną formę pomocy.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę trudna sytuacja finansowa skarżącego i życiowa zdaje się uzasadniać przyznanie pomocy społecznej w innej formie, skarżący winien ubiegać się o inną formę pomocy, ustawa o pomocy społecznej przewiduje bowiem pomoc społeczną np. w formie zasiłku okresowego czy celowego.
W sprawie nie dostrzeżono także naruszenia prawa procesowego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zauważyć należało, iż organy przeprowadziły w sposób wszechstronny postępowanie wyjaśniające i starannie ustaliły stan faktyczny, dokonały prawidłowej wykładni przesłanek przyznania pomocy. Także uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji umożliwia ocenę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Zawiera ono bowiem stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. powołany przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, jego treść oraz przesłanki i motywy odmownego rozpoznania żądania strony. W motywach tych organ podał, iż odwołujący się jest osobą zdolną do pracy, ma 54 lata, nie spełnia warunków do otrzymania świadczenia.
W ocenie Sądu, treść zaskarżonej decyzji pozwalała skarżącemu poznać motywy i przesłanki podjętej decyzji, zaś rozstrzygnięcie sprawy stanowi logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego ocenę w świetle obowiązujących przepisów prawnych.
Na marginesie dotychczasowych rozważań, zauważyć należy, iż gdyby nawet skarżący spełniał wszystkie przesłanki przyznania zasiłku stałego określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, to organ pomocy społecznej, stosownie do art. 8 ust. 1 pkt. 2 i art. 37 ust. 2 pkt 2 mógłby przyznać zasiłek w wysokości 257,61 zł i począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek, tj. od listopada 2004r., nie zaś w żądanej przez skarżącego wysokości 2000 zł miesięcznie i od dnia utraty zasiłku dla bezrobotnych, tj. od 10 stycznia 2003r. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości wypłaty świadczeń za okresy wsteczne, jak również wyższych kwot zasiłku stałego. Określona w ustawie wysokość zasiłku stałego jest maksymalna. Podkreślić należy również, iż przepisy określające wysokość świadczeń z pomocy społecznej są zgodne z Konstytucją RP, a zabezpieczenie społeczne, o którym stanowi powołany przez skarżącego przepis art. 64 Konstytucji, musi odpowiadać możliwościom finansowym państwa.
Jednocześnie Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej ustawy za zbędne.
Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] są zgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej i przepisami procesowymi oraz nie dostrzegając z urzędu uchybień mogących mieć czy też mających wpływ na rozstrzygnięcie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.