Uzasadnienie
Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B., decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał E. S. zasiłek pielęgnacyjny na syna K. S. z tytułu niepełnosprawności dziecka, w okresie od 1 listopada 2008 r. do 30 listopada 2008r., jednocześnie odmawiając przyznania zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1 grudnia 2008 r. Skarżąca, jak wynika z akt, powyższą decyzję odebrała osobiście 16 grudnia 2008r., zaś odwołanie od tej decyzji złożyła 31 grudnia 2008 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] r. nr KO. [...] na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wyżej wymienionej decyzji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że E. S. w osnowie swego odwołania zawarła prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że odwołanie złożyła w dniu 31 grudnia 2008r. w godzinach porannych, ponieważ w dniu 30 grudnia 2008r. była z synem w Ł. na konsultacji lekarskiej. Zdaniem organu wyjaśnień skarżącej nie można uznać za przeszkodę nie do przezwyciężenia, zatem czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, upływający 30 grudnia 2008 r., przy zachowaniu staranności, mógł być przez nią dochowany.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie wniosła E. S. Podniosła, że dopiero w dniu 31 grudnia 2008r., po wspomnianej konsultacji lekarskiej wystąpiły podstawy do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, ze względu na konieczność dalszego leczenia syna. Wskazała, że syn K. wymaga stałej kontroli lekarskiej ze względu na orzeczenie o niepełnosprawności, zaś jej mąż zmarł w 2001r., zatem jej sytuacja życiowa jest wyjątkowa, co powinno skutkować przywróceniem terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji przyznaniem prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi. Kolegium stwierdziło, że wizyta w dniu 30 grudnia 2008r., tj. dniu, w którym upływał termin do wniesienia odwołania w Instytucie Centrum Zdrowia Matki Polki w Ł. celem konsultacji lekarskiej stanu zdrowia dziecka, nie jest okolicznością, z której bezpośrednio wynika niemożność zachowania terminu do wniesienia odwołania. W ocenie SKO czternastodniowy termin do złożenia odwołania, przy dochowaniu odpowiedniej staranności, mógł być przez skarżącą zachowany. Ponadto E. S. nie dopełniła stosownych wymogów ustawowych, tj. nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanego aktu).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia), tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji (postanowienia), a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji (postanowienia) także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, iż stosownie do art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki:
- 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu,
- 2. wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
- 3. jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku złożenie odwołania),
- 4. strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Przepisy regulujące przywracanie terminu nie ustanawiają hierarchii ważności przesłanek w nich ustanowionych. Znaczy to, że niespełnienie choćby jednej z nich przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu.
W rozpoznawanej sprawie Kolegium niewadliwie uznało, iż skarżąca nie wykazała czwartej z wymienionych przesłanek.
Dyspozycja art. 58 § 1 K.p.a. wymaga "uprawdopodobnienia" braku winy, (...). Osoba zainteresowana powinna zatem uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, s 292).
Bezspornym jest, iż z wniesieniem odwołania skarżąca zwlekała do ostatniego dnia terminu, kiedy to miała zaplanowaną konsultację lekarską syna. Jak sama stwierdziła, termin konsultacji wyznaczony był dużo wcześniej, a zatem okoliczność ta nie miała charakteru zdarzenia nagłego i trudnego do przewidzenia. Uzależnianie zaś ewentualności złożenia odwołania od wyniku konsultacji lekarskiej w Centrum Zdrowia Matki Polki w Ł. i związanej z nim konieczności dalszego leczenia syna w żadnym razie nie może przemawiać za brakiem winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Jak trafnie podniosło Kolegium, przeświadczenie skarżącej, że wynik konsultacji lekarskiej ma znaczenie w sprawie było wyłącznie jej subiektywnym przekonaniem, zaś o przebiegu konsultacji i jej wyniku skarżąca mogła poinformować organ w późniejszym terminie, po złożeniu odwołania.
Należy również wskazać, że skarżąca podejmując decyzję o wniesieniu odwołania nawet w ostatnim dniu terminu, po wizycie lekarskiej, czyli 30 grudnia 2008 r. mogła wszak skorzystać z możliwości przesłania odwołania za pośrednictwem poczty. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują obowiązku składania pism, w tym również odwołań osobiście przez osobę zainteresowaną w siedzibie organu.
Zgodnie bowiem z art. 57 § 5 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożono w polskim urzędzie konsularnym. Wówczas datą złożenia odwołania jest data nadania pisma, czyli stempla pocztowego.
Skarżąca nie wskazała jakiejkolwiek przeszkody, która uniemożliwiałaby jej skorzystanie ze wskazanego sposobu wysłania odwołania na adres urzędu.
W tym stanie rzeczy, organ odwoławczy miał podstawy do przyjęcia, iż skarżąca nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu sprawy związanej z wniesieniem odwołania, co wykluczało możliwość przywrócenia w oparciu o art. 58 § 1 K.p.a. uchybionego terminu. Nie ma przy tym znaczenia, czy uchybienie to było nieznaczne, zaledwie jednodniowe, czy też trwało przez dłuższy okres czasu.
Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawniony był orzec jak w sentencji.
K.O.