Uzasadnienie
II SA/Łd 238/08
Uzasadnienie
V. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Jednocześnie skarżąca wystąpiła z żądaniem zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach V. L. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synami Ł. (21 lat) i M. (18 lat). Posiada mieszkanie o powierzchni 52,99 m kw. Źródłem dochodów rodziny skarżącej jest renta rodzinna w łącznej wysokości 1.068,80 złotych, zasiłek rodzinny i pielęgnacyjny w łącznej kwocie 705 złotych. Skarżąca wskazała, iż łączna kwota wydatków na utrzymanie, nie licząc wydatków na leczenie, kształtuje się w granicach ok. 1.056 złotych. Strona nie zadeklarowała posiadania żadnych wartościowych przedmiotów, papierów wartościowych ani oszczędności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, iż sytuacja osobista i materialna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Przede wszystkim zaś Sąd miał na uwadze wysokość dochodu przypadającego na członka rodziny oraz brak wartościowego majątku. Na tej podstawie Sąd uznał, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z udziałem w postępowaniu profesjonalnego pełnomocnika. Wykazanie zaś istnienia tej przesłanki obligowało Sąd do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
Odnosząc się do danych zawartych w złożonym wniosku, warto jednakże wskazać, iż biorąc pod uwagę kwoty wydatków niezbędnych dla utrzymania skarżącej i jej rodziny, Sąd miał na uwadze i tę okoliczność, że kwota w wysokości 280 złotych wydatkowana na zapłatę rachunków telefonicznych nie może być potraktowana jako wydatek o charakterze niezbędnym dla utrzymania rodziny. Jednakże z uwagi na łączną wysokość dochodów rodziny Sąd uznał, iż zasadnym jest przyznanie stronie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia.
Jednocześnie należy zauważyć, iż zgodnie z przepisem art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z powyższym należy podkreślić, iż udział skarżącej w postępowaniu nie wiąże się z mocy ustawy z obowiązkiem uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało zatem umorzyć jako bezprzedmiotowe stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
A.T.-P.