Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 134 kpa w związku z art. 141 § 2 oraz 123 § 1 kpa oraz art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, stwierdziło, że odwołanie H. M. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych na okres od dnia [...] do [...], nastąpiło z uchybieniem terminu.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż H. M. otrzymała decyzję organu I instancji w dniu 24 października 2006 roku, co zostało potwierdzone na decyzji znajdującej się w aktach organu. Zgodnie z art. 57 § 1 kpa, bieg 14 - dniowego terminu do złożenia odwołania rozpoczął się z dniem 25 października 2006 roku i upływał w dniu 7 listopada 2006 roku. H. M. złożyła odwołanie w dniu 15 listopada 2006 roku, za pośrednictwem poczty. Organ II instancji stwierdził, iż skoro termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 15 listopada 2006 roku, a odwołanie zostało złożone w dniu 15 listopada 2006 roku, uchybienie terminu należy uznać za niewątpliwe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie, H. M. stwierdziła, iż "nie neguje niezgodności z prawem", jednak uchybienie terminu nastąpiło na skutek choroby opiekunki, zaś osoba, która zajmuje się pomocą w załatwianiu spraw urzędowych "miała w tym czasie 2 pogrzeby" i nie było sposobu, aby złożyć odwołanie w terminie. Skarżąca zwróciła uwagę, iż jest osobą, która potrzebuje pomocy w załatwianiu spraw, gdyż nie porusza się o własnych siłach.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione przez stronę skarżącą.
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Przeprowadzając kontrolę, Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia także w innym zakresie, niż ten, w jakim zakwestionowała go strona skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Stosownie do art. 127 § 1 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronom odwołanie, które wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Jak wynika z powyższych przepisów zdarzeniem, z wystąpieniem którego należy wiązać rozpoczęcie biegu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania jest doręczenie stronie decyzji organu I instancji. Z uwagi zatem na fakt, iż doręczenie wywołuje procesowo istotne skutki, musi zostać dokonane w sposób prawidłowy i skuteczny w świetle przepisów kpa. W doktrynie zwraca się uwagę, iż sformalizowanie czynności materialno - technicznej, jaką jest doręczenie, i przestrzeganie przez organy administracji publicznej wymogów formalnych w zakresie doręczeń wynika właśnie z faktu, że od skuteczności doręczenia zależą uprawnienia procesowe lub materialnoprawne stron i innych uczestników postępowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 291 - 292).
Ustawodawca uregulował w przepisach kpa w sposób bardzo szczegółowy tryb i zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym. Podstawowa zasada została wyrażona w treści art. 39 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, że ustawodawca wymaga, aby doręczenie dokonane było przez określone podmioty, a także, aby zostało potwierdzone własnym podpisem odbierającego pismo wraz ze wskazaniem daty odbioru.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie składu orzekającego nie sposób stwierdzić, czy decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...]została doręczona z zachowaniem zasad, o których mowa w art. 39 kpa. W aktach sprawy znajduje się bowiem jedynie kserokopia decyzji organu I instancji, na której znajduje się adnotacja "czytałam " wraz z podpisem H. M. i datą "24.10.06". Należy wyraźnie zaznaczyć, że przepisy kpa nie przewidują takiej formy potwierdzenia odbioru decyzji, gdyż nie łączą z faktem zapoznania się z treścią pisma organu administracyjnego żadnych skutków prawnych. Skutek prawny związany jest bowiem jedynie z doręczeniem pisma, a z kolei dowodem jego doręczenia jest pokwitowanie odbioru (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 290, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt IISA 1669/03, Palestra 2005/3-4/265, wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt ISA 431/99 dostępny - System Informacji Prawnej Lex nr 48753, wyrok NSA z dnia 15 lipca 1999 r., sygn. akt SA/Rz 1982/98 dostępny - System Informacji Prawnej Lex nr 42498).
Ponadto, o ile na podstawie akt administracyjnych należy wykluczyć, że decyzja organu I instancji została doręczona za pośrednictwem poczty, to już nie sposób jednak stwierdzić, na podstawie kserokopii adnotacji o treści: "czytałam", czy dokonano doręczenia i komu, czy też jedynie np. okazania, a także kto tego dokonał: czy był to pracownik organu, czy inna osoba. Ze wskazanej adnotacji nie wynika, aby skarżąca decyzję otrzymała (odebrała), a jedynie, że zapoznała się z jej treścią. Nadto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ani też w aktach administracyjnych nie można znaleźć odpowiedzi na pytanie, czy doręczenia dokonała osoba uprawiona. O ile jednak dla pracownika organu administracji publicznej nie jest wymagane odrębne upoważnienie do dokonania doręczenia pisma stronie, to już inna osoba, w myśl art. 39 kpa, działać musi na podstawie upoważnienia. W przypadku zaś, gdy umocowanie osoby doręczającej budzi wątpliwości, w ocenie Sądu nie można mówić o skuteczności doręczenia pisma.
Skoro natomiast istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości doręczenia decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...], skarżąca nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji związanych z przyjęciem, iż doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 24 października 2006 roku.
Reasumując, należy uznać, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien podjąć działania mające na celu wyjaśnienie, czy zaskarżona decyzja organu I instancji została doręczona stronie z poszanowaniem zasad, o których mowa w art. 39 kpa, tj. czy doręczenie zostało dokonane przez upoważnioną osobę i w jakiej dacie zdarzenie to nastąpiło.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.