Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania H. Z., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem J. Z..
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 29 grudnia 2014 r. strona wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, załączając orzeczenie córki o znacznym stopniu niepełnosprawności, które wydane zostało na stałe. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił stronie wnioskowanego świadczenia wskazując, iż stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa) świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje m.in. jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Jak natomiast wynika z załączonej przez stronę decyzji z dnia [...] przyznane jej zostało świadczenie emerytalne od dnia 1 września 1994 r.
W terminie prawem przewidzianym H. Z. złożyła odwołanie podkreślając, iż córka jest niepełnosprawna od urodzenia, koszty leczenia są bardzo duże a uzyskuje jedynie emeryturę w wysokości 750zł a zasiłek od stycznia wynosi 1200zł.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w pełni podzielając zaprezentowane tam stanowisko.
Przywołując ustalony stan faktyczny sprawy oraz brzmienie art. 17 ustawy Kolegium wywiodło, iż wnioskowane świadczenie przysługuje osobom wymienionym w art. 17 ust. 1 ustawy, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności. Z dokumentów sprawy bezspornie wynika, iż strona otrzymuje emeryturę od dnia 1 września 1994 r. nadal. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy przewiduje zaś, iż świadczenie to nie przysługuje osobie sprawującej opiekę, która ma ustalone prawo do emerytury. Kolegium podkreśliło, iż przepisy ustawy w sposób wyraźny i bezwzględny określają warunki i sposób ustalania prawa do świadczeń, a decyzja ma charakter związany. Oznacza to, iż organ ma obowiązek wydać decyzję o odmowie przyznania świadczenia w każdym przypadku niespełnienia wymogów, od których zależy przyznanie świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. Z. wniosła o pozytywne rozpatrzenie skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Badając zaskarżoną decyzję sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu.
W ocenie sądu istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy strona skarżąca spełnia przesłanki do skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad córką J. Z.. Analiza rzetelnie zgromadzonego materiału dowodowego i ustalonego stanu faktycznego – nie kwestionowanego przez skarżącą – w świetle obowiązujących przepisów prawa uzasadnia ocenę, iż organ obowiązany był do wydania zaskarżonej decyzji w jej brzmieniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego aktu stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. I tak, w przepisie art. 17 ust. 1 ustawy ustawodawca wymienił podmioty, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przy spełnieniu dodatkowych warunków. Jednocześnie jednak, w art. 17 ust. 5 ustawy ustawodawca zastrzegł m.in., iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury.
Nie jest przedmiotem sporu to, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz.U. Nr 28, poz. 149). Z uwagi na powyższe ustalenie oraz wobec jednoznacznie sformułowanych przez przepis art. 17 ust. 5 ustawy negatywnych przesłanek sąd podziela pogląd, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy okoliczność - ustalone prawo do emerytury - wyklucza przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Analizowany przepis jest sformułowany w sposób niebudzący wątpliwości i co istotne nie pozostawia organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnego luzu decyzyjnego.
Niezależnie od powyższej okoliczności podkreślić trzeba, że nawet trudna sytuacja życiowa skarżącej związana z opieką nad niepełnosprawną córką nie może przemawiać za przyznaniem jej świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na wyraźny zapis ustawy. Nadto, w ocenie sądu nie można przyjmować założenia, że skoro Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny, a rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), to każdy wniosek o udzielenie pomocy rodzinie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej powinien być zaspokojony. Państwo może określać warunki udzielania pomocy rodzinom, w tym przesłanki odmowy udzielenia pomocy. Zróżnicowanie uprawnień do pomocy ze strony Państwa nie stanowi samo w sobie naruszenia zasady równości, o której mowa w art. 32 Konstytucji RP.
Na marginesie wyjaśnić trzeba, iż każdy wniosek inicjujący wszczęcie postępowania administracyjnego wyznacza jego kierunek i pozwala na wybór mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego. Każda taka sprawa jest zindywidualizowana a jej rozstrzygnięcie zależy od wyników postępowania wyjaśniającego, od ustalonego konkretnie dla tej sprawy stanu faktycznego i prawnego. W tej sytuacji bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostają argumenty skargi dotyczące innej decyzji, wydanej dla innej osoby. Każda sprawa jest indywidulanie rozpatrywana, inny jest stan faktyczny i prawny, co oznacza, iż nie sposób wskazywać na słuszność swego stanowiska powołując się na rozstrzygnięcie wydane w odmiennym stanie prawnym i faktycznym.
Reasumując w ocenie sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką. Przeprowadzone w sprawie postępowanie było zgodne z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
a.bł.