Uzasadnienie
A.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do wykonywania robót budowlanych i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2009 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 500 złotych.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach A.K. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną K.K., 31-letnią córką M.K., 13-letnim wnuczkiem B.K., 25-letnią córką A.P., 5-letnią wnuczką W.P. oraz 9-miesięcznym wnukiem S.P.
Jednocześnie skarżący oświadczył, że łączny dochód rodziny kształtuje się na poziomie 2.520 złotych (netto), na co składają się jego zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 580 złotych (netto), zasiłek wychowawczy A.P. w wysokości 400 złotych (netto), wynagrodzenie za pracę M.K. w wysokości 920 złotych (netto) oraz świadczenie przedemerytalne K.K. w wysokości 620 złotych (netto). Majątek skarżącego stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 100 m2 oraz "domu przybudowanego do istniejącego" o pow. 137,60 m2, budynku gospodarczego z 1978 r. (pustostan) o pow. 100 m2 oraz hali garażowej o pow. 420 m2, a także nieruchomości rolnej o pow. 1,097 ha. Skarżący nie zadeklarował posiadania oszczędności ani papierów wartościowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił dodatkowo, że sytuacja finansowa rodziny jest bardzo trudna, a w dodatkowym oświadczeniu z dnia 14 kwietnia 2009 r. wskazał, że jego córka B., przebywająca na zasiłku dla bezrobotnych wraz z mężem, osiągającym dochody w kwocie 1200 złotych mieszkają na wsi w budynku inwentarskim. Mąż córki A. osiąga dochody w wysokości 1200 złotych.
W załączeniu do oświadczenia skarżący przedstawił wyciąg z rachunku bankowego M.K. oraz z rachunku własnego.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a.
Stosownie do art. 243 § 1 i art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazanie okoliczności uprawniających do przyznania prawa pomocy powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Biorąc po uwagę okoliczności przedstawione przez skarżącego, uznać należy, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy zgłoszony w niniejszej sprawie jest jednym z licznych wniosków skarżącego w sprawach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. W znakomitej większości, wnioski składane przez stronę były uwzględniane z uwagi na przedstawianą przez skarżącego trudną sytuację materialną jego rodziny.
Analiza informacji przedstawionych przy zgłaszaniu przedmiotowego żądania daje jednak podstawy do twierdzenia, iż sytuacja materialna strony skarżącej nie pozwala na zastosowanie zwolnienia od kosztów sądowych, a składane przez stronę oświadczenia zawierają liczne nieścisłości.
Otóż, podkreślenia wymaga w pierwszej kolejności, iż skarżący deklaruje, iż na jego utrzymaniu pozostaje kilkunastoosobowa rodzina składająca się z żony, córek i ich rodzin. Dwie z córek, A. i M., wraz z dziećmi są przez skarżącego zaliczane do osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, podczas gdy twierdzenie to nie do końca odpowiada prawdzie.
Z oświadczenia z dnia 14 kwietnia 2009 r. wynika, że A.P. zamieszkuje oddzielnie wraz z rodziną (mężem i dziećmi) w wynajętym mieszkaniu, a mąż A. P. osiąga wynagrodzenie za pracę w wysokości 1200 złotych, której to kwoty skarżący nie wymienia jako zaspakajającej potrzeby rodziny. Z kolei z oświadczenia zawartego w formularzu wynika również i to, że A.P. jest osobą samotnie wychowującą dzieci, opuszczoną przez męża i pozostającą na utrzymaniu skarżącego.
W przypadku córki M.K., skarżący nie wskazał dochodów osiąganych przez nią poza wynagrodzeniem za pracę, ograniczając się do stwierdzenia, iż "o alimenty i zasiłki nie pytałem". Taka postawa skarżącego nie zasługuje na aprobatę. Podkreślenia wymaga, iż osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek dołożenia maksymalnej staranności w wykazaniu wszelkich istotnych dla oceny jego sytuacji materialnej okoliczności, a bierna postawa nie może wywoływać dla wnioskodawcy pozytywnych skutków.
Ponadto na szczególną uwagę zasługuje dołączony do wniosku wyciąg z rachunku bankowego skarżącego, na który od stycznia 2009 r. wpływa zasiłek dla bezrobotnych. Wynika z niego, iż kwoty świadczenia otrzymywanego od stycznia do kwietnia nie były wypłacane z rachunku, na skutek czego na dzień 8 kwietnia 2009 r. skarżący posiadał na rachunku środki w łącznej wysokości 2.161,88 złotych. Kwota w wysokości 2.100 złotych została wypłacona dopiero w dniu 8 kwietnia 2009 r., czyli już pod otrzymaniu przez skarżącego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego (co nastąpiło w dniu 6 kwietnia 2009 r.). Na tle powyższego uprawnione są dwa wnioski:
- 1) na dzień wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 złotych skarżący był w posiadaniu środków finansowych, których wysokość znacznie przewyższała wysokość wymaganego wpisu sądowego, zatem mógł on dopełnić obowiązku jego zapłaty bez konieczności ubiegania się o prawo pomocy;
- 2) gromadzenie przez skarżącego na rachunku bankowym środków wypłacanego zasiłku dla bezrobotnych przez okres kilku miesięcy świadczyć musi o tym, że położenie skarżącego i jego sytuacja materialna nie wymagają natychmiastowego wykorzystywania otrzymywanego zasiłku, a tym samym za niewiarygodne uznać wypada twierdzenia, iż znaczna część zasiłku (80%) przeznaczana jest na leki oraz że sytuacja strony jest trudna. Utrzymywanie (i wspomaganie) kilkunastoosobowej rodziny – jak to deklaruje skarżący – musi pociągać za sobą znaczne wydatki. Skoro mimo to skarżący nie wykorzystuje środków wypłacanych mu w ramach zasiłku dla bezrobotnych, oznacza to, iż posiada dodatkowe środki niewskazane w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.
Wskazane okoliczności prowadzą do wniosku, iż oświadczenie skarżącego jako nieuznane za wiarygodne nie może stanowić podstawy do przyznania stronie zwolnienia od kosztów sadowych, a w konsekwencji żądanie skarżącego podlega oddaleniu.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG