Uzasadnienie
II SA/Łd 267/03
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał przedłożenie G.P. w terminie do 30 maja 2001 r. trzech egzemplarzy dokumentów: inwentaryzacji budowlanej obiektu wraz z orzeczeniem o jego stanie technicznym, projektu budowlanego zmian i przeróbek koniecznych do wykonania dla doprowadzenia obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, dotyczących obiektów małej architektury (kominek ogrodowy i oczko wodne), zlokalizowanych na nieruchomości w Ł., przy ul. A 22.
Na powyższe postanowienie G.P. złożył w dniu 2 grudnia 2002 r. zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, zarzucając jednocześnie organowi naruszenie art. 81 c ust. 2 i 3 i art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz art. 107 § 1 k.p.a. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia uzasadnił zaś tym, iż organ administracyjny nieprawidłowo pouczył go o braku możliwości zaskarżenia postanowienia.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność ww. zażalenia. W uzasadnieniu wskazał, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] wydane zostało na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Dotyczy ono kwestii dowodowej wynikłej w toku postępowania w sprawie legalności budowy, nie rozstrzyga więc o istocie sprawy. Jego celem jest natomiast doprowadzenie do wyjaśnienia istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie, które nastąpi w decyzji. Stąd też na wydane w powyższym trybie postanowienie nie służy zażalenie i zgodnie z art. 141 § 1 oraz art. 142 k.p.a. strona może je zaskarżyć wyłącznie w odwołaniu od decyzji.
Ponadto organ II instancji wyjaśnił, iż zażalenie jest środkiem przysługującym tylko na postanowienia, co do których przepisy k.p.a. przewidują możliwość ich zaskarżenia w drodze tegoż środka. Z tego względu na obecnym etapie postępowania organ nie posiada uprawnień do merytorycznego zbadania wydanego przez organ I instancji postanowienia, a uruchomienie postępowania odwoławczego w tym przypadku byłoby naruszeniem przepisów prawa, wyczerpującym przesłankę wyrażoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak tychże uprawnień w konsekwencji skutkuje brakiem możliwości wypowiedzenia się przez organ w kwestii ewentualnego przywrócenia bądź odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W skardze wniesionej do Sądu na powyższe postanowienie G.P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucając przy tym zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 81c ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 103 tej ustawy poprzez uznanie, że na postanowienie w przedmiocie nakazania przedłożenia inwentaryzacji budowlanej obiektów wraz z orzeczeniem o ich stanie technicznym, projektu budowlanego zmian i przeróbek koniecznych do wykonania dla doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem, dotyczących obiektów małej architektury - nie przysługuje zażalenie oraz naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego zaskarżonego postanowienia i wskazania argumentów o przyjęciu przez organ II instancji przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane jako właściwych w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Tytułem wstępu wyjaśnić jednak należy, iż stosownie do postanowień art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 wyżej powołanego aktu).
Decyzja lub postanowienie podlega zaś uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązującego prawa.
W tym też kontekście w pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, iż wobec faktu samowoli budowlanej, której dopuścił się skarżący przed dniem wejścia w życie ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., tj. przed 1 stycznia 1995 r., w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Stąd też organ II instancji trafnie przyjął, iż na postanowienie wydane na podstawie art. 56 tej ustawy nie przysługuje stronie zażalenie. Działania organu administracji przewidziane w owym przepisie, przyjmujące formę postanowień podejmowanych w toku postępowania w sprawie wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami, mają bowiem charakter dowodowy. Ich celem jest wyjaśnienie kwestii technicznych, dla prawidłowego zakwalifikowania stanu faktycznego pod względem prawnym. O takim charakterze czynności wymienionych w art. 56 prawa budowlanego świadczy zwłaszcza treść jego ust. 3, wedle którego - w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie przez zobowiązanego właściciela, inwestora lub zarządcy obiektu budowlanego żądanych ekspertyz technicznych lub w razie dostarczenia ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą przedmiotem ekspertyzy, organ prowadzący sprawę może zlecić wykonanie tych ekspertyz na koszt tych podmiotów.
W analizowanej sprawie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] nakłada na inwestora obowiązek złożenia w zakreślonym terminie trzech egzemplarzy dokumentów: inwentaryzacji budowlanej obiektu wraz z orzeczeniem o jego stanie technicznym, projektu budowlanego zmian i przeróbek koniecznych do wykonania dla doprowadzenia obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, dotyczących obiektów małej architektury (kominek ogrodowy i oczko wodne). Wskazane dokumenty dopiero stanowić będą podstawę do wyboru merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy dokonanej budowy, to jest wydania decyzji na podstawie bądź art. 40 prawa budowlanego, bądź art. 37 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy. Akty te mają więc charakter postanowień dowodowych.
Skoro zatem postanowienie organu I instancji ma charakter dowodowy, nie przysługuje na nie - w świetle art. 141 § 1 Kpa - zażalenie. Również przepis art. 56 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na to postanowienie. Tym samym za prawidłowe uznać należy stanowisko organu II instancji, że zażalenie nie jest dopuszczalne i w związku z tym zachodzi brak prawnych możliwości rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia owego niedopuszczalnego środka zaskarżenia. Zgodzić się należy także z tymże organem, iż uruchomienie w tej sytuacji postępowania zażaleniowego byłoby naruszeniem przepisów prawa, wyczerpującym przesłankę wyrażoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W dalszej kolejności wskazać przyjdzie, iż organ II instancji równie trafnie wskazał, iż prawidłowość podjęcia postanowienia na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. może być przez stronę kwestionowana dopiero wraz z odwołaniem od decyzji (art. 142 k.p.a.).
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w wyroku.