Uzasadnienie
II SA/Łd 269/15
Uzasadnienie
S.J. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lipca 2015 r., występując jednocześnie z żądaniem zwolnienia od kosztów sądowych.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Rodzina posiada dom o powierzchni 250 mkw. Skarżący oświadczył, że prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga "niestabilny" dochód. Skarżący nie zadeklarował posiadania żadnych oszczędności ani innego wartościowego majątku.
W wykonaniu zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 19 października 2015 r., na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., skarżący został wezwany do udzielenia dodatkowych informacji dotyczących stanu rodzinnego i majątkowego, w tym do nadesłania informacji o dochodach z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, informacji o dochodach żony skarżącego, wyciągów z rachunków bankowych, których skarżący i jego żona są posiadaczami lub współposiadaczami, informacji o kredytach, a także o ponoszonych miesięcznie kosztach utrzymania, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Pismo sądowe zawierające wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 13 października 2015 r., jednak skarżący nie nadesłał żądanych informacji.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to, iż skarżący zobowiązany był do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Przedstawione przez skarżącego informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżącego zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy, gdyż przedstawionych na urzędowym formularzu informacji nie można uznać za wystarczające do takiej oceny – wnioskodawca nie wskazał nawet wysokości dochodów własnych, które stanowią źródło utrzymania rodziny. Za wystarczające nie może być bowiem uznane określenie wysokości dochodów jako "niestabilne".
Wobec tego zasadnym stało się wezwanie strony skarżącej do udzielenia dodatkowych informacji, jednak obowiązek ten nie został wykonany. W tej sytuacji przypomnienia wymaga, iż strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W rozpoznawanej sprawie, analiza złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach w ograniczony sposób dawała podstawy do ustalenia zdolności płatniczych skarżącego.
Tym samym zaistniała konieczność wezwania strony do przedstawienia uzupełniających informacji, które wskazywałyby na rzeczywistą niemożność strony poniesienia kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Należy bowiem podkreślić, iż podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy Referendarz sądowy orzeka w oparciu o informacje zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i rodzinnym. Jeżeli natomiast dane zawarte w oświadczeniu są niekompletne bądź niewystarczające do oceny zdolności płatniczych strony, Referendarz sądowy ma prawo, w oparciu o art. 255 p.p.s.a., wezwać stronę do ich uzupełnienia, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Mimo wezwania, strona skarżąca nie przedstawiła wymaganych informacji, co spowodowało, iż jej sytuacja rodzinna i materialna nie mogła zostać oceniona. Brak aktywności strony w wykazaniu przesłanek przyznania prawa pomocy, znajdujący wyraz w niewykonaniu wezwania z dnia 13 października 2015 r. przesądzić musi o nieuwzględnieniu zgłoszonego żądania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG