Uzasadnienie
II SA/Łd 28/08
W dniu 11 stycznia 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., skarga K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...].
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę K. K.. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem skarżący odebrał w dniu 5 marca 2008r.
W dniu 18 marca 2008r. K. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, po rozpoznaniu którego Sąd, w osobie referendarza sądowego postanowieniem z dnia 28 marca 2008r. przyznał skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
W dniu 9 lipca 2008r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, jednocześnie złożył skargę kasacyjną. Uzasadniając postawiony wniosek pełnomocnik wyjaśnił, iż postanowieniem z dnia 28 marca 2008r. Sąd przyznał stronie prawo pomocy, następnie pismem z dnia 5 czerwca 2008r. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. delegowała imiennie adwokata do zastępstwa z urzędu. Odpis przedmiotowego pisma pełnomocnik odebrał w dniu 17 czerwca 2008r., z kolei w dniu 7 lipca 2008r. skarżący udzielił stosownego pełnomocnictwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 §1 i art. 87 §2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 §1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). W zakresie dopełnienia uchybionej czynności strona musi dopełnić wszystkich warunków, od których uzależniona jest skuteczność takiej czynności.
Strona, która wnosi o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej obowiązana jest uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy można mówić jedynie, gdy strona uchybiła terminowi na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia najwyższej staranności. Staranność strony należy oceniać przy użyciu miernika staranności, jakiej można oczekiwać od przeciętego człowieka należycie dbającego o swoje sprawy. Ustawodawca nie wymaga od osoby wnioskującej o przywrócenie terminu udowodnienia braku winy, a jedynie jego uprawdopodobnienia.
Oceniając staranność strony skarżącej w dochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej uwzględnić należało, iż skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, objętym tzw. "przymusem adwokackim" (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, iż strona, która nie jest adwokatem, radcą prawnym, sędzią, prokuratorem, notariuszem albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych, a jednocześnie nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny, nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej przed przyznaniem jej przez Sąd prawa pomocy w tym zakresie i wyznaczeniem określonego adwokata lub radcy prawnego przez okręgową radę adwokacką lub okręgową izbę radców prawnych.
Jednocześnie, z uwagi na brak w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odpowiednika art. 118 k.p.c., przed udzieleniem pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi lub radcy prawnemu przez stronę, nie jest on umocowany do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należało, iż niewątpliwie skarżący bez swej winy uchybił terminowi do wniesienia skargi. Uchybienie to spowodowane było okolicznościami od skarżącego niezależnymi, który pomimo dochowania należytej staranności nie był w stanie samodzielnie złożyć skargi kasacyjnej w terminie, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a. Bezsprzecznie również uchybienie terminowi do złożenia skargi kasacyjnej powoduje powstanie ujemnych skutków dla strony. Analiza ustalonego w sprawie stanu faktycznego uzasadnia stwierdzenie, iż dopełnione zostały przesłanki określone w art. 86 §1 i §2, art. 87 §1 i §2 p.p.s.a. Niemniej jednak nie został dopełniony ostatni z warunków, gdyż nie dopełniono uchybionej czynności (art. 87 §4 p.p.s.a.). Owszem pełnomocnik skarżącego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył skargę kasacyjną, załączył pełnomocnictwo, jednakże nie uiścił wpisu od skargi kasacyjnej, który w niniejszej sprawie jest wpisem stałym.
Zgodnie natomiast z przepisem art. 221 p.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, w tym przypadku skarga kasacyjna, które nie są należycie opłacone, odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.
Wyjaśnić należy, iż od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 231 p.p.s.a.). Wysokości oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określone zostały, zgodnie z art. 233 p.p.s.a., w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W niniejszej sprawie od skargi kasacyjnej przysługiwał wpis stały – art. 231 w/w ustawy w zw. z § 2 ust. 3 pkt 10 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nie został uiszczony. W przypadku wpisu stałego, do którego uiszczenia ani pełnomocnik, będący adwokatem lub radcą prawnym, ani strona skarżąca nie są wzywani, wpis taki jest elementem składowym skargi kasacyjnej, jednym z warunków jej skutecznego wniesienia.
Reasumując, stwierdzić należy, iż z uwagi na niedopełnienie czynności, której uchybiono, Sąd na podstawie art. 86 i art. 87 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
A.T.-P.