Uzasadnienie
Prezydent Miasta Ł., decyzją z dnia [...] (znak: [...], odmówił I. C.- B.: prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci M. C., A. B. i R. B., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci M. C. i R. B., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko A. B. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji na dziecko M. C. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, przytaczając treść art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), organ administracji wskazał, że gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby samotnie uczącej się nie przekracza kwoty 583 złote.
M.C. ukończył 16 rok życia i legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, wobec czego nie spełnia wyżej wymienionych przesłanek. Z tego względu należało zastosować zapis art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że prawo do zasiłku rodzinnego jest przyznawane, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 504 złotych. Natomiast na podstawie złożonego wniosku i zgromadzonych dokumentów ustalono, że dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę wynosi 538,81 złotych. Ponieważ określone w ustawie dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują wyłącznie w przypadku ustalenia uprawnienia do zasiłku rodzinnego brak jest podstaw do przyznania prawa do dodatków do przedmiotowego zasiłku.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I. C. - B., która nie zgodziła się z niezaliczeniem jej rodziny do grupy rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym o kryterium dochodowym kwalifikującym do przyznania zasiłku rodzinnego w wysokości 583 złotych na osobę. Podniosła, iż jej rodzina jest rodzina wielodzietną, w której jedno z dzieci jest osobą legitymującą się lekkim stopniem niepełnosprawności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją Nr [...] z dnia [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].
Organ administracji II instancji za prawidłowe uznał stanowisko organu I instancji, że o odmowie przyznania stronie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami decyduje fakt, iż miesięczny dochód na członka rodziny I. C. - B. wyniósł 538,81 złotych i tym samym przekroczył próg dochodowy określony w ustawie o świadczeniach rodzinnych, tj. 504 złote. Ponieważ syn strony wnoszącej odwołanie nie legitymuje się ani umiarkowanym, ani znacznym stopniem niepełnosprawności do rodziny wnioskodawczyni nie ma zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o niepełnosprawnym dziecku – oznacza to dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Syn skarżącej ukończył zaś 16 lat w dniu 1 lipca 2006 roku, w związku z czym nie można go uznać za niepełnosprawne dziecko. Dlatego też do rodziny I. C. - B. nie ma zastosowania przepis art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalający kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia na kwotę 583 złote.
- I. C. –B. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze zakwestionowała brak zaliczenia jej rodziny do rodzin wychowujących dziecko niepełnosprawne.
W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 31 maja 2007 roku skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w skardze oraz przedłożyła kserokopię decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres od 1 września 2005 roku do 30 września 2006 roku i na okres od 1 października 2005 roku do 31 sierpnia 2006 roku, a ponadto kserokopię decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o przyznaniu skarżącej dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz zasiłek pielęgnacyjny dla M. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny uprawniony jest wyłącznie do kontroli legalności aktów administracyjnych, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd nie orzeka merytorycznie w sprawie administracyjnej, a jedynie bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, powoływanej dalej jako p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn, niż w niej wskazano.
W poprzednim okresie zasiłkowym, w którym skarżąca otrzymywała świadczenia rodzinne, jej syn M. był dzieckiem niepełnosprawnym w rozumieniu 3 ust.
9) ustawy z dnia 28.11.2003 o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz.992). Stosownie do zawartej w przepisie definicji niepełnosprawne dziecko oznacza dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Ustawa z dnia 17 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123 poz.776 ze zm.) określa trzy stopnie niepełnosprawności – znaczny, umiarkowany i lekki, z tym że w stosunku do dzieci poniżej 16. roku życia nie ustala się stopnia niepełnosprawności.
Z chwilą ukończenia 16. roku życia małoletni M. C. został zaliczony do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności. Kwestionowanie przez skarżącą orzeczenia zaliczającego małoletniego M. do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności nie może odnieść skutku w niniejszym postępowaniu, gdyż organy orzekające o świadczeniach rodzinnych ustalają stopień niepełnosprawności na podstawie prawomocnego orzeczenia w tym zakresie. Wynika to wprost z unormowań ustawy o świadczeniach rodzinnych, które odsyłają do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej.
Stopień niepełnosprawności dziecka ma istotne znaczenie przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych, w sytuacji bowiem, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Oznacza to, iż przy spełnieniu warunków dotyczących stopnia niepełnosprawności ustawodawca przewidział wyższe kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń. Istotnym jest przy tym, iż członkiem rodziny jest albo dziecko niepełnosprawne albo (po ukończeniu 16 roku życia) osoba legitymująca się jednym z 2 wymienionych w art. 5 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stopni niepełnosprawności. Małoletni M.C. nie spełnia tego kryterium, legitymuje się lekkim stopniem niepełnosprawności. Trafnie zatem organ przyjął kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kwocie 504 zł.
Natomiast uwadze organów umknęła okoliczność, iż w poprzednim okresie zasiłkowym przyznano skarżącej prawo do świadczeń rodzinnych. Na rozprawie w dniu 31.05.2007r. skarżąca okazała decyzję Prezydenta Miasta decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres od 1 września 2005 roku do 30 września 2006 roku. Należało zatem rozważyć zastosowanie art. 5 ust.3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stosownie do którego w przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.
Z ustaleń organów wynika, iż przekroczenie kryterium dochodowego na członka rodziny zamyka się sumą 34, 1 zł (538, 1 zł – 504 zł), co oznaczałoby, iż skarżąca spełnia przesłanki do zastosowania cytowanego unormowania.
Podkreślenia wymaga, iż organy zobligowane są z urzędu badać, czy w sprawie o zasiłek rodzinny wnioskodawca nie spełnia przesłanek z art. 5 ust.3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zaniechanie tego obowiązku oznacza niewyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i w konsekwencji niezastosowanie obowiązującego prawa materialnego. Skutkuje to koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a)} i c) p.p.s.a.