Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K.Ł., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...][...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [...], nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie ponownego ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości położone w gminie A., obręb [...], oznaczone w dacie wykupu jako działki nr ewid. 166 o powierzchni 2,4396 ha oraz nr ewid. 233 o powierzchni 0,4444 ha.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Wnioskiem z dnia 9 marca 2018 roku K.Ł. wystąpiła o ponowne ustalenie i wypłatę odszkodowania z tytułu wykupu i przejęcia na własność przez Skarb Państwa nieruchomości położonej we wsi A., gmina A. oznaczonej w dacie wykupu jako działki nr ewid. 166 o powierzchni 2,4396 ha oraz nr ewid. 233 o powierzchni 0,4444 ha. W treści wniosku jego autor wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], sygn. [...] stwierdził nieważność decyzji Urzędu Powiatowego w Ł. Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu dla powiatu [...] i miasta Z. z dnia [...], wydanej w przedmiocie "wykupu terenów budowlanych i ustalenia odszkodowania", sygn. akt [...] odnoszącej się do ww. nieruchomości. Wnioskodawczyni jest spadkobiercą byłego właściciela nieruchomości, a organem właściwym do rozpoznania wniosku o ponowne ustalenie i wypłatę odszkodowania jest Starosta [...] [...] stosownie do treści art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2204; dalej jako: "u.g.n.").
Starosta [...] [...] decyzją z dnia [...]– na podstawie art. 104, art. 105 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2096 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") oraz art. 128 i nast. u.g.n. – orzekł o umorzeniu postępowania. W motywach rozstrzygnięcia Starosta wskazał, iż roszczenie odszkodowawcze zostało zaspokojone poprzez wypłatę odszkodowania. Zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w Ł., Wydziału Cywilnego z dnia [...], sygn. [...], spadek po zmarłym w dniu 31 grudnia 1973 roku S.J., do którego została skierowana decyzja o odszkodowaniu, nabyły z mocy dziedziczenia ustawowego G.J. oraz K.J. po ½ części każda z nich.
Następnie postanowieniem z dnia [...], sygn. [...], spadek po G.J. na podstawie ustawy nabyła w całości K.J. (obecnie Ł.). Pismem z dnia 2 sierpnia 2018 roku doprecyzowanym w dniu 11 września 2018 roku wnioskodawczyni wskazała, iż odszkodowanie w kwocie 218 969,80 zł zostało wypłacone na rzecz osoby uprawnionej, tj. G.J.
Kwestionując powyższą decyzję odwołanie wniosła K.Ł., która zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 K.p.a. przez umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, podczas gdy w świetle stwierdzenia przez Wojewodę [...] nieważności decyzji z dnia [...], zachodzi konieczność ponownego ustalenia i wypłacenia odszkodowania, choćby uzupełniającego odszkodowanie na rzecz uprawnionej. Ponadto, zdaniem odwołującej, naruszono art. 80 K.p.a. poprzez dowolne ustalenie, iż w sprawie już wcześniej we właściwym trybie zostało ustalone i wypłacone odszkodowanie na rzecz ówcześnie uprawnionych, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, iż ww. decyzja stanowiąca wówczas akt określający to odszkodowanie, wskutek stwierdzenia jej nieważności została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Jednocześnie zarzucono organowi naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 84, art. 85 i art. 107 § 3 K.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania w sytuacji gdy pozbawienie prawa do nieruchomości nastąpiło bez ustalenia odszkodowania, zaś obowiązujące przepisy prawa materialnego przewidują konieczność jego ustalenia. Poza tym odwołujący stwierdził, że naruszono art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 233 u.g.n. przez ich błędną wykładnię polegającą na nadaniu tego samego znaczenia pojęciom "ustalenie" i "wypłata" odszkodowania, w sytuacji gdy prawidłowa interpretacja tych zwrotów prowadzi do wniosku, że wypłata odszkodowania następuje dopiero po uprzednim jego ustaleniu we właściwym trybie na podstawie ostatecznej oraz prawomocnej decyzji administracyjnej.
Wojewoda [...], przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż osią sporu w sprawie jest kwestia ustalenia odszkodowania, które zostało już wypłacone na rzecz uprawnionej osoby, w sytuacji gdy stwierdzono nieważność decyzji ustalającej odszkodowanie. Dla rozstrzygnięcia tego zagadnienia istotne jest, w ocenie organu odwoławczego, odniesienie do treści samej decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność z dnia [...] w przedmiocie "wykupu terenów budowlanych i ustalenia odszkodowania". Jak wynika z jej uzasadnienia, u podstaw rozstrzygnięcia legło skierowanie decyzji do osoby zmarłej.
Z kolei samo odszkodowanie ustalane było poprzez proste przemnożenie powierzchni wywłaszczanego gruntu przez stawkę ustaloną w obowiązującej tabeli w zależności od rodzaju gruntu i klasy gleby. Podniesiono że w żaden sposób zarówno opinia biegłego, jak i wynik rozprawy wobec zasad ustalenia odszkodowania w obowiązującym wówczas stanie prawnym według stawek sztywnych, nie mógłby wpłynąć na efekt prowadzonego postępowania.
W ocenie organu, decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia mają motywy podjęcia decyzji oraz okoliczności, z powodu jakich wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. nastąpiło stwierdzenie nieważności decyzji. Skoro w sprawie powodem stwierdzenia nieważności decyzji było skierowanie jej do osoby zmarłej, zaś ustalone odszkodowanie było wynikiem zwykłego przemnożenia powierzchni i obowiązującej stawki, to w sytuacji gdy ustalona kwota odszkodowania została wypłacona na rzecz uprawnionej osoby, brak jest podstaw do ponownego rozpatrzenia sprawy ustalenia odszkodowania.
Ponadto, w sytuacji gdy obliczenie należnego odszkodowania miało charakter działania matematycznego polegającego na prostym przemnożeniu określonych stawek przez powierzchnię nieruchomości, brak było podstaw do wydawania w tym zakresie decyzji. Wobec tego – zdaniem Wojewody – Starosta prawidłowo umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Z przytoczonych powodów nie mogą przynieść oczekiwanego skutku zarzuty ujęte w odwołaniu.
W skierowanej do sądu administracyjnego skardze K.Ł. wskazała na naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a które to uchybienia poskutkowały nierozpoznaniem istoty sprawy i co za tym idzie zaniechaniem wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym, tj.
a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, podczas gdy w świetle stwierdzenia przez Wojewodę [...]nieważności rozstrzygnięcia Urzędu Powiatowego w Ł. Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu z dnia [...], a zatem wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego, zachodzi konieczność ustalenia i wypłacenia choćby uzupełniającego odszkodowania na rzecz uprawnionej, po uprzednim przeprowadzeniu w tej materii stosownego postępowania dowodowego;
b) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez podzielenie w ślad za organem pierwszej instancji dowolnego ustalenia, iż w sprawie wcześniej już we właściwym trybie zostało ustalone i wypłacone odszkodowanie na rzecz ówcześnie uprawnionych, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, iż decyzja Urzędu Powiatowego w Ł. Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu z dnia [...], stanowiąca wówczas akt określający to odszkodowanie, wskutek stwierdzenia jej nieważności została wyeliminowana z obrotu prawnego;
c) art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 84, art. 85, art. 107 § 3 K.p.a., przez zaniechanie wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji w celu ponownego rozpatrzenia sprawy, w sytuacji gdy decyzja organu pierwszej instancji dotknięta była rażącymi wręcz naruszeniami przepisów postępowania z uwagi na brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania należnego uprawnionej z tytułu wykupu gruntów.
Ponadto skarżąca wskazała na naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 K.p.a., poprzez błędną wykładnię tego przepisu i co za tym idzie przyjęcie, że postępowanie administracyjne toczące się po stwierdzeniu nieważności decyzji nie determinuje po stronie organu obowiązku pełnego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a w istocie ogranicza spektrum rozstrzygnięcia jedynie do ustalenia zasadniczych motywów podjęcia decyzji, ocenianych przez pryzmat przyczyn, które wcześniej skutkowały stwierdzeniem nieważności. Wadliwość ta wpłynęła na podzielenie zasadności nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego i w konsekwencji na utrzymaniu stanowiska, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe.
W ocenie autora skargi w sprawie doszło także do naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 233 u.g.n., poprzez:
- a) ich błędną wykładnię polegającą na nadaniu wręcz tego samego znaczenia pojęciom "ustalenie" i "wypłata" odszkodowania, w sytuacji gdy prawidłowa interpretacja tych zwrotów prowadzi do wniosku, że wypłata odszkodowania następuje dopiero po uprzednim jego ustaleniu we właściwym trybie i co istotne na podstawie ostatecznej oraz prawomocnej decyzji administracyjnej. Opisana wadliwość skutkowała więc wpierw przyjęciem, iż uprawnionym zostało już wypłacone należne odszkodowanie, mimo nieistnienia w obrocie aktu administracyjnego określającego jego wysokość, a następnie stwierdzeniem bezprzedmiotowości postępowania;
- b) ich niezastosowanie z uwagi na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2016 roku (sygn. I OSK 2111/14), podczas gdy przytoczony pogląd odnosił się jedynie do brzmienia ustawy z dnia 6 lipca 1972 roku o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, zaś w sprawie wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku o terenach budowlanych na obszarach wsi oraz ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, gdzie w art. 12 ust. 1, art. 21, art. 22 i art. 23 wyraźnie wskazano, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie winno przybrać formę decyzji administracyjnej. Uchybienie takie skutkowało wysnuciem, iż w sprawach tego rodzaju organy administracji nie powinny były w ogóle wydawać decyzji, a wypłata odszkodowania następowała tylko na podstawie wyliczenia matematycznego opartego o obowiązujący ówcześnie cennik, co w konsekwencji skutkowało przyjęciem, że w sprawie także nie jest konieczne wydanie nowej decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania.
Opierając się na wskazanych zarzutach autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] [...] oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Uczestnik postępowania – gmina A. w piśmie z dnia 31 marca 2020 roku wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Istota problemu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie o zasadność umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wykupu i przejęcia na własność przez Skarb Państwa nieruchomości.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że do wywłaszczenia nieruchomości w sprawie doszło w wyniku wydania w dniu [...] przez Urząd Powiatowy w Ł. Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu dla powiatu [...] i miasta Z. decyzji o wykupie terenów budowlanych i ustaleniu odszkodowania. W sprawie nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność stwierdzenia nieważności ww. decyzji mocną decyzji Wojewody [...] z [...]. W ocenie Wojewody decyzja o wykupie terenów budowlanych i ustaleniu odszkodowania z dnia [...] dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., bowiem została skierowana do osoby zmarłej.
W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym skarżąca będąca następczynią prawną poprzedniego właściciela skierowała do organu wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości. W ocenie organów obu instancji postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 9 marca 2018 roku w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczony grunt jest bezprzedmiotowe, bowiem do ustalenia odszkodowania doszło mocą decyzji z dnia [...], co więcej odszkodowanie zostało wypłacone. W ocenie skarżącej wskazane postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, strona domaga się merytorycznego rozpoznania jej wniosku.
W ocenie składu orzekającego, skarga w przedmiotowej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie należy dostrzec, iż decyzja z dnia [...] została wydana m.in. na mocy art. 8, art. 9 i art. 10 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku o terenach budowlanych na obszarach wsi (tekst jedn. Dz. U. z 1969 roku Nr 27, poz. 216 ze zm., dalej jako: "ustawa z 1961 roku"). Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 tej ustawy, za grunty przejęte na własność Państwa odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 roku Nr 18, poz. 94, dalej jako: "ustawa z 1958 roku") z uwzględnieniem postanowień niniejszej ustawy. Sięgając zatem do treści przepisów ustawy z 1958 roku należy stwierdzić, że wywłaszczenie następuje za odszkodowaniem (art. 7 ust. 1 ustawy z 1958 roku), a obowiązek odszkodowania ciąży na ubiegającym się o wywłaszczenie (art. 7 ust. 2 ustawy z 1958 roku). Decyzja o wywłaszczeniu powinna – zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 ustawy z 1958 roku – w szczególności zawierać w szczególności ustalenie odszkodowania i terminu zapłaty odszkodowania (pkt 3) oraz wymienienie osób (imię, nazwisko i adres) uprawnionych do otrzymania odszkodowania (pkt 4).
Jednocześnie, na mocy art. 23 ust. 2 ustawy z 1958 roku, naczelnik powiatu może odroczyć ustalenie odszkodowania na czas do trzech miesięcy od dnia wydania decyzji o wywłaszczeniu i wydać odrębną decyzję o odszkodowaniu po przeprowadzeniu osobnej rozprawy nad ustaleniem odszkodowania. Z zacytowanych przepisów – zdaniem Sądu – niezbicie wynika, że ustalenie odszkodowania za wywłaszczony na podstawie ustawy z 1961 roku grunt, następuje w drodze decyzji właściwego organu. Oceny w tym zakresie nie zmienia okoliczność podnoszona przez organ, że ustalenie odszkodowania na gruncie ustawy z 1961 roku w istocie było działaniem matematycznym polegającym na przemnożeniu powierzchni gruntu i odpowiedniego współczynnika określonego w przepisach prawa.
Organy obu instancji swój pogląd w sprawie oparły na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2016 roku, sygn. I OSK 2111/14. Uważna lektura tegoż wyroku nie pozwala jednak na jego odniesienie do stanu faktycznego sprawy, bowiem – po pierwsze – wywłaszczenie, do którego doszło w tej sprawie oparte było na innej podstawie prawnej, czyli na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 roku o terenach budownictwa jednorodzinnego. Po kolejne, w trybie ustawy o terenach budownictwa jednorodzinnego nie wydawano decyzji administracyjnych ani w przedmiocie wywłaszczenia ani odszkodowania, a w świetle przepisu art. 10 ust. 1 tej ustawy za nieruchomości, które przeszły na własność Państwa na wypłacano odszkodowanie na podstawie przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości. I po ostatnie, podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu odszkodowania była właśnie okoliczność, iż nie było podstaw do wydania takiej decyzji na gruncie przepisów prawa materialnego.
Stan faktyczny przedmiotowej sprawy jest zgoła odmienny, czego zdaje się, że organy administracji nie dostrzegły. Przede wszystkim należy zaakcentować, że podstawa prawna wywłaszczenia w obu sprawach była inna. W niniejszej sprawie podstawa wywłaszczenia wynikała z przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku o terenach budowlanych na obszarach wsi. Ustalenie odszkodowania za wywłaszczony grunt – jak wskazano wcześniej – następowało w drodze decyzji (art. 23 ustawy z 1958 roku w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z 1961 roku). W obu sprawach inna jest także treść decyzji, której nieważność stwierdzono i sama okoliczność stanowiąca podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. W sprawie niniejszej, Wojewoda stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] o wykupie terenów budowlanych i ustaleniu odszkodowania, a podstawą stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania było skierowanie jej do osoby zmarłej.
W konsekwencji wobec stwierdzenia, że na gruncie przepisów ustawy z 1961 roku do ustalenia odszkodowania niezbędne było wydanie decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania, należy uznać, że po stwierdzeniu nieważności decyzji o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania, niezbędne jest wydanie decyzji w sprawie. Postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej nie jest zatem bezprzedmiotowe, a organy administracji umarzając je naruszyły przepis art. 105 § 1 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ – zdaniem Sądu – organ powinien dokonać kompleksowej oceny sprawy, także w kontekście przepisu art. 132 ust. 3a u.g.n. Przywołany przepis art. 132 ust. 3a u.g.n. stanowi, iż jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba, której wypłacono odszkodowanie, lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu. Celem zacytowanego przepisu jest unormowanie sytuacji, w której odszkodowanie wypłacone jest nienależne lub nienależne w tej wysokości, w jakiej zostało wypłacone. "Uchylenie decyzji", o którym stanowi art. 132 ust. 3a u.g.n. dotyczy sytuacji opisanych w trybach nadzwyczajnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Z całą pewnością odszkodowanie nie mogło być przyznane i wypłacone na rzecz osoby nieżyjącej. Orzekanie na podstawie art. 132 ust. 3a u.g.n. jest obowiązkiem organu z urzędu.
Prowadzone postępowanie zawsze będzie musiało prowadzić do porównania wypłaconych kwot odszkodowania po jego waloryzacji aby ustalić siłę nabywczą pieniędzy wypłaconych i odnieść powyższe ustalenia do aktualnej wartości gruntu ustalonej według obecnych zasad przy wywłaszczeniu nieruchomości i w konsekwencji zażądać zwrotu kwoty tak zwaloryzowanej. Należy pamiętać również, że prawo własności gruntu w tej sprawie przeszło ex lege – nie była w tym przedmiocie wydana żadna decyzja administracyjna a więc konsekwencję wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji odszkodowawczej z [...] jest brak podstawy prawnej przyznanych i wypłaconych kwot pieniędzy oraz możliwość domagania się ich zwrotu i to po waloryzacji, gdyby taka konieczność zaszła. Poza sporem zaś pozostaje to, że strona została pozbawiona prawa własności nieruchomości.
Ponownie rozpoznając wniosek skarżącej organy winny również rozważyć regulację zawartą w Art. 129. ust.
5. pkt 3 u.g.n., gdyż to starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Z taką sytuacja mamy faktycznie do czynienia w sprawie niniejszej, po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji odszkodowawczej z [...].
W tej sytuacji Sąd uwzględniając skargę orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.").
O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił jak w punkcie drugim wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 697 zł składa się wpis od skargi (uiszczony w wysokości 200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata (w kwocie 480 zł ustalone na mocy §14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. Dz. U. poz. 1800 ze zm.) oraz wydatki tegoż pełnomocnika w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).
IB