Uzasadnienie
II SA/Łd 313/05
Decyzją z dnia [...], Nr [...] na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych o osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371, z późn. zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania B. H. K. uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym.
Pismem z dnia 2 kwietnia 2004 r. B. K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączając do wniosku oświadczenia świadków A. C. i J. G. Decyzją z dnia [...], Nr [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych o osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, iż fakt potwierdzenia pobytu skarżącej w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. A 4 w okresie od dnia 6 czerwca 1940r. do dnia 28 czerwca 1940 r., przez świadków J. G. i A. C. budzi wątpliwości. Jak wynika z materiałów źródłowych dostępnych organowi przeciętny stan obozu wynosił około 5 tyś. osób. Zdaniem organu, powołani przez skarżącą świadkowie nie mogą ze względu na tak dużą liczebność obozu pamiętać okoliczności pobytu poszczególnych, nieznanych sobie osób. Ponadto organ wskazuje, iż Archiwum Państwowe w Ł. w piśmie z dnia 19 grudnia 2003 r. nie potwierdziło pobytu zainteresowanej w obozie przesiedleńczym, a w przypadku świadków A. C. i J. G., w ich dokumentach wystawionych przez w/w archiwum brak jest daty pobytu świadków w obozie.
Na powyższą decyzję B. H. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wskazała, iż powołani świadkowie znali osobiście babcię skarżącej z którą przebywała w obozie przesiedleńczym jak i ją samą. Nie zgodziła się więc ze stanowiskiem organu, jakoby była dla świadków osobą nieznaną. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotowa skarga jest zasadna.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Stosownie do treści art. 134 § 1 cyt. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Rozpatrując skargę Sąd doszedł do przekonania, że kwestionowane rozstrzygniecie zapadło z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu skutkuje uchyleniem decyzji.
Postępowanie administracyjne prowadzone przed wydaniem przez organ decyzji, powinno zapewniać dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w myśl art.7 k.p.a, a zgodnie z art. 77 § 1 i 80 k.p.a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W ocenie Sądu, zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie został należycie i wyczerpująco zebrany i rozpatrzony a dokonana ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przekracza zasadę swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 k.p.a, a tym samym uchybia również art. 107 § 3 k.p.a.
W przedmiotowej sprawie skarżąca przedstawiła dowody na okoliczność pobytu w obozie przesiedleńczym w postaci oświadczeń świadków, początkowo J. J. i K. K. a następnie A. H. i J. G. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że oświadczenia świadków budzą wątpliwości, bowiem w ocenie organu świadkowie ci nie mogą, ze względu na dużą liczebność obozu, pamiętać szczegółowo okoliczności pobytu w nim poszczególnych, nieznanych sobie osób. W ocenie sądu tak przeprowadzona ocena dowodów zgłoszonych przez stronę sprowadzająca się do arbitralnego zakwestionowania ich wiarygodności nie może się ostać. O ile organ uznał, jak zaznaczono to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedstawione przez skarżącą dowody, budzą wątpliwości, to winien te wątpliwości wyjaśnić przy użyciu środków dostępnych przepisami k.p.a. (art. 75 § 1 i 86 kpa). Już z treści oświadczeń świadków A. H. i J. G. wynika, że zamieszkiwali ze skarżącą w jednej wiosce, nieuprawnione jest więc, niczym nie poparte stwierdzenie organu, że świadkowie ci nie znali skarżącej.
Jako uzasadnienie odmowy przyznania skarżącej uprawnień wskazano również, iż "...Archiwum Państwowe w piśmie z dnia 19.12.2003 r. nie potwierdziło pobytu zainteresowanej w obozie przesiedleńczym, a w przypadku świadków A. H. i J. G., w ich dokumentach wystawionych przez ww. archiwum brak jest daty pobytu świadków w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. A 4." Tymczasem z treści wskazanego pisma Archiwum Państwowego w Ł. wynika, że na listach osób i rodzin wysiedlonych w 1940r. z b. pow. T. nie odnaleziono nazwiska skarżącej i dalej zaznaczono, że zachowane akta są fragmentaryczne i nie zawierają wszystkich nazwisk osób wysiedlonych.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego, że odmowa przyznania uprawnień wynikających z ustawy o kombatantach... nie może być uzasadniona wyłącznie brakiem zasobów archiwalnych a organ orzekający obowiązany jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w myśl art. 7 i 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 1999r. V SA 1813/98, ONSA 2000/1/35). Zupełnie inną kwestią jest ocena, czy wskazane przez skarżącą okoliczności, stanowią przesłankę z art. 4 wskazanej ustawy, ale ocena ta należy w okolicznościach przedmiotowej sprawy do organu a nie do sądu.
Wyżej wskazane uchybienia uzasadniają uchylenie decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego, orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.