Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 11 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 317/15

Uzasadnienie

II SA/Łd 317/15

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] 2015 r. Wojewoda [...] stwierdził, że odwołanie S.T. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] 2014 r. o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych obejmujących: "Postawienie namiotu tymczasowego obiektu wykonanego - ściany z blachy trapezowej, dach dwuspadowy kryty powłoką z płótna, konstrukcja szkieletowa ramowa w układzie poprzecznym...", przeznaczonego do przechowywania nowych, pustych, czystych opakowań i palet, zlokalizowanego na działce nr [...], obręb S., gm. W., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do wniesienia odwołania, w związku z czym pozostawia się je bez rozpoznania.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy zobowiązany jest zatem zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa.

Z akt sprawy wynika, że przesyłkę zawierająca decyzję o sprzeciwie doręczono w dniu 25 lipca 2015 r. pod adres wskazany przez inwestora w zgłoszeniu pełnoletniemu pracownikowi – R.W., która własnoręcznym podpisem podjęła się oddania przesyłki adresatowi. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania od decyzji upłynął w dniu 8 sierpnia 2014 r., a skoro inwestor złożył odwołanie w dniu 30 stycznia 2015 r., czynność ta miała miejsce z przekroczeniem ustawowego terminu.

Organ podniósł, że inwestor złożył wraz z odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednak postanowieniem z dnia [...] 2015 r. organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S.T.. podniósł zarzut naruszenia:

1. 1. art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. poprzez ich wadliwą interpretację i zastosowanie, skutkiem czego organ przyjął, że choć strona złożyła uzasadniony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania;
2. 2. art. 64 w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnioną, rozszerzającą interpretację, zgodnie z którą przyjęto, że organ stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania i stosując art. 134 k.p.a. może równocześnie pozostawić odwołanie bez rozpoznania;
3. 3. art. 6 w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego i tym samym niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do naruszenia przez organ administracji zasady legalności, obowiązku stania na straży praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej;
4. 4. art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, a także pominięcie przed podjęciem decyzji istotnych dla istoty sprawy twierdzeń skarżącego;
5. 5. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia na niewyczerpujących ustaleniach faktycznych, przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami przewidzianymi w k.p.a., brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonym postanowieniu ustaleń faktycznych, zgodnie z którymi wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił, że przesyłkę zawierającą sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania przez niego robót budowlanych odebrała nieuprawniona osoba, pracownik innej firmy, mającej siedzibę pod wskazanym przez niego adresem (pod tym adresem funkcjonuje kilka firm). Poza tym przepisy k.p.a. nie zawierają pojęcia "pełnoletni pracownik", którym posłużył się organ uznając przesyłkę za doręczoną prawidłowo. Tymczasem inwestor dokonał zgłoszenia jako osoba fizyczna, wskazując swój adres zamieszkania, więc prawidłowe doręczenie powinno nastąpił albo do rąk własnych, albo w sposób określony w przepisach k.p.a. Zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania był zasadny, co w konsekwencji powoduje, że stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu było nieprawidłowe.

Dodatkowo skarżący wskazał, że jednoczesne pozostawienie bez rozpoznania odwołania wraz ze stwierdzeniem wniesienia odwołania z uchybieniem terminu pozbawione jest oparcia w przepisach k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] 2015 r. stwierdzające, że odwołanie S.T. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] 2014 r. o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych zostało wniesione z uchybieniem terminu w związku z czym pozostawia się je bez rozpoznania.

Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi treść art. 134 k.p.a., stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania (...). Bezsporne musi zatem pozostawać, że odwołanie zostało wniesione z naruszeniem terminu.

I tak, na gruncie okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy należy przyjąć, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu. Nie można bowiem podzielić zarzutów skarżącego co do nieskuteczności dokonania doręczenia decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] 2014 r. W złożonej do Sądu skardze skarżący wskazał, że dokonał zgłoszenia robót budowlanych jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, dlatego też doręczenie mu sprzeciwu powinno nastąpić w trybie określonym w art. 42 § k.p.a., ewentualnie - art. 43 k.p.a. (doręczenie zastępcze). Tymczasem nie można tracić z pola widzenia faktu, że organ I instancji zgłosił sprzeciw wobec zamiaru wzniesienia tymczasowego obiektu budowlanego w postaci namiotu na składowanie palet i opakowań z uwagi na to, że namiot taki już istniał, został bowiem zbudowany przez inwestora po dokonaniu zgłoszenia w kwietniu 2014 r. Wówczas inwestor zadeklarował w zgłoszeniu, że do września 2014 r. dokona jego rozebrania bądź przeniesienia w inne miejsce.

Wobec nierozebrania tego namiotu organy zobowiązały inwestora do rozbiórki namiotu, a następnie nałożyły grzywnę w celu przymuszenia do wykonania tej rozbiórki. Skarżący złożył do WSA skargę na postanowienie o wymierzeniu tej grzywny (sprawa o sygn. akt II SA/Łd 236/15), wskazując we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, że namiot wykorzystywany jest przez niego do prowadzenia działalności gospodarczej. Trudno zatem za prawdziwe przyjąć twierdzenia, że kolejne zgłoszenie zamiaru wzniesienia dużego namiotu służącego przechowywaniu opakowań i palet nie było dokonane w ramach wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej.

W konsekwencji uprawnione jest przyjęcie, iż skoro skarżący pod wskazanym w zgłoszeniu robót budowlanych adresem prowadzi działalność gospodarczą, to nie może wywołać oczekiwanego rezultatu zarzut, że wobec nieobecności inwestora przesyłka została doręczona pracownikowi, który podjął się jej przekazania adresatowi. Oczywiście rację ma skarżący, gdy twierdzi, że k.p.a. nie posługuje się pojęciem "pełnoletniego pracownika", a jedynie "pełnoletniego domownika", jednak nie zmienia to faktu, że R.W. podała się za pracownika inwestora i podjęła się przekazać mu przesyłkę.

Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., przy czym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. Przed podjęciem takiego postanowienia organ musi zatem jednoznacznie ustalić, że termin został uchybiony. W przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, przed wydaniem postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu, należy wcześniej rozstrzygnąć wniosek o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu do złożenia odwołania wyłącza możliwość późniejszego stwierdzenia uchybienia terminu, bowiem nie można mówić, że termin jest uchybiony w momencie wydawania postanowienia na postawie art. 134 k.p.a. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania otwiera natomiast drogę do wydania postawienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu, w którym organ odwoławczy wypowiada się co do czynności wniesienia odwołania.

Uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia administracyjnego, a następnie wydanie postanowienia opartego na art. 134 k.p.a., powoduje, że rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji staje się ostateczne.

Zatem uregulowania zawarte w art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a., dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz w art. 134 k.p.a., dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, mimo że odnoszą się do różnych zagadnień procesowych, pozostają ze sobą w ścisłym związku.

Skoro zatem postanowieniem z dnia [...] 2015 r. organ odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to, ze względu na regulację zawartą w art. 59 § 2 k.p.a. miało charakter ostateczny i zakończyło postępowanie administracyjne w zakresie wniosku o przywrócenie terminu, to sytuacja taka uprawniała zatem organ odwoławczy do podjęcia postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a.

Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że przepisy k.p.a. istotnie nie dają podstaw do jednoczesnego, wraz ze stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zawarcia w postanowieniu rozstrzygnięcia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Tym niemniej uznać należy, że stwierdzenie to znajdujące się w zaskarżonym postanowieniu, odnosi się wyłącznie do faktu, że wskutek złożenia odwołania z uchybieniem terminu, odwołanie to nie może zostać rozpoznane. Bez znaczenia zatem pozostają zawarte w skardze rozważania o prawnych skutkach pozostawienia pisma bez rozpoznania i brakach formalnych pisma, których uzupełniania powinien się domagać organ w trybie art. 64 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

AG