Uzasadnienie
B.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie płatności do gruntów rolnych.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 maja 2009 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 złotych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem, żoną i córką. Źródłem utrzymania rodziny jest gospodarstwo rolne, z którego deklarowany dochód to ok. 600 złotych, oraz renta ojca strony w kwocie ok. 360 złotych. Strona posiada dom o powierzchni 120 m kw., nieruchomość rolną o powierzchni 30 ha. Skarżący posiada również zabudowania gospodarcze, obory i budynek po ubojni. Do składników majątkowych strona zalicza również samochód ciężarowy DAF (rok produkcji 2000). Strona nie zadeklarowała posiadania innego wartościowego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż jest obciążony spłatą kredytów, zaciągniętych przez ojca na gospodarstwo rolne, wskazując, że rata kredytu płatna w czerwcu wynosi jednorazowo 18.000 złotych. Ponadto skarżący wskazał, iż cierpi na astmę o podłożu alergicznym, z uwagi na trudną sytuację rodzinną korzysta z pomocy psychologa.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo strony skarżącej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Referendarza sądowego wniosek zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie w pełnym zakresie.
Przede wszystkim na uwadze należało mieć fakt, iż skarżący oświadczył, iż podstawowym źródłem dochodów jest gospodarstwo rolne, deklarując dochód w wysokości ok. 600 złotych. Powyższe okoliczności mogą dawać podstawy do twierdzenia, iż strona nie posiada środków, które pozwalają na pokrycie całkowitych kosztów udziału w postępowaniu i obrony przed sądem administracyjnym swoich praw, jednakże pokrycie części wydatków nie jest niemożliwe. Nie można bowiem tracić z pola widzenia i tej okoliczności, że posiadane przez skarżącego gospodarstwo rolne posiada znaczną powierzchnię 30 ha. Użytkowanie nieruchomości rolnej o takim obszarze uprawnia twierdzenie, iż jest ona w stanie wygenerować jego użytkownikowi dochód, który pozwala na zaspokojenie nie tylko podstawowych potrzeb rodziny, ale również wydatków związanych m. in. z obroną swych praw przed sądem administracyjnym.
Ponadto nie bez znaczenia jest oświadczenie strony o konieczności spłaty kredytu, którego np. czerwcowa rata kształtuje się na poziomie ok. 18.000 złotych. Tak znaczna wysokość raty kredytu i wyrażana jednocześnie przez skarżącego gotowość spłaty świadczyć muszą o tym, że skarżący posiada środki finansowe, które realizację tego zamiaru umożliwiają.
Wzięcie pod uwagę powyższych okoliczności, a w szczególności posiadanie nieruchomości o znacznej powierzchni, powoduje, iż skarżący nie może być uznany za osobę ubogą w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w całości, zatem żądanie skarżącego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może być uwzględnione. Za uzasadnione natomiast, z uwagi na wysokość deklarowanych dochodów, należy jednak uznać przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy jedynie w powyższym zakresie nie naruszy bowiem prawa strony do sądu.
Niezależnie od powyższego należy jednak podkreślić, iż postanowienie o przyznaniu prawa pomocy wywołuje skutki dopiero od daty skutecznego wystąpienia z wnioskiem o prawo pomocy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG