Uzasadnienie
II SA/Łd 34/15
S.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Ł. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania nakazu usunięcia bramy.
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez m.in. ustanowienie adwokata, a wobec wniesienia przez skarżącego sprzeciwu, postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata i odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 12 sierpnia 2015 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego – adwokat I.S. – dokonała fotokopii znajdujących się w aktach administracyjnych: zaskarżonej decyzji, decyzji organu I instancji, wypisów z ksiąg wieczystych, protokołu kontroli i szkicu sytuacyjnego, a także 9 kart z akt sądowych.
Pismem z dnia 12 sierpnia 2015 r. skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 24 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego wezwana został do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego – w terminie 7 dni po rygorem odrzucenia skargi, a także o wypełnienie i zwrócenie do Sądu urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Postanowieniem z dnia 16 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu (postanowienie stało się prawomocne w dniu 5 listopada 2015 r.), a zarządzeniem z dnia 21 października 2015 r. starszy referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 17 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego zwróciła się do Sądu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Przepis art. 250 p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, a także stawki minimalne opłat za czynności adwokata, określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 460). Jedna z zasad, do których odsyła ww. rozporządzenie, zawarta została w § 2 ust. 1, który stanowi, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści ww. przepisów wywodzi się, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2007 r., II FZ 515/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r., II SA/Bk 835/07 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316-317).
Postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93).
W ocenie starszego referendarza sądowego pełnomocnik strony w rozpatrywanej sprawie tak rozumianej pomocy prawnej skarżącemu nie udzielił.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego ograniczyła się jedynie fotokopii kilkunastu kart z akt administracyjnych i sądowych. Nie sposób uznać, żeby czynności te wypełniały treść pojęcia "rzeczywista pomoc prawna". Nie były to z pewnością działania prawne zmierzające do wyjaśnienia i pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sprawy. Pełnomocnik skarżącego nie podjęła choćby udokumentowanej w aktach sądowych próby ochrony interesów skarżącego, nie zajmując żadnego stanowiska odnośnie do aktualnej sytuacji prawnej skarżącego, co również przyczyniło się do wydania przez Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
lf