Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił sprzeciw S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...]r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego z powodu długotrwałej choroby.
Pismem z 20 sierpnia 2018 r. S. N. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W piśmie tym skarżący, na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej: "p.p.s.a." – wniósł także o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie Sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego, Sędziego WSA Joanny Sekundy-Lenczewskiej i Sędziego WSA Renaty Kubot-Szustowskiej, wskazując na liczne manipulacje urzędników i sędziów prowadzących sprawę i ewidentną ich współpracę.
Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska i Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska złożyli oświadczenia, że nie zachodzą w ich przypadku okoliczności przewidziane w art. 18 i art. 19 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.).
Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy.
Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.
Okoliczności przedstawione w rozpatrywanym wniosku, nie uzasadniają konieczności wyłączenia Sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego, Sędziego WSA Joanny Sekundy-Lenczewskiej i Sędziego WSA Renaty Kubot-Szustowskiej od rozpatrywania przedmiotowej sprawy. Sformułowania użyte w rozpatrywanym wniosku są przejawem subiektywnych przeświadczeń z powodu niezadowalających stronę czynności podejmowanych przez ww. sędziów, a wynikających z oczekiwań co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Ponadto, rozpatrywany wniosek w żadnym fragmencie nie zawiera argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności wskazanych sędziów w niniejszej sprawie, co czyni przedmiotowe żądanie niezasadnym.
Przyjmuje się, że sama podejrzliwość strony, brak zaufania do bezstronności sędziego, czy też przeświadczenie o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny, nie stanowią przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Subiektywne przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziego, niepoparte przy tym żadnymi dowodami, nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 6 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 336/14 – orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest wystarczająca sama utrata wiary w bezstronność sędziego, wynikająca z jednostronnych odczuć wnioskującego, konieczne jest wskazanie obiektywnych, poważnych powodów wnoszenia żądania. Rozpatrzenie wniosku o wyłączenie sędziego lub sędziów powinno odbywać się każdorazowo w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy.
Niedopuszczalne jest bowiem formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności jednostkowej sprawy. Przesłanki będące podstawą wyłączenia sędziego powinny pozostawać w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny sądu w taki sposób, że prawdopodobne jest, że w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 94). Bezstronność sędziego jest ściśle związana z obiektywizmem w rozstrzyganiu danej sprawy, a więc wolnego od emocji stosunku do sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia bądź też emocjonalnego stosunku do strony wynikającego m.in. z więzi rodzinnej, przyjaźni lub koleżeństwa (por. Z. Tabor, T. Pietrzykowski, Bezstronność jako pojęcie prawne [w:] Prawo a wartość, s. 273).
Zgodnie z art. 22 § 1 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie wymienieni we wniosku o wyłączenie złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia jej od rozpoznawania sprawy skarżącego. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi wątpliwości.
Podniesione przez skarżącego okoliczności nie świadczą o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a.
Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
A.B.