Uzasadnienie
II SA/Łd 403/08
Uzasadnienie
J. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Jednocześnie skarżąca wystąpiła z żądaniem zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach J. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synami A. i E.. Rodzina zajmuje mieszkanie komunalne o powierzchni 56 m kw. Na dochody rodziny składają się: wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 1260 złotych (netto), zaliczka alimentacyjna na synów w wysokości 340 złotych oraz renta socjalna syna A. w wysokości 475 złotych. Skarżąca wskazała, iż na miesięczne wydatki związane z utrzymaniem składają się: czynsz – 262 złotych, zaległość za energię elektryczną – 170 złotych, gaz – 300 złotych.
Dodatkowo skarżąca wskazała, iż spłaca kredyt, którego rata wynosi ok. 550 złotych miesięcznie. Renta socjalna syna przeznaczana jest na opłatę czesnego za szkołę. Pozostała kwota pozwala zaś jedynie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Strona nie zadeklarowała posiadania żadnych wartościowych przedmiotów, papierów wartościowych ani oszczędności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, iż sytuacja rodzinna i materialna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Przede wszystkim zaś Sąd miał na uwadze wysokość dochodu przypadającego na członka rodziny skarżącej oraz brak wartościowego majątku. Na tej podstawie Sąd uznał, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z udziałem w postępowaniu profesjonalnego pełnomocnika. Wykazanie zaś istnienia tej przesłanki obligowało Sąd do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia.
Jednocześnie należy zauważyć, iż zgodnie z przepisem art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z powyższym należy podkreślić, iż udział skarżącej w postępowaniu nie wiąże się z mocy ustawy z obowiązkiem uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało zatem umorzyć jako bezprzedmiotowe stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
A. T. – P.