Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowieniem z 7 lutego 2023 r., nr 36/2023, znak: WOP.7721.6.2023.DB Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi (dalej także: organ II instancji), na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) (dalej: k.p.a.) stwierdził, że odwołanie T.T. (dalej także: skarżący) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tomaszowie Mazowieckim z 13 grudnia 2022 r., nr 148/2022, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a.
Organ II instancji przedstawił w pierwszej kolejności stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że 4 lipca 2022 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tomaszowie Mazowieckim (dalej także: organ I instancji) wpłynął wniosek T.T. z 1 lipca 2022 r., o wszczęcie postępowania administracyjnego w "sprawie budowy sieci światłowodowej we wsi T., gm. Ż.". W treści wniosku wskazano, iż na działce skarżącego dokonano przekopu oraz położono linię telekomunikacyjną bez zgody właściciela działki. Słupy również znajdują się na działce skarżącego, na które nie wyraził zgody.
Pismem z 13 lipca 2022 r., organ I instancji, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał T.T. do sprecyzowania żądania poprzez:
̶ wskazanie adresu nieruchomości, której dotyczy wniosek oraz jej lokalizacji (nr. ewidencyjnego działki/ek);
̶ wskazania wykonawcy robót budowlanych;
̶ wskazanie o podjęcie jakich czynności, zgodnych z kompetencjami tutejszego organu skarżący wnosi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie organu l instancji przy piśmie z 25 lipca 2022 r. T.T. udzielił odpowiedzi, tym samym precyzując, których numerów ewidencyjnych działek dotyczy jego podanie.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tomaszowie Mazowieckim postanowieniem z 23 sierpnia 2022 r., nr 71/2022, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w zakresie legalności budowy telekomunikacyjnej linii kablowej (światłowodu) w miejscowości T., gm. Ż..
Rozpatrując zażalenie T.T. organ II instancji postanowieniem z 21 września 2022 r., nr 151/2022, uchylił w całości ww. postanowienie z 23 sierpnia 2022 r., nr 71/2022 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
W toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ l instancji przeprowadził 26 października 2022 r. oględziny na działkach nr ewid. [...], [...], [...] w miejscowości T., gm. Ż., a następnie pismem z 17 listopada 2022 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy sieci światłowodowej, zlokalizowanej na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] w miejscowości T., gm. Ż..
W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tomaszowie Mazowieckim, opisaną na wstępie decyzją z 13 grudnia 2022 r., nr 148/2022, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora – F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. obowiązek doprowadzenia podziemnej światłowodowej linii kablowej do stanu zgodnego z przepisami poprzez:
- - zdemontowanie światłowodowej linii kablowej wykonanej na terenie działki o nr ewid. [...], obręb T., gm. Ż.;
- - wykonanie światłowodowej linii kablowej w granicach ewidencyjnych działki drogowej o nr ewid. [...], obręb T., gm. Ż. z zachowaniem warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie w terminie do 30 kwietnia 2023 r.
Dalej organ II instancji wyjaśnił, że stosownie do normy art. 129 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stronom przysługiwało prawo wniesienia odwołania od ww. rozstrzygnięcia organu I instancji do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem organu, który je wydał, w terminie 14 dni od dnia doręczenia, o czym strony zostały prawidłowo pouczone.
Stosownie natomiast do treści przepisu art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
Organ II instancji stwierdził, że w aktach sprawy przekazanych przez organ I instancji znajduje się potwierdzenie odbioru decyzji z 13 grudnia 2022 r., nr 148/2022, na którym znajduje się podpis A.T. oraz data 16 grudnia 2022 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie organu II instancji, stwierdzić należało, że przedmiotowa decyzja organu I instancji została doręczona A. T. (dorosłemu domownikowi, co zostało zaznaczone na potwierdzeniu odbioru) 16 grudnia 2022 r. (piątek). Doręczenie przesyłki pocztowej skierowanej do T.T. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tomaszowie Mazowieckim nastąpiło z zachowaniem zasad statuowanych normą art. 42 i 43 k.p.a. Termin do wniesienia odwołania dla T.T. biegł zatem, zgodnie z przepisem art. 57 § 1 k.p.a., od 17 grudnia 2022 r. i upłynął 30 grudnia 2022 r. Dzień ten nie przypadał w sobotę, ani też nie był ustawowo wolny od pracy.
Organ II instancji wskazał następnie, że 11 stycznia 2023 r. do tutejszego organu wpłynęło, przekazane przez organ l instancji odwołanie T.T. z 28 grudnia 2022r. od decyzji z 13 grudnia 2022 r., nr 148/2022, wraz z oryginalną kopertą. Odwołanie zostało nadane za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego 31 grudnia 2022 r., co potwierdza stempel pocztowy umieszczony na kopercie przesyłki. Oznacza to, że odwołanie T.T. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego mocą art. 141 § 2 k.p.a.
Dalej organ przytoczył treść przepisów art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. i stwierdził, że w analizowanej sprawie nie wniesiono prośby o przywrócenie uchybionego terminu wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji, natomiast przepisy procedury administracyjnej nie przewidują możliwości działania organu z urzędu w tym przedmiocie.
W tej sytuacji Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że odwołanie T.T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tomaszowie Mazowieckim z 13 grudnia 2022 r., nr 148/2022, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego normą art. 129 § 2 k.p.a.
Organ II instancji dodał, że merytoryczne rozpoznanie sprawy, w której strona złożyła środek zaskarżenia z uchybieniem terminu przysługującego do dokonania tej czynności, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, a wydany tak akt administracyjny podlegałby unieważnieniu w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na ostateczne postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył T.T. zarzucając, że przy liczeniu terminu uwzględniono początek od 17 grudnia 2022 r. mimo, że jest to sobota. Skarżący dodał, że "Mając na uwadze iż sobota jest dniem ustawowo wolnym od pracy w związku z czym termin powinien być liczony od poniedziałku, kwetie zwianane z dniami uwzględnianymi przy obliczaniu terminu mając na uwadze art 57 kpa.". Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał uchwałę 7 sędziów NSA z 15 czerwca sygn. akt l OPS 1/11.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontrolując zaskarżone do tutejszego Sądu postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 7 lutego 2023 r., nr 36/2023, znak: WOP.7721.6.2023.DB, stwierdzające, że odwołanie T.T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tomaszowie Mazowieckim z 13 grudnia 2022 r., nr 148/2022, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a., Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie to odpowiada wymogom prawa.
Jak stanowi przepis art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie z 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei w myśl art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
Ponadto art. 43 k.p.a. stwierdza, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, jeżeli podjął się oddania pisma adresatowi. Przy czym, jak stanowi art. 46 § 1 k.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia.
Przenosząc powyższe rozważania na kontrolowaną sprawę Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, że decyzja organu I instancji została doręczona A. T. (dorosłemu domownikowi) w dniu 16 grudnia 2022 r. (piątek), co zostało zaznaczone na potwierdzeniu odbioru i opatrzone podpisem A.T.. Bezsporne jest także, że decyzja zawiera prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi za pośrednictwem organu I instancji w terminie 14 dni od daty jej doręczenia.
Skoro zatem doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło 16 grudnia 2022 r. (piątek), to bieg terminu do wniesienia odwołania upływał 30 grudnia 2022 r. (piątek). Sąd stwierdza, że nie ma racji skarżący wskazując, że termin do wniesienia odwołania nie mógł rozpocząć swojego biegu w dniu 17 grudnia 2022 r., gdyż była to sobota, która w jego ocenie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. W ocenie skarżącego wynika to z przepisów art. 57 k.p.a. Należy zauważyć, ze chociaż przepis art. 57 § 4 k.p.a. odwołuje się w swojej treści do soboty, jednak skarżący nie zauważa, że dotyczy to wyłącznie dnia, w którym upływa termin, a nie dnia, w którym termin ten rozpoczyna swój bieg. Przepis ten nie ma zastosowania do dnia rozpoczęcia terminu.
Należy także podkreślić, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, co wynika z przepisów ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1920 ze zm.). Podsumowując, soboty nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy, ale są dniami, w których nie może zakończyć się bieg terminu w postępowaniu administracyjnym, co wprost wynika z powoływanego już wyżej art. 57 § 4 k.p.a.
Sąd stwierdza także, że powołana przez skarżącego uchwała NSA (uchwała NSA z 15 czerwca 2011 r., I OPS 1/11, ONSAiWSA 2011, nr 5, poz. 95), zgodnie z którą NSA stwierdził, że "Sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 K.p.a." stanowi potwierdzenie powyższego. Należy także zauważyć, że uchwała ta była wydana w stosunku do poprzedniego brzmienia przepisu art. 57 § 4 k.p.a., który brzmiał: Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. W ówczesnym brzmieniu przepis ten nie wspominał o sobocie, stąd NSA podjął uchwałę, aby rozwiać wątpliwości interpretacyjne. Jednakże wobec nowelizacji tego przepisu, dokonanego ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) – art. 1 pkt 13 lit. b) ustawy nowelizującej – wskazana wyżej uchwała jest nieaktualna do stanów faktycznych, które miały miejsce po dokonaniu nowelizacji przepisu art. 57 § 4 k.p.a.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, odwołanie od decyzji organu I instancji, opatrzone datą 28 grudnia 2022 r., zostało nadane za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego 31 grudnia 2022 r., co potwierdza stempel pocztowy umieszczony na kopercie przesyłki.
Skoro więc w niniejszej sprawie termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 30 grudnia 2022 r., zatem złożone przez skarżącego odwołanie w dniu 31 grudnia 2022 r. było spóźnione.
Wobec złożenia odwołania przez skarżącego po terminie, Sąd uznał, że organ II instancji prawidłowo stwierdził uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. Uchybienie terminu stanowi okoliczność o charakterze obiektywnym i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi. Terminy wnoszenia odwołania są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane ani skracane przez organ administracji publicznej, są też terminami procesowymi obliczanymi według przepisów k.p.a., których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.