Uzasadnienie
II SA/Łd 412/11
Uzasadnienie
- I. i M. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie opłaty legalizacyjnej.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 12 kwietnia 2011 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1500 złotych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpili z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami. Na dochody rodziny składają się wynagrodzenia za pracę skarżących w łącznej kwocie 3.240 złotych. Skarżący posiadają mieszkanie o powierzchni 34 m kw. Strona oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych. W uzasadnieniu skarżący podali, że na miesięczne wydatki składają się kwoty rat kredytu mieszkaniowego i hipotecznego w kwocie 770 złotych, koszty utrzymania mieszkania w wysokości 470 złotych oraz wydatki na leki w kwocie 150 złotych, pozostałe środki wydatkowane są na wyżywienie i ubranie. Jednocześnie wnioskodawcy oświadczyli, iż nie zatrudniają i nie pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem ani radcą prawnym.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo strony skarżącej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez skarżących, należy stwierdzić, iż wniosek w części zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należało mieć na uwadze, że rodzina skarżących uzyskuje łączne dochody w wysokości 3.240 złotych, dochody te pokrywać muszą utrzymanie 4 osób. Oznacza to, że przy uwzględnieniu sytuacji rodzinnej skarżących, a także nadając pierwszeństwo wydatkom na niezbędne koszty utrzymania, należy uznać, że skarżący nie posiadają środków na pokrycie pełnych kosztów udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Nie oznacza to jednak, że strona nie jest w stanie, przy deklarowanej kwocie dochodów, partycypować w kosztach postępowania.
Należy bowiem podkreślić, że konieczność spłaty rat kredytowych nie stanowi podstawy do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Sama okoliczność spłacania przez skarżących kredytu nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Nie zasługuje bowiem na akceptację pogląd, że zaciągnięcie kredytu przez stronę na okres kilku czy nawet kilkudziesięciu lat, skutkujące obowiązkiem uiszczania comiesięcznych rat, powoduje po stronie tej osoby powstanie prawa do odstąpienia od regulowania innych zobowiązań. Analizując strukturę wskazanych przez stronę wydatków należy natomiast uznać, że jest ona w stanie uiścić kwotę 200 złotych tytułem kosztów sądowych.
Reasumując, mając na uwadze sytuację przedstawioną przez skarżących, zasadne stało się zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych ponad kwotę 200 złotych oraz ustanowienie pełnomocnika.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG