Uzasadnienie
3 II SA / Łd 419 / 02
Uzasadnienie
Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków w oznaczeniu osób władających nieruchomością oznaczoną numerem 128/2 o powierzchni 0,07 ha położoną w G. gm. A – przez wykreślenie A. B. i wpisanie A. B., A. B. i Ł. B.. Jako podstawę decyzji wskazano przepisy art. 7 d pkt 1, art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 1 i 2 oraz art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086) a także § 10 ust. 2 i § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że działka 128/2 objęta jest księgą wieczystą Kw [...], w której jako właściciel ujawniony jest Skarb Państwa na podstawie decyzji nacjonalizacyjnych z lat 1951-68. Przed nacjonalizacją działka ta stanowiła część dawnej osady młyńskiej o powierzchni 8,40 ha objętej repertorium hipotecznym rep.hip. [...].
Zdaniem organu wnioskujący o zmianę w ewidencji gruntów wykazali, iż od 10 listopada 1995 r. faktycznie władają sporną nieruchomością. Objęcie nieruchomości w posiadanie nastąpiło w wykonaniu ugody sądowej zawartej przed Sądem Wojewódzkim [...] w dniu [...] w sprawie [...].
Po rozpatrzeniu odwołania A. B. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji nie ustosunkował się merytorycznie do wątpliwości i zaleceń zawartych w uzasadnieniu poprzedniej decyzji kasacyjnej. Nadto organ ten poddał pod rozwagę organu I instancji potrzebę zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowania przed sądami powszechnymi o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji wyrażono też pogląd, że w pierwszej kolejności konieczne jest doprowadzenie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym a dopiero w dalszej kolejności dokonanie stosownych zmian w ewidencji gruntów.
W skardze z dnia 29 marca 2002 r. A. B., A. B. i Ł. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego (art. 138 § 2 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a.) a także przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086) i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Skarżący podnieśli, iż zalecenia organu odwoławczego będą skutkować nieokreślonym czasowo stanem niezgodności zapisów w ewidencji gruntów z faktycznym stanem władania. W ocenie skarżących niemożność ustalenia stanu prawnego nieruchomości obliguje organ prowadzący ewidencję gruntów do ujawnienia stanu władania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). W ramach tej kontroli sądy administracyjne badają, czy zaskarżona decyzja ma oparcie w prawie materialnym i czy organy nie naruszyły przepisów regulujących postępowanie administracyjne.
Oceniając zaskarżoną decyzję w tych dwóch aspektach stwierdzić należy, że przy jej wydawaniu nie wystąpiły istotne wady postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy a decyzja znajduje oparcie w obowiązującym prawie.
Przepisy z zakresu ewidencji gruntów (ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków – powołane wyżej) stanowią, że organy administracji publicznej prowadząc ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub dyspozycji zawartych w aktach normatywnych (§ 12 wyżej cytowanego rozporządzenia). Taki pogląd był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach II S.A. 1155/92, II S.A. 1718/95, II S.A. 1824/95, II S.A. 1231/97, II S.A. 1094/98, II S.A. 810/98 i II SA.1283/97.
Podkreślić ponadto należy, że skarżący domagają się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w zakresie zmiany osoby właściciela nieruchomości. W piśmie wszczynającym postępowanie wnieśli oni o "skorygowanie oznaczenia osoby właściciela/władającego" i wpisanie "zamiast Skarb Państwa, użytkownik GS A lub A. B. – A. A. i Ł. B.".Treść wniosku wskazuje jednoznacznie, że skarżący domagali się w pierwszej kolejności wykreślenia właściciela nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej. Wprawdzie materiał zgromadzony w sprawie pozwala na stwierdzenie, że stan prawny ujawniony w księdze wieczystej nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu jednakże tę niezgodność należy usunąć w postępowaniu przed sądami powszechnymi w postępowaniu wieczystoksięgowym lub też w drodze powództwa o uzgodnienie stanu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Jak już wyżej wskazano organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie ustalać stanu prawnego nieruchomości i dokonywać zmian w zakresie osoby właściciela wbrew aktualnym zapisom w księdze wieczystej. Stanowiłoby to ewidentne naruszenie dyspozycji § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).
Nie można zgodzić się z wyrażonym w skardze poglądem, iż występuje niemożność ustalenia stanu prawnego nieruchomości skutkująca koniecznością ujawnienia stanu władania. Niezależnie od tego, że z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że stan prawny ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym to jednak stan prawny nieruchomości jest uregulowany. W księdze wieczystej jako właściciel nadal ujawniony jest Skarb Państwa a skarżący nie doprowadzili do zmiany tego zapisu w odpowiednim trybie. Stosownie do treści § 10 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia dane osób lub jednostek organizacyjnych władających nieruchomością wpisuje się w przypadku braku danych dotyczących właściciela nieruchomości.
Zatem brak jest podstaw do ujawnienia osób władających nieruchomością w oparciu o § 10 ust. 2 rozporządzenia (odnosi się to zarówno do skarżących jak też A. B.). Brak jest też podstaw do wpisania skarżących lub też A. B. w oparciu o § 11 rozporządzenia.
Zgodzić można się z poglądem skarżących, iż treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego uzasadniała postawienie zarzutu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Mając jednak na uwadze powyższe wywody stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja ostatecznie odpowiada prawu. Organ I instancji winien przede wszystkim ustalić jaka jest rzeczywista wola skarżących w zakresie zapisów w ewidencji gruntów i stosownie do tego ustalenia rozstrzygnąć sprawę. Nie można przy tym wykluczyć, że skarżących satysfakcjonować będzie jedynie wykreślenie A. B. jako władającego nieruchomością.
Zatem stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja ostatecznie nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną.